1 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
Cellen
H1 – Van het lichaam tot de cel
De organisatie van het lichaam
De niveaus van het menselijke lichaam
- Biochemisch niveau: alle materie, inclusief het lichaam, is
opgebouwd uit atomen. Atomen zullen zich combineren tot grotere
aggregaten, de moleculen. Deze moleculen kunnen dan verder
macromoleculen of biopolymeren vormen
- Cellulair niveau: macromoleculen (= biopolymeren) zijn de basis
voor de opbouw van de cellen
- Weefselniveau: cellen met gelijkaardige functies zullen zich
groeperen tot vorming van weefsels
- Orgaanniveau: verschillende weefseltypes vormen organen die
samen een specifieke functie uitoefenen die niet door de
samenstellende weefsels apart uitgevoerd kan worden
- Orgaansysteem niveau: verschillende organen zijn georganiseerd
dat ze samen complexe functies van het organisme uitvoeren
Niveau Informatie
Biochemisch De belangrijkste types macromoleculen
- Eiwitten of proteïnen
- Vetten of lipiden
- Suikers of koolhydraten
- Nucleïnezuren
Cellulair Ongeveer 1014 cellen per organismen. Cellen
vertonen individuele specialisaties
Weefsel Elk weefsel bevat een veranderlijke hoeveelheid
& specifieke combinatie van macromolecuen, nit
noemt men de extracellulaire matrix
Orgaan Elk orgaan heeft een unieke vorm, functie &
ligging in het lichaam. Ook kunnen organen
gekenmerkt worden door het bijzondere patroon
van weefsels waaruit ze zijn opgebouwd
Orgaansysteem Orgaansysteem omvatten wisselende aantallen
& types van organen
De soorten orgaansystemen
Het integument
,2 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
Het integument is het weefsel dat het lichaam van een organisme omhult,
het bevat de huid & zijn aanhangsels (haren, nagels & klieren). De functies
van de huid zijn:
- Beschermen teen de invasie van micro-organismen
- Beschermen tegen het binnendringen van chemicaliën
- De regulatie van de temperatuur (= homeostatische functie)
- Functioneert als gevoelsorgaan
Skeletsysteem
Het skeletsysteem bestaat o.a. uit beenderen, kraakbeen, gewrichten
&ligamenten. De functie van het skeletsysteem is steun & vorm geven aan
ons lichaam maar ook beweging mogelijk maken
Spiersysteem
Het spiersysteem bestaat uit 2 soorten spieren:
- Dwarsgestreepte spieren: deze spieren zijn willekeurig & werken dus
bewust
- Gladde spieren: deze spieren zijn onwillekeurig & werken dus
onbewust
Deze spieren staan in voor de beweging, het behoud van de
lichaamspositie & het genereren van warmte (= homeostatische functie)
Zenuwstelsel
Het zenuwstelsel bestaat uit de hersenen, het ruggenmerg & de zenuwen.
De functies van het zenuwstelsel zijn communicatie, integratie & de
controle van de lichaamsfuncties
Zenuwimpulsen, oftewel prikkels, worden opgenomen via zintuigen. Deze
zenuwimpulsen worden via zenuwbanen vervoerd naar het CZS waar ze
geanalyseerd wordt & er eventueel een actie wordt uitgevoerd
Zenuwstelsel Endocriene stelsel
Zorgt voor een snelle maar meestal Zorgt voor een tragere maar
kortdurende controle via ultrasnelle langdurige controle door
zenuwimpulsen circulerende hormonen
Endocriene stelsel
Het endocriene stelsel bestaat uit gespecialiseerde
klieren die hormonen rechtstreeks in de bloedbaan
,3 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
afscheiden, met als doel de regeling van de communicatie, de integratie &
de controle
De organen die beïnvloed worden door de hormonen noemen we
doelorganen, de hormonen zijn voornaamste regulatoren van:
- Metabolisme
- Groei, ontwikkeling & voortplanting
- Elektrolytenbalans
- Zuur-base-evenwicht
Circulatiesysteem
Het circulatiesysteem bestaat uit het hart & een gesloten systeem van
bloedvaten:
- Arteriën (slagaders)
- Venen (aders)
- Capillairen (haarvaten)
De functie is het transport van O2, CO2, voedingstoffen, hormonen &
afvalproducten
Lymfatische systeem
Het lymfatische systeem bestaat uit lymfe die gevormd worden in
lymfevaten, lymfeknopen of gespecialiseerde organen zoals de thymus, de
tonsillen & de milt. De functie is het transport van vloeistoffen & bepaalde
grote moleculen, zoals eiwitten of vetten, vanuit de intercellulaire ruimte
naar het bloed
Immuunsysteem
Het immuunsysteem bestaat uit gespecialiseerde cellen & moleculen,
zoals antilichamen, die bescherming & weerstand bieden tegen ziekte. Het
immuunsysteem hangt sterk samen met het lymfatische systeem
Kortom: de mogelijkheid van het lichaam om infecties te overwinnen hangt
