Samenvatting Hoorcollege aantekeningen Burgerlijk Procesrecht (compleet) met uitwerkingen oefenvragen

HC Burgerlijk Procesrecht aantekeningen

HC1A: Inleiding burgerlijk procesrecht
Rechtsvordering stellen middels dagvaarding -> Rechter stelt je in het gelijk -> dan naar
gerechtsdeurwaarder en nakoming vorderen.

Het burgerlijk recht valt uiteen in:
- Vermogensrecht
 Kern: recht hebben vs. recht krijgen
 Rechter: taak als geschilbeslechter
 Eigenlijke rechtspraak (betreffende een geschil)
 Bemoeienis derde: rechter of alternatief (voorbeelden)
 Je kan beslissen om naar de arbitrage te gaan, bijv. omdat de geschillen bij de
arbitrage niet openbaar zijn en ‘gewone’ zittingen wel.
- Personen- en familierecht
 Kern: rechtspositie natuurlijke personen
 Rechter: ordenende taak
 Oneigenlijke rechtspraak
 Bemoeienis derde: altijd rechter
 Verzoekschriftprocedure

Verschillen tussen dagvaardings- en verzoekschriftprocedure (o.a.):
- Proces inleidend stuk -> dagvaarding of een verzoekschrift
 Dagvaarding richt je tot de wederpartij
 Verzoekschrift richt je je tot de rechter
- Relatief bevoegde rechter
- Procesverloop
- Uitspraak:
 Verzoekschrift = een beschikking
 Dagvaardingsprocedure = een vonnis

Bronnen van burgerlijk procesrecht
- Nationaal
 Wetboek van Rv
 Wet op de RO
 BW
 Andere wetten in formele zin (o.a. ATW, Gw)
- Internationaal
 Verdragen (o.a. EVRM, BUPO)
 Europese verordeningen (Brussel I bis-Vo en Betekenings-Vo II)

,(Let op! Boek 4 arbitrage behoort niet tot de stof)


Beginselen
Beginselen van burgerlijk procesrecht – vgl.
Art. 6 EVRM, o.a.
- Recht op toegang tot de rechter
- Recht op eerlijke behandeling
- Behandeling en uitspraak in het openbaar
- Uitspraak binnen redelijke termijn

Art. 6 EVRM
‘Bij het vaststellen van zijn burgerlijke rechten en verplichtingen (…) heeft een ieder recht op
een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak, binnen een redelijke termijn, door een
onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat bij de wet is ingesteld. De uitspraak doet in het
openbaar worden gewezen maar de toegang tot de rechtszaal kan aan de pers en het publiek
worden ontzegd (…)’

Toegang tot de rechter
- Niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de rechter die de wet hem toekent
(art. 17 lid 2 Gw)
 Arbitrage
 Rijdende ‘rechter’
- Beperkingen?
 Griffierecht?
 Verplichte procesvertegenwoordiging

Eerlijke behandeling
- Hoor en wederhoor (art. 19 Rv)
- Processuele gelijkheid (‘equality of arms’ )
- Motivering beslissing (art. 121 Gw; art. 30 Rv)

,Hoor en wederhoor
- Art. 19 Rv: De rechter stelt partijen over en weer in de gelegenheid hun standpunten
naar voren te brengen en toe te lichten en zich uit te laten over elkaars standpunten en
over alle bescheiden en andere gegevens die in de procedure ter kennis van de rechter
zijn gebracht, een en ander tenzij uit de wet anders voortvloeit. Bij zijn beslissing
baseert de rechter zijn oordeel, ten nadele van een der partijen, niet op bescheiden of
andere gegevens waarover die partij zich niet voldoende heeft kunnen uitlaten.
- HR 18 december 1987 (Schook/ Vergeer) – ‘niet-officiële bezichtiging’
Vgl. 149 Rv
- ‘Tenzij uit de wet anders voortvloeit’ (bijv. art. 279 lid 1 jo. Art. 700 Rv)

