Forensische psychologie hoorcolleges
College 1
Geheugen is een dynamisch geheel.
Een herinnering is emotioneel, of levendig, maar dit kan juist zorgen voor fouten in de herinnering.
Het zegt niks over de betrouwbaarheid.
In juridische context wil je ware herinneringen, subjectieve ervaring is niet het hoofddoel.
Je hebt iemand die het is overkomen en iemand die vermeend dader is.
Relevantie kennis (re)constructie herinneringen forensische context
- Beoordelen van getuigenissen van zowel daders als slachto ers
- Beoordelen rol klinische interventies en van verhoortechnieken
Werkgeheugen -> gebruiken
Lange termijn geheugen -> opslaan
Retrieval -> dit is wat wij herinneren noemen
Met behulp van cues
- Expliciet -> je weet dat je het je herinnert
- Impliciet -> procedureel geheugen, je weet niet per se dat je het je herinnert. Bv veters strikken,
etsen
Vergeten
- Trace decay -> vervagen van geheugensporen
- Interferentie -> als het een de ander in de weg zit
- Childhood amnesia = infantiele amnesia -> geen herinneringen hebben aan de eerste jaren
van je leven.
- Komt doordat je hersenniveau nog niet zo ver is. (Fysiek process)
- Je moet besef van ik hebben om iets te kunnen herinneren. Baby’s maken geen verschil zelf
en omgeving, dus je slaat nog niet op als herinnering. (Cognitief process)
- Gem. Leeftijd eerst herinnering is 3.5 jaar, onder 2 jaar bijna geen herinneringen
Speci ek geval: traumatisch herinneringen
Veronderstelde speciale vergeetmechanismen die zouden beschermen tegen de psychologische
pijn die gepaard gaat met het herinneren van traumatische gebeurtenissen
- Verdringen (repression) (Freud)
- Selectief vergeten van gebeurtenissen die te pijnlijk zijn om te verdragen
- Automatisch, onopzettelijk, onbewust
- Herinneringen blijven intact onderbewuste
- Geen empirisch bewijs, maar wel geloof
- Suppressie is bewust
- Dissociatieve amnesie (Pierre Janet)
- Multiple personaliteit disorder
- Verschillende identiteiten die ieder eigen geheugen hebben, waardoor sommige identiteiten
traumatisch geheugen hebben en andere delen daar geen last van hebben
- Traumatische herinneringen worden afgesplitst in aparte delen van persoonlijkheid (emotional
parts), terwijl herinneringen uit het dagelijks leve opgeslagen worden in andere delen van de
persoonlijkheid (apparently normal parts)
- Emotional parts dus niet toegankelijk voor apparente normal parts
Overeenkomsten aannames verdringen en dissociatieve amnesie
- Pijnlijke herinneringen niet direct toegankelijk, op bewust niveau hebben mensen geen kennis
van trauma, maar onbewust oefenen ze invloed uit
- Psychologische klachten zijn gevolg van verdrongen/ gedissocieerd herinneren van trauma
fi fi ff
, Hervonden herinneringen
- Iemand die zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
- Gebeurtenissen in verband gebracht psychiatrische symptomen bij betrokkenen
- Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Memory wars
- Hervonden herinneringen zijn herinneringen aan waargebeurde traumatische gebeurtenissen
(klinische kant)
vs
- Hervonden herinneringen zijn foutieve herinneringen
Mogelijke triggers/ cues waardoor je opeens misbruik uit verleden kunt herinneren
- zien lm.
- Besef eigen kind misbruikt
- Verkrachting
- Ziekte of sterfbed dader
Hoe jonger kind ten tijde ziekenhuis dossier, hoe grote kans dat ze het niet vertelde toen ze ouder
waren
Alternatieve verklaringen
- Te jong om op te slaan
- Schaamte
- Foutieve vraagstelling
- Forgot-it-all-along e ect
- Relabeling (ervaring eerst niet maar later wel labellen als misbruik)
- Kun je het je niet herinneringen, of heb je er niet aan gedacht?
Forgot-it-all-along
- Spontaan hervonden herinneringen
- Jarenlang niet gedacht aan misbruik
- Ontdekking niet gepaard met behandeling maar andere cues die kenmerken vertoonde die
overeenkwamen met misbruiksituatie
- Evidentie voor authenticiteit
- Je geeft op volwassen leeftijd andere betekenis aan dingen in je jeugd
Als je meer dingen probeert te herinneringen krijg je het idee dat je meer mist -> herhaalde
pogingen van herinneringen ophalen resulteert in subjectieve rapportage van amnesie
Empirisch onderzoek laat zien dat traumatische gebeurtenissen juist heel goed worden herinnerd
(mnemonic enhancement)
Wat is trauma?
- Gebeurtenis die je is overkomen waarbij het verwerkingsproces niet normaal is gegaan
- Trauma heeft gevolgen mentale gezondheid
- Potentieel traumatische gebeurtenis -> klachten
- Niet andersom, want er kunnen veel meer oorzaken zijn van klachten
Voorbeeld klachten ‘laundry list’
- Eetstoornis
- Depressie
- Laag self-esteem
- Bedplassen
- Veel kleding dragen
- Irrationele angsten
- Etc
Video is niet laten zien in college, te vinden in de slides. Gaat over repressie.
fi ff
College 1
Geheugen is een dynamisch geheel.
