Samenvