Opgaven werkcollege 1 – 5 november 2025
Opgave 1
a. Wat is de dragende rechtsgrond voor de heffing van belastingen op grond van de Successiewet
1956? Leg uit wat die rechtsgrond inhoudt.
De dragende rechtsgrond voor de heffing van belastingen ogv de Successiewet is het
draagkrachtbeginsel; het draagkrachtbeginsel heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld als meest
overtuigende verdelingsbeginsel; het draagkrachtbeginsel staat voor de gelijkmatige belasting
overeenkomstig de financiële draagkracht (ability to pay).
De rechtsgrond van de erf- en schenkbelasting wordt tegenwoordig gevonden in het
draagkrachtbeginsel. In NL wordt elk subject belast met IB. dat geldt ook voor de verkrijgingen
krachtens erfrecht en schenking;
Wat houdt het precies in; ‘de sterkst schouders dragen de zwaarste lasten’. De
draagkrachtvermeerdering die in het leven wordt geroepen bij en schenking of een erfenis zou ook
moeten worden belast.
Het draagkrachtbeginsel in de Successiewet houdt in dat erf- en schenkbelasting wordt geheven op
basis van de toegenomen financiële positie (draagkracht) van de verkrijger door een erfenis of
schenking. Omdat iemand door het ontvangen van vermogen ineens meer te besteden heeft, vindt
de wetgever het rechtvaardig om hierover belasting te heffen: de extra draagkracht wordt dus belast
Wg;
Als je loon ontvangt dan betaal je daar belasting over; maar als je een erfenis krijgt, dan zal je
vermogen ook vermeerderen/toenemen, hetgeen weer betekent dat je draagkracht zal stijgen. Dit
betekent dat je meer zal moeten bijdragen aan de collectieve voorzieningen; je verdient meer en dus
zal je meer moeten bijdragen.
In de zomer van 2024 ontstond in de Nederlandse media een discussie over de vraag of de heffing
van schenk- en erfbelasting rechtvaardig is. Bekijk bijvoorbeeld het (nogal verhitte) debat tussen
Stefan Tax en Sander Schimmelpenninck bij Radio 1 hier:
https://www.nporadio1.nl/fragmenten/geld-of-je-leven/9cc599da-f177-48d3-bb86-
3950134a7050/2024-08-15-is-erfbelasting-eerlijk
En bekijk het fragment over deze kwestie uit de De Avondshow met Arjen Lubach hier:
https://www.youtube.com/watch?v=3Is8LiajzyI
b. Wat zijn de argumenten van de voorstanders van de heffing van schenk- en erfbelasting?
De ongelijkheid in vermogensvermeerderingen waar men niets voor heeft moeten doen. Juist hierom
dient er erf- en schenkbelasting te worden geheven, om de ongelijkheid als het ware (deels) tegen te
gaan. Daarnaast zal de erf- en schenkbelasting vooral de rijken treffen, omdat de vrijstelling relatief
laag is.
1
Opgave 1
a. Wat is de dragende rechtsgrond voor de heffing van belastingen op grond van de Successiewet
1956? Leg uit wat die rechtsgrond inhoudt.
De dragende rechtsgrond voor de heffing van belastingen ogv de Successiewet is het
draagkrachtbeginsel; het draagkrachtbeginsel heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld als meest
overtuigende verdelingsbeginsel; het draagkrachtbeginsel staat voor de gelijkmatige belasting
overeenkomstig de financiële draagkracht (ability to pay).
De rechtsgrond van de erf- en schenkbelasting wordt tegenwoordig gevonden in het
draagkrachtbeginsel. In NL wordt elk subject belast met IB. dat geldt ook voor de verkrijgingen
krachtens erfrecht en schenking;
Wat houdt het precies in; ‘de sterkst schouders dragen de zwaarste lasten’. De
draagkrachtvermeerdering die in het leven wordt geroepen bij en schenking of een erfenis zou ook
moeten worden belast.
Het draagkrachtbeginsel in de Successiewet houdt in dat erf- en schenkbelasting wordt geheven op
basis van de toegenomen financiële positie (draagkracht) van de verkrijger door een erfenis of
schenking. Omdat iemand door het ontvangen van vermogen ineens meer te besteden heeft, vindt
de wetgever het rechtvaardig om hierover belasting te heffen: de extra draagkracht wordt dus belast
Wg;
Als je loon ontvangt dan betaal je daar belasting over; maar als je een erfenis krijgt, dan zal je
vermogen ook vermeerderen/toenemen, hetgeen weer betekent dat je draagkracht zal stijgen. Dit
betekent dat je meer zal moeten bijdragen aan de collectieve voorzieningen; je verdient meer en dus
zal je meer moeten bijdragen.
In de zomer van 2024 ontstond in de Nederlandse media een discussie over de vraag of de heffing
van schenk- en erfbelasting rechtvaardig is. Bekijk bijvoorbeeld het (nogal verhitte) debat tussen
Stefan Tax en Sander Schimmelpenninck bij Radio 1 hier:
https://www.nporadio1.nl/fragmenten/geld-of-je-leven/9cc599da-f177-48d3-bb86-
3950134a7050/2024-08-15-is-erfbelasting-eerlijk
En bekijk het fragment over deze kwestie uit de De Avondshow met Arjen Lubach hier:
https://www.youtube.com/watch?v=3Is8LiajzyI
b. Wat zijn de argumenten van de voorstanders van de heffing van schenk- en erfbelasting?
De ongelijkheid in vermogensvermeerderingen waar men niets voor heeft moeten doen. Juist hierom
dient er erf- en schenkbelasting te worden geheven, om de ongelijkheid als het ware (deels) tegen te
gaan. Daarnaast zal de erf- en schenkbelasting vooral de rijken treffen, omdat de vrijstelling relatief
laag is.
1