Een herinnering is emotioneel, of levendig, maar dit kan juist zorgen voor fouten in de herinnering.
Het zegt niks over de betrouwbaarheid.
In juridische context wil je ware herinneringen, subjectieve ervaring is niet het hoofddoel.
Je hebt iemand die het is overkomen en iemand die vermeend dader is.
Relevantie kennis (re)constructie herinneringen forensische context
- Beoordelen van getuigenissen van zowel daders als slachto ers
- Beoordelen rol klinische interventies en van verhoortechnieken
Werkgeheugen -> gebruiken
Lange termijn geheugen -> opslaan
Retrieval -> dit is wat wij herinneren noemen
Met behulp van cues
- Expliciet -> je weet dat je het je herinnert
- Impliciet -> procedureel geheugen, je weet niet per se dat je het je herinnert. Bv veters strikken,
etsen
Vergeten
- Trace decay -> vervagen van geheugensporen
- Interferentie -> als het een de ander in de weg zit
- Childhood amnesia = infantiele amnesia -> geen herinneringen hebben aan de eerste jaren
van je leven.
- Komt doordat je hersenniveau nog niet zo ver is. (Fysiek process)
- Je moet besef van ik hebben om iets te kunnen herinneren. Baby’s maken geen verschil zelf
en omgeving, dus je slaat nog niet op als herinnering. (Cognitief process)
- Gem. Leeftijd eerst herinnering is 3.5 jaar, onder 2 jaar bijna geen herinneringen
Speci ek geval: traumatisch herinneringen
Veronderstelde speciale vergeetmechanismen die zouden beschermen tegen de psychologische
pijn die gepaard gaat met het herinneren van traumatische gebeurtenissen
- Verdringen (repression) (Freud)
- Selectief vergeten van gebeurtenissen die te pijnlijk zijn om te verdragen
- Automatisch, onopzettelijk, onbewust
- Herinneringen blijven intact onderbewuste
- Geen empirisch bewijs, maar wel geloof
- Suppressie is bewust
- Dissociatieve amnesie (Pierre Janet)
- Multiple personaliteit disorder
- Verschillende identiteiten die ieder eigen geheugen hebben, waardoor sommige identiteiten
traumatisch geheugen hebben en andere delen daar geen last van hebben
- Traumatische herinneringen worden afgesplitst in aparte delen van persoonlijkheid (emotional
parts), terwijl herinneringen uit het dagelijks leve opgeslagen worden in andere delen van de
persoonlijkheid (apparently normal parts)
- Emotional parts dus niet toegankelijk voor apparente normal parts
Overeenkomsten aannames verdringen en dissociatieve amnesie
- Pijnlijke herinneringen niet direct toegankelijk, op bewust niveau hebben mensen geen kennis
van trauma, maar onbewust oefenen ze invloed uit
- Psychologische klachten zijn gevolg van verdrongen/ gedissocieerd herinneren van trauma
fi fi ff
, Hervonden herinneringen
- Iemand die zegt dat hij/zij zich langere tijd traumatische jeugdgebeurtenissen niet kon
herinneren
- Gebeurtenissen in verband gebracht psychiatrische symptomen bij betrokkenen
- Therapeutische technieken kunnen ertoe hebben bijgedragen dat betrokkene zich de
gebeurtenissen weer is gaan herinneren
Memory wars
- Hervonden herinneringen zijn herinneringen aan waargebeurde traumatische gebeurtenissen
(klinische kant)
vs
- Hervonden herinneringen zijn foutieve herinneringen
Mogelijke triggers/ cues waardoor je opeens misbruik uit verleden kunt herinneren
- zien lm.
- Besef eigen kind misbruikt
- Verkrachting
- Ziekte of sterfbed dader
Hoe jonger kind ten tijde ziekenhuis dossier, hoe grote kans dat ze het niet vertelde toen ze ouder
waren
Alternatieve verklaringen
- Te jong om op te slaan
- Schaamte
- Foutieve vraagstelling
- Forgot-it-all-along e ect
- Relabeling (ervaring eerst niet maar later wel labellen als misbruik)
- Kun je het je niet herinneringen, of heb je er niet aan gedacht?
Forgot-it-all-along
- Spontaan hervonden herinneringen
- Jarenlang niet gedacht aan misbruik
- Ontdekking niet gepaard met behandeling maar andere cues die kenmerken vertoonde die
overeenkwamen met misbruiksituatie
- Evidentie voor authenticiteit
- Je geeft op volwassen leeftijd andere betekenis aan dingen in je jeugd
Als je meer dingen probeert te herinneringen krijg je het idee dat je meer mist -> herhaalde
pogingen van herinneringen ophalen resulteert in subjectieve rapportage van amnesie
Empirisch onderzoek laat zien dat traumatische gebeurtenissen juist heel goed worden herinnerd
(mnemonic enhancement)
Wat is trauma?
- Gebeurtenis die je is overkomen waarbij het verwerkingsproces niet normaal is gegaan
- Trauma heeft gevolgen mentale gezondheid
- Potentieel traumatische gebeurtenis -> klachten
- Niet andersom, want er kunnen veel meer oorzaken zijn van klachten
Voorbeeld klachten ‘laundry list’
- Eetstoornis
- Depressie
- Laag self-esteem
- Bedplassen
- Veel kleding dragen
- Irrationele angsten
- Etc
Video is niet laten zien in college, te vinden in de slides. Gaat over repressie.
fi ff