af van hoe goed je lymfatisch & immuunsysteem werkt
Ademhalingsstelsel
Het ademhalingsstelsel is het stelsel dat instaat voor de opname van O2 &
de afgifte van CO2, dat in de alveoli, oftewel longblaasjes, gebeurt. Het
ademhalingsstelsel bestaat, op volgorde, uit:
Neus farynx (keel) larynx (strottenhoofd) trachea bronchi
longen
Spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal bestaat, op volgorde, uit
, 4 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
Mond farynx oesophagus maag dunne & dikke darm appendix
rectum
Het proces van de voedselvermaling wordt vergemakkelijkt door de
accessoire verteringsorganen zoals tanden & de tong. Het vermaalde
voedsel wordt verteerd, hieruit worden voedingsstoffen ontnomen & de
verteerde resten worden uitgescheden als feces
Excretiestelsel
Het excretiestelsel is het stelsel dat instaat voor de afgifte van onze
afvalproducten. Dit stelsel bestaat uit de nier- & urinewegen. De nieren
zuivere het bloed van vele afvalproducten, dat terechtkomt in urine. Deze
urine vloeit uit de nieren, door de uterus, naar de urineblaas waar het
wordt opgeslagen tot de uitscheiding naar de buitenwereld via de uretha,
oftewel urinebuis
Voortplantingsstelsel
Het voortplanting stelsel is het stelsel met als functie het overleven van de
genetische informatie van een individu
- Mannelijk voortplantingsorganen: dit zijn de testis, deze produceren
spermatozoïden. Ook hebben mannen een vas deferens, oftewel een
zaadleider & een uretha. Door de penis zal het sperma in de vrouw
worden overgebracht
- Vrouwelijke voortplantingsorganen: dit zijn de ovaria of eierstokken,
deze produceren eicellen. Ook hebben vrouwen een eileider. Het
sperma wordt in de vrouw gebracht, waarna de bevruchting intern
plaatsvindt
Mannelijke uitwendige Vrouwelijke uitwendige
genitaliën genitaliën
De penis De schaamlippen
Het scrotum De clitoris
De borstklieren
Het lichaam streeft homeostase na
Cellen
H1 – Van het lichaam tot de cel
De organisatie van het lichaam
De niveaus van het menselijke lichaam
- Biochemisch niveau: alle materie, inclusief het lichaam, is
opgebouwd uit atomen. Atomen zullen zich combineren tot grotere
aggregaten, de moleculen. Deze moleculen kunnen dan verder
macromoleculen of biopolymeren vormen
- Cellulair niveau: macromoleculen (= biopolymeren) zijn de basis
voor de opbouw van de cellen
- Weefselniveau: cellen met gelijkaardige functies zullen zich
groeperen tot vorming van weefsels
- Orgaanniveau: verschillende weefseltypes vormen organen die
samen een specifieke functie uitoefenen die niet door de
samenstellende weefsels apart uitgevoerd kan worden
- Orgaansysteem niveau: verschillende organen zijn georganiseerd
dat ze samen complexe functies van het organisme uitvoeren
Niveau Informatie
Biochemisch De belangrijkste types macromoleculen
- Eiwitten of proteïnen
- Vetten of lipiden
- Suikers of koolhydraten
- Nucleïnezuren
Cellulair Ongeveer 1014 cellen per organismen. Cellen
vertonen individuele specialisaties
Weefsel Elk weefsel bevat een veranderlijke hoeveelheid
& specifieke combinatie van macromolecuen, nit
noemt men de extracellulaire matrix
Orgaan Elk orgaan heeft een unieke vorm, functie &
ligging in het lichaam. Ook kunnen organen
gekenmerkt worden door het bijzondere patroon
van weefsels waaruit ze zijn opgebouwd
Orgaansysteem Orgaansysteem omvatten wisselende aantallen
& types van organen
De soorten orgaansystemen
Het integument
,2 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
Het integument is het weefsel dat het lichaam van een organisme omhult,
het bevat de huid & zijn aanhangsels (haren, nagels & klieren). De functies
van de huid zijn:
- Beschermen teen de invasie van micro-organismen
- Beschermen tegen het binnendringen van chemicaliën
- De regulatie van de temperatuur (= homeostatische functie)
- Functioneert als gevoelsorgaan
Skeletsysteem
Het skeletsysteem bestaat o.a. uit beenderen, kraakbeen, gewrichten
&ligamenten. De functie van het skeletsysteem is steun & vorm geven aan
ons lichaam maar ook beweging mogelijk maken
Spiersysteem
Het spiersysteem bestaat uit 2 soorten spieren:
- Dwarsgestreepte spieren: deze spieren zijn willekeurig & werken dus
bewust
- Gladde spieren: deze spieren zijn onwillekeurig & werken dus
onbewust
Deze spieren staan in voor de beweging, het behoud van de
lichaamspositie & het genereren van warmte (= homeostatische functie)
Zenuwstelsel
Het zenuwstelsel bestaat uit de hersenen, het ruggenmerg & de zenuwen.