Openbaarheid
- Behandeling en uitspraak
- Art. 121 Gw, 4 en 5 RO, 27-29 Rv
- Achtergrond
- Uitzondering

Redelijke termijn
- Hoelang duurt een procedure?
- Wat is een redelijke termijn?
 Complexiteit van een zaak
 Procesgedrag partijen en rechter
 Belangen van klager
- ‘Remedie’ bij overschrijding: vordering tot vergoeding van immateriële schade (o.g.v.
o.d.) tegen de Staat
 €500 per half jaar overschrijding
 HR 28 maart 2014, NJ 2014/525 (Eisers/ Gemeente De Bilt)

CvdW – onafhankelijk en onpartijdig
- Onafhankelijk
 Van andere staatsmachten, vooral bestuurlijke macht
 Wet regelt samenstelling rechtelijke macht
 Rechters worden voor het leven benoemd, ontslag door rechterlijk macht
- Onpartijdig
 Wraking
 Verschoning

HC1B: Bevoegdheid
Beginselen
- Toegang tot de overheidsrechter
 Art. 17 Gw: Niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de rechter die de
wet hem toekent.
 Vrijwillige afstand mogelijk
 Kosten?
 Onafhankelijke en onpartijdige rechter
 Art. 116 Gw: De wet wijst de gerechten aan die behoren tot de rechterlijke
macht etc.

,  Art. 117 Gw: De leden van de rechterlijke macht met rechtspraak belast en de
procureur-generaal bij de Hoge Raad worden bij koninklijk besluit voor het
leven benoemd etc.
 Art. 36 Rv: Op verzoek van een partij kan elk van de rechters die een zaak
behandelen, worden gewraakt op grond van feiten en omstandigheden
waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou lijden.
 Art. 40 Rv: Op grond van feiten of omstandigheden als bedoeld in art. 36 kan
elk van de rechters die een zaak behandelen, verzoeken zich te mogen
verschonen.

Soorten gerechten
- Art. 112 Gw: Aan de rechterlijke macht is opgedragen de berechting van geschillen
over burgerlijke rechten en over schuldvorderingen etc.
- Art. 2 RO:
 Rechtbanken (11)
 In het kader van civielrechtelijke afdoening: twee ‘afdelingen’ of ‘kamers’
o Civiele kamer/ kamer voor andere zaken dan kantonzaken
o Kamer voor kantonzaken
 Gerechtshoven (4)
 Hoge Raad (1)

1.Absolute bevoegdheid
- Welk type gerecht is bevoegd?
 Wet op de Rechterlijke Organisatie
 Art. 2 RO: Rechtbank, gerechtshof of Hoge Raad
- Absolute bevoegdheid is van openbare orde
 Rechter moet ambtshalve toetsen (Art. 72 Rv)
 Indien onbevoegd, dan verklaard de rechter zich onbevoegd en moet hij
doorverwijzen naar de juiste rechter (Art. 73)
- Organisatie van de rechtbank
 Gerechtsbestuur
 Afdelingen: privaat-, straf en bestuursrecht
 Privaatrecht onderverdeeld in: handel, kanton, familie en voorlopige
voorzieningen
- In eerste aanleg: rechtbank (Art. 42 RO)
 Taakverdelingsperikelen
- In hoger beroep: gerechtshoven (Art. 60 RO)
- In cassatie: Hoge Raad (art. 78 RO)

2.Taakverdeling kamers
- Wat behoort tot het takenpakket van de kantonrechter?
- Onderscheid civiele kantonzaken en andere civiele zaken
 Dagvaarding: art. 93 e.v. Rv
 Onderscheid: aard- en waardevorderingen
 Aardvorderingen, ‘ongeacht’ waarde (sub c)
 Waardevorderingen (sub a en b)
o Art. 93 onder a in fine?
- Interne verwijzing, dus binnen de rechtbank (bijv. van kanton naar civiel): art. 71 Rv
- Objectieve cumulatie waardevorderingen
 A heft van B te vorderen €20.000,- resp. €7.000,-