Werken met supply chain management
Inhoudsopgave
Werken met supply chain management.................................................................................................1
Hoofdstuk 1 Supply chain management: de basis..............................................................................2
1.1 De noodzaak van supply chain management............................................................................2
1.2 De essentie van supply chain management..............................................................................3
1.3 Voorwaarden voor supply chain management.........................................................................4
1.4 Winst door samenwerking........................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Samenwerken in supply netwerken...............................................................................4
2.1 Actoren in de voortbrengingsketen..........................................................................................4
2.2 Ook retourketens verdienen de aandacht................................................................................5
2.3 Supply chains worden supply netwerken.................................................................................6
2.4 Gain-sharing en pain-sharing....................................................................................................6
Hoofdstuk 3 De omgeving van supply chains verandert.....................................................................7
3.1 Demografische veranderingen vormen de ‘wereld van overmorgen’......................................7
3.2 Wereldhandel, geopolitiek en infrastructuur............................................................................7
3.3 Duurzaam wordt de norm........................................................................................................7
3.4 De samenleving digitaliseert.....................................................................................................8
Hoofdstuk 4 Supply chain strategie....................................................................................................8
4.1 Integraal logistiek raamwerk voor de keten.............................................................................8
4.2 Ketenstrategieën......................................................................................................................8
4.3 Concurrentiestrategieën en logistieke doelstellingen...............................................................9
4.4 Integraal logistiek raamwerk e-commerce...............................................................................9
Hoofdstuk 5 Grondvorm supply chain..............................................................................................10
5.1 Ontwerpvariabelen voor een supply chain.............................................................................10
5.2 Voorraadvorming in ketenperspectief....................................................................................10
5.3 E-commerce en de ontwerpvariabelen...................................................................................11
5.4 Supply netwerk van de toekomst...........................................................................................12
Hoofdstuk 6 Besturing supply chain.................................................................................................13
6.1 Ontwikkelingsstadia richting SCM...........................................................................................13
6.2 Centrale regie.........................................................................................................................14
6.3 Decentrale en horizontale samenwerking..............................................................................14
6.4 Samenwerking bij e-commerce..............................................................................................15
Hoofdstuk 7 Informatie in de supply chain.......................................................................................15
1
, 7.1 ERP en SCM-applicaties..........................................................................................................15
7.2 Big data en cloud computing..................................................................................................15
7.3 Opkomende technologieën....................................................................................................16
7.4 Control towers........................................................................................................................16
Hoofdstuk 8 Organisatie van de supply chain...................................................................................17
8.1 Van logistiek naar supply chain manager................................................................................17
8.2 Organisatie van centrale regie................................................................................................18
8.3 E-commere, centrale regie en virtuele netwerken.................................................................18
8.4 Implementatie van decentrale samenwerking.......................................................................19
Hoofdstuk 9 Supply chain KPI’s.........................................................................................................20
9.1 De rol van KPI’s.......................................................................................................................20
9.2 Balanced scorecard en categorisering van KPI’s.....................................................................20
9.3 Het SCOR-model.....................................................................................................................21
9.4 Prestatie-indicatoren voor de keten.......................................................................................21
Hoofdstuk 10 Bestaande modellen voor SCM..................................................................................22
10.1 Efficient Consumer Response (ECR)......................................................................................22
10.2 Het vLm-ketenmodel............................................................................................................23
10.3 VMI en CPFR.........................................................................................................................24
10.4 Sales & Operations Planning (S&OP).....................................................................................24
Hoofdstuk 12 Lean, agile, duurzame en resilient supply chains en netwerken................................25
12.1 Lean en agile supply chains en netwerken............................................................................25
12.2 Duurzame supply chains en netwerken................................................................................26
12.3 Resilient supply chains en netwerken...................................................................................27
12.4 Supply Chain Finance............................................................................................................27
Hoofdstuk 1 Supply chain management: de basis
1.1 De noodzaak van supply chain management
Waarom is supply chain management noodzakelijk?
2
, De wensen van consumenten veranderen en daarom moeten ondernemingen steeds meer met
elkaar gaan samenwerken om aan de eisen van de klanten te voldoen. Een andere reden om samen
te gaan werken is het streven naar duurzaamheid. Bijvoorbeeld minder uitstootten en de
grondstoffen worden steeds schaarser.
Een supply chain bestaat uit meerdere partijen die er samen voor zorgen dat aan de behoefte van de
klant wordt voldaan. Er zijn verschillende chains:
- Korte supply chain, onderneming, leverancier en klant.
- Uitgebreide supply chain, bestaat ook uit de leveranciers van de leverancier en de klanten
van de klant.
- Ultieme supply chain, alle organisaties die betrokken zijn bij de upstream/downstream,
service en finances/information.
Er is dus de oerproducent, leverancier, fabrikant, afnemer en de eindgebruiker. De pijl naar de
eindgebruiker staat voor de goederenstroom en informatiestroom. De pijl terug staat voor de
retourgoederenstroom, informatiestroom en de geldstroom.
In de value chain voegen de partijen waarde toe aan het product of dienst en die waarde wordt
uiteindelijk door de klant beloond door het geld wat ze betalen.
In de demand chain wordt eerst afgewacht wat de vraag is en dan wordt er bepaald hoeveel er
geproduceerd moet worden. Hierbij wordt er dus uitgegaan van de consument. Dit heeft veel te
maken met ketenomkering, hierbij worden de activiteiten bepaald door de vraag van de klant en niet
door het aanbod.
1.2 De essentie van supply chain management
Wat is de essentie van supply chain management?
De belangrijkste kenmerken van supply chain management:
- Bedrijfsoverstijgend, dit gaat verder dan bedrijfskunde want er wordt gekeken naar de
integratie van de functionele aandachtsgebieden binnen en tussen de verschillende
ondernemingen in een keten.
- Gericht op upstream en downstream relaties, upstream relaties zijn met de leveranciers, de
leveranciers van de leveranciers. Downstream zijn de relaties met de afnemers, de afnemers
met de afnemers. Bij de inkoopvisie is de aandacht vaak gericht op de upstream. En bij de
marketingvisie is de aandacht gericht op downstream. Met supply chain worden de beide
visies gecombineerd.
- Gebaseerd op vrijwilligheid, er is vrijwillige integratie en coördinatie van doelstellingen van
de betrokken organisaties. Dit is verbonden aan de onafhankelijkheid van de organisaties. Er
is dus geen supply chain bij fusies of overnames van ondernemingen die voorwaarts of
achterwaarts in de keten liggen. Dit is voorwaartse of achterwaartse integratie.
- Meer dan logistiek, het gaat om de coördinatie van activiteiten binnen en tussen
organisaties, waarbij verschillende functionele gebieden zijn betrokken. Dit is niet alleen
logistiek maar bijvoorbeeld ook marketing en productontwikkeling.
- Gericht op waardecreatie en kostenreductie, effectief bedienen van de klant (ervoor zorgen
dat de klant krijgt waaraan hij behoefte heeft) en efficiënt bedienen van de klant (ervoor
zorgen dat daarvoor niet meer middelen worden ingezet dan nodig).
- Gericht op de prestatie van het geheel, partijen streven niet alleen hun eigen doelstellingen
na maar werken samen.
3
Inhoudsopgave
Werken met supply chain management.................................................................................................1
Hoofdstuk 1 Supply chain management: de basis..............................................................................2
1.1 De noodzaak van supply chain management............................................................................2
1.2 De essentie van supply chain management..............................................................................3
1.3 Voorwaarden voor supply chain management.........................................................................4
1.4 Winst door samenwerking........................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Samenwerken in supply netwerken...............................................................................4
2.1 Actoren in de voortbrengingsketen..........................................................................................4
2.2 Ook retourketens verdienen de aandacht................................................................................5
2.3 Supply chains worden supply netwerken.................................................................................6
2.4 Gain-sharing en pain-sharing....................................................................................................6
Hoofdstuk 3 De omgeving van supply chains verandert.....................................................................7
3.1 Demografische veranderingen vormen de ‘wereld van overmorgen’......................................7
3.2 Wereldhandel, geopolitiek en infrastructuur............................................................................7
3.3 Duurzaam wordt de norm........................................................................................................7
3.4 De samenleving digitaliseert.....................................................................................................8
Hoofdstuk 4 Supply chain strategie....................................................................................................8
4.1 Integraal logistiek raamwerk voor de keten.............................................................................8
4.2 Ketenstrategieën......................................................................................................................8
4.3 Concurrentiestrategieën en logistieke doelstellingen...............................................................9
4.4 Integraal logistiek raamwerk e-commerce...............................................................................9
Hoofdstuk 5 Grondvorm supply chain..............................................................................................10
5.1 Ontwerpvariabelen voor een supply chain.............................................................................10
5.2 Voorraadvorming in ketenperspectief....................................................................................10
5.3 E-commerce en de ontwerpvariabelen...................................................................................11
5.4 Supply netwerk van de toekomst...........................................................................................12
Hoofdstuk 6 Besturing supply chain.................................................................................................13
6.1 Ontwikkelingsstadia richting SCM...........................................................................................13
6.2 Centrale regie.........................................................................................................................14
6.3 Decentrale en horizontale samenwerking..............................................................................14
6.4 Samenwerking bij e-commerce..............................................................................................15
Hoofdstuk 7 Informatie in de supply chain.......................................................................................15