De functies van het zenuwstelsel zijn communicatie, integratie & de
controle van de lichaamsfuncties
Zenuwimpulsen, oftewel prikkels, worden opgenomen via zintuigen. Deze
zenuwimpulsen worden via zenuwbanen vervoerd naar het CZS waar ze
geanalyseerd wordt & er eventueel een actie wordt uitgevoerd
Zenuwstelsel Endocriene stelsel
Zorgt voor een snelle maar meestal Zorgt voor een tragere maar
kortdurende controle via ultrasnelle langdurige controle door
zenuwimpulsen circulerende hormonen
Endocriene stelsel
Het endocriene stelsel bestaat uit gespecialiseerde
klieren die hormonen rechtstreeks in de bloedbaan
,3 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
afscheiden, met als doel de regeling van de communicatie, de integratie &
de controle
De organen die beïnvloed worden door de hormonen noemen we
doelorganen, de hormonen zijn voornaamste regulatoren van:
- Metabolisme
- Groei, ontwikkeling & voortplanting
- Elektrolytenbalans
- Zuur-base-evenwicht
Circulatiesysteem
Het circulatiesysteem bestaat uit het hart & een gesloten systeem van
bloedvaten:
- Arteriën (slagaders)
- Venen (aders)
- Capillairen (haarvaten)
De functie is het transport van O2, CO2, voedingstoffen, hormonen &
afvalproducten
Lymfatische systeem
Het lymfatische systeem bestaat uit lymfe die gevormd worden in
lymfevaten, lymfeknopen of gespecialiseerde organen zoals de thymus, de
tonsillen & de milt. De functie is het transport van vloeistoffen & bepaalde
grote moleculen, zoals eiwitten of vetten, vanuit de intercellulaire ruimte
naar het bloed
Immuunsysteem
Het immuunsysteem bestaat uit gespecialiseerde cellen & moleculen,
zoals antilichamen, die bescherming & weerstand bieden tegen ziekte. Het
immuunsysteem hangt sterk samen met het lymfatische systeem
Kortom: de mogelijkheid van het lichaam om infecties te overwinnen hangt
af van hoe goed je lymfatisch & immuunsysteem werkt
Ademhalingsstelsel
Het ademhalingsstelsel is het stelsel dat instaat voor de opname van O2 &
de afgifte van CO2, dat in de alveoli, oftewel longblaasjes, gebeurt. Het
ademhalingsstelsel bestaat, op volgorde, uit:
Neus farynx (keel) larynx (strottenhoofd) trachea bronchi
longen
Spijsverteringskanaal
Het spijsverteringskanaal bestaat, op volgorde, uit
, 4 Biomoleculen & cellen – 1ste Bachelor Biomedische
Mond farynx oesophagus maag dunne & dikke darm appendix
rectum
Het proces van de voedselvermaling wordt vergemakkelijkt door de
accessoire verteringsorganen zoals tanden & de tong. Het vermaalde
voedsel wordt verteerd, hieruit worden voedingsstoffen ontnomen & de
verteerde resten worden uitgescheden als feces
Excretiestelsel
Het excretiestelsel is het stelsel dat instaat voor de afgifte van onze
afvalproducten. Dit stelsel bestaat uit de nier- & urinewegen. De nieren
zuivere het bloed van vele afvalproducten, dat terechtkomt in urine. Deze
urine vloeit uit de nieren, door de uterus, naar de urineblaas waar het
wordt opgeslagen tot de uitscheiding naar de buitenwereld via de uretha,
oftewel urinebuis
Voortplantingsstelsel
Het voortplanting stelsel is het stelsel met als functie het overleven van de
genetische informatie van een individu
- Mannelijk voortplantingsorganen: dit zijn de testis, deze produceren
spermatozoïden. Ook hebben mannen een vas deferens, oftewel een
zaadleider & een uretha. Door de penis zal het sperma in de vrouw
worden overgebracht
- Vrouwelijke voortplantingsorganen: dit zijn de ovaria of eierstokken,
deze produceren eicellen. Ook hebben vrouwen een eileider. Het
sperma wordt in de vrouw gebracht, waarna de bevruchting intern
plaatsvindt
Mannelijke uitwendige Vrouwelijke uitwendige
genitaliën genitaliën
De penis De schaamlippen
Het scrotum De clitoris
De borstklieren
Het lichaam streeft homeostase na
