Samenvatting Scheikunde gehele examenstof vwo h1 t/m h14

Scheikunde samenvatting SE1 H1, 2, 4, 7, 8, 10 & 11
Hoofdstuk 1: Microstructuren
~Periodiek systeem

 Groepen: verticale kolommen.
Geeft aantal elektronen in de buitenste schil aan.
 Perioden: horizontale rijen.
Geeft aantal gebruikte schillen van dat atoom.
 Ca:
- Groep 2 2 elektronen in de buitenste schil.
- Periode 4 4 schillen in gebruik.

Naam Eigenschap
Groep 1 Alkalimetalen Reageren heftig met water
Groep 2 Aardalkalimetalen
Groep 17 Halogenen Zeer reactief
Groep 18 Edelgassen Reageren nergens mee




~Algemeen

 Atoommassa= een gemiddelde van de in de natuur voorkomende isotopen (eenheid is ame in u).
 Atoomnummer= gelijk aan protonen. Aantal protonen = Aantal elektronen.
 Massagetal= aantal p+ en n0 in de kern
 massagetal
 atoomnummer
 Gemiddeld massagetal=

,~Bindingen

 Atoombinding= de binding tussen niet-metaalatomen waarbij gemeenschappelijke elektronenparen
ontstaan.
 Vanderwaalsbinding= binding die moleculen bij elkaar houdt in vaste en vloeibare fase
 De grootte van molecuul bepaalt hoe sterkt de VanderWaalsbinding is.
 Hoe groter het molecuul:
1. Hoe grote de molecuulmassa
2. Hoe sterker de VanderWaalsbinding
3. Hoe hoger het kookpunt
 In gasfase is de VanderWaalsbinding helemaal opgeheven.
 Kristalrooster= in vaste fase zijn moleculen in moleculaire stof ->vaak in vast patroon gerangschikt. Er vindt
daarbij dus regelmatige stapeling van deeltjes plaats. Dat noemt men een kristalrooster.
 Molecuulrooster= kristalrooster bij moleculaire stoffen
 Organische moleculen= stoffen waarin zich C en H atomen bevinden
 Anorganische moleculen= stoffen waarin zich geen C en H atomen bevinden
~Water

 H2O: polaire stof
- VanderWaalsbinding tussen moleculen
- heeft dipool in molecuul
- Waterstofbruggen (H-bruggen)
 Waterstofbruggen= extra binding tussen watermoleculen
 Stoffen waarvan moleculen OH-groep/NG-groep bevatten, vormen waterstofbruggen.




 Hydrofiele stoffen= polaire stoffen die goed oplosbaar in water zijn.
 Hydrofobe stoffen= apolaire stof die slecht in water oplost.

Hoofdstuk 2: Brandstoffen
~Systematische naamgeving -> zie blauwe bundel

~Energiediagram

 Exotherme reacties= reactie waarbij energie vrijkomt.
Vb: explosie van vuurwerk
 Endotherme reacties= reactie waarbij er continu
energie moet worden toegevoeggd.
Vb: maken van suikerspin

 Energiediagram= daarin worden energieniveaus van
reactie weergegeven.

, Exotherme reactie
endotherme reactie



 Activeringsenergie Eact= de energie die nodig is om de
bindingen van de beginstoffen open te breken.
 Reactiewarmte ∆E= de hoeveelheid energie die
vrijkomt of de hoeveelheid energie die nodig is bij een
chemische reactie.
 ∆E > 0 bij endotherme reactie neemt reagerende
stof energie op, teken positief
 ∆E < 0 bij exotherme reactie geeft reagerende stof
energie af, teken negatief

~Naamgeving

 Alkanen= verzadigde koolwaterstoffen met de algemene formule CnH2n + 2
 Alkenen= onverzadigde koolwaterstoffen met de algemene formule CnH2n
~Molariteit