1
, 7.1 ERP en SCM-applicaties..........................................................................................................15
7.2 Big data en cloud computing..................................................................................................15
7.3 Opkomende technologieën....................................................................................................16
7.4 Control towers........................................................................................................................16
Hoofdstuk 8 Organisatie van de supply chain...................................................................................17
8.1 Van logistiek naar supply chain manager................................................................................17
8.2 Organisatie van centrale regie................................................................................................18
8.3 E-commere, centrale regie en virtuele netwerken.................................................................18
8.4 Implementatie van decentrale samenwerking.......................................................................19
Hoofdstuk 9 Supply chain KPI’s.........................................................................................................20
9.1 De rol van KPI’s.......................................................................................................................20
9.2 Balanced scorecard en categorisering van KPI’s.....................................................................20
9.3 Het SCOR-model.....................................................................................................................21
9.4 Prestatie-indicatoren voor de keten.......................................................................................21
Hoofdstuk 10 Bestaande modellen voor SCM..................................................................................22
10.1 Efficient Consumer Response (ECR)......................................................................................22
10.2 Het vLm-ketenmodel............................................................................................................23
10.3 VMI en CPFR.........................................................................................................................24
10.4 Sales & Operations Planning (S&OP).....................................................................................24
Hoofdstuk 12 Lean, agile, duurzame en resilient supply chains en netwerken................................25
12.1 Lean en agile supply chains en netwerken............................................................................25
12.2 Duurzame supply chains en netwerken................................................................................26
12.3 Resilient supply chains en netwerken...................................................................................27
12.4 Supply Chain Finance............................................................................................................27
Hoofdstuk 1 Supply chain management: de basis
1.1 De noodzaak van supply chain management
Waarom is supply chain management noodzakelijk?
2
, De wensen van consumenten veranderen en daarom moeten ondernemingen steeds meer met
elkaar gaan samenwerken om aan de eisen van de klanten te voldoen. Een andere reden om samen
te gaan werken is het streven naar duurzaamheid. Bijvoorbeeld minder uitstootten en de
grondstoffen worden steeds schaarser.
Een supply chain bestaat uit meerdere partijen die er samen voor zorgen dat aan de behoefte van de
klant wordt voldaan. Er zijn verschillende chains:
- Korte supply chain, onderneming, leverancier en klant.
- Uitgebreide supply chain, bestaat ook uit de leveranciers van de leverancier en de klanten
van de klant.
- Ultieme supply chain, alle organisaties die betrokken zijn bij de upstream/downstream,
service en finances/information.
Er is dus de oerproducent, leverancier, fabrikant, afnemer en de eindgebruiker. De pijl naar de
eindgebruiker staat voor de goederenstroom en informatiestroom. De pijl terug staat voor de
retourgoederenstroom, informatiestroom en de geldstroom.
In de value chain voegen de partijen waarde toe aan het product of dienst en die waarde wordt
uiteindelijk door de klant beloond door het geld wat ze betalen.
In de demand chain wordt eerst afgewacht wat de vraag is en dan wordt er bepaald hoeveel er
geproduceerd moet worden. Hierbij wordt er dus uitgegaan van de consument. Dit heeft veel te
maken met ketenomkering, hierbij worden de activiteiten bepaald door de vraag van de klant en niet
door het aanbod.
1.2 De essentie van supply chain management
Wat is de essentie van supply chain management?
De belangrijkste kenmerken van supply chain management:
- Bedrijfsoverstijgend, dit gaat verder dan bedrijfskunde want er wordt gekeken naar de
integratie van de functionele aandachtsgebieden binnen en tussen de verschillende
ondernemingen in een keten.
- Gericht op upstream en downstream relaties, upstream relaties zijn met de leveranciers, de
leveranciers van de leveranciers. Downstream zijn de relaties met de afnemers, de afnemers
met de afnemers. Bij de inkoopvisie is de aandacht vaak gericht op de upstream. En bij de
marketingvisie is de aandacht gericht op downstream. Met supply chain worden de beide
visies gecombineerd.
- Gebaseerd op vrijwilligheid, er is vrijwillige integratie en coördinatie van doelstellingen van
de betrokken organisaties. Dit is verbonden aan de onafhankelijkheid van de organisaties. Er
is dus geen supply chain bij fusies of overnames van ondernemingen die voorwaarts of
achterwaarts in de keten liggen. Dit is voorwaartse of achterwaartse integratie.
- Meer dan logistiek, het gaat om de coördinatie van activiteiten binnen en tussen
organisaties, waarbij verschillende functionele gebieden zijn betrokken. Dit is niet alleen
logistiek maar bijvoorbeeld ook marketing en productontwikkeling.
- Gericht op waardecreatie en kostenreductie, effectief bedienen van de klant (ervoor zorgen
dat de klant krijgt waaraan hij behoefte heeft) en efficiënt bedienen van de klant (ervoor
zorgen dat daarvoor niet meer middelen worden ingezet dan nodig).
- Gericht op de prestatie van het geheel, partijen streven niet alleen hun eigen doelstellingen
na maar werken samen.
3