 In de chemie rekenen we bij oplossingen met het begrip ‘concentratie’ oftewel ‘molariteit’.
hoeveelheid mol van de opgeloste stof
 Molariteit=
aantal liter waar het∈ zat
n
 M=
V
 Concentratie = molariteit
 De concentratie geef je aan met haakjes:
[H+] is de concentratie van H+ ionen in mol/L of mmol/mL
 Voorbeeld: Oplossing maken door 0,40 mol calciumnitraat op te lossen in 700 mL water. A) Bereken de
molariteit van de oplossing en B) bereken de ionenconcentratie in deze oplossing.
Ca2+ Ca
NO3- (NO3)2 Ca(NO3)2

Ca(NO3)2 (s) -> Ca2+ (aq) + 2NO3- (aq)
1 : 1 : 2

0,40
M= = 0,57 M (mol/L)
0,700
2 x 0,57 = 1,1 mol/L
 Voorbeeld: Hoeveel gram natriumcarbonaat is nodig om 250 mL van een 1,30 M natriumcarbonaat oplossing
te krijgen?
n=MxV
n = 1,30 x 0,250 = 0,325 mol
0,325 x 15,99 = 34,4 gram



Hoofdstuk 4: Energie en chemie in beweging
~Reactiewarmte

 Q = m x c x ∆T Q= warmte in J
m= massa in kg
c= soortelijke warmte in J/kg x K (binas)
∆T= temperatuurverschil in K of oC

,  Voorbeeld:
0,12 mol bariumhydroxide losse we op in 200 ml water. De temperatuur gaat van 20,1 oC naar 22,3 oC.
Bereken de oploswarmte van bariumhydroxide in J/mol.
m= ?
200 ml x ρwater = massa
200 x 0,9982 = 199,64 gram = 0,19964 kg
Q= m x c x ∆T
Q = 0,19964 x (4,18 x 103) x 2,2 = 1835,9 J
Q = 1,8 x 103 J voor o,12 mol
1/12 x (1,8 x 103) = -1,5 x 104 J/mol

~Energieberekening

 Ereactie = ΔEvormingrecatieproducten - ΔEvormingbeginstoffen
 Ereactie is negatief? Exotherme reactie
 Ereactie is positief? Endotherme reactie
 Vb: Bereken het energie-effect voor deze reactie
CH2 + H2O -> C2H5OH
ΔEvormingbeginstoffen = +0,52 x 105 J/mol
-2,42 x 105 J/mol
ΔEvormingrecatieproducten = -2,78 x 105 J/mol
Ereactie = -2,78 x 105 – (-0,52 x 105 + - 2,42 x 105 )
Ereactie = 1,60 x 104 J/mol
Dit is dus een endotherme reactie

~Reactiesnelheid

∆[ A]
 s= s= reactiesnelheid in aantal mol stof dat per liter per seconde
∆t
verdwijnt of ontstaat (mol L-1 s-1)
∆[A]= het verschil in mol per liter van een stof (mol L -1)
∆t= het verschil in tijd in seconde (s)

~Botsende-deeltjesmodel

 Bij elke reactie verdwijnen beginstoffen en ontstaan reactieproducten.
 Dit komt doordat moleculen van deze stoffen de hele tijd in beweging zijn en tegen elkaar botsen.
 Als de moleculen op juiste plaats en met juiste snelheid tegen elkaar botsen:
1. Bindingen verbroken
2. Atomen kunnen zich hergroeperen tot nieuwe moleculen.
 Effectieve botsing= botsing tussen moleculen die tot een reactie leidt
 Hoe meer effectieve botsingen er plaatsvinden -> hoe sneller de reactie verloopt.
 Botsende-deeltjesmodel= hiermee wordt de snelheid van een reactie modelmatig verklaard.
 Met dit model kan de invloed van temperatuur, concentratie en verdelingsgraad ip de snelheid van reactie
worden verklaard.




Hoofdstuk 7: Ruimtelijke bouw van moleculen
§1 Lewisstructuren
~Lewistheorie

 Om te begrijpen waarom water gebogen molecuul is -> Lewistheorie kennen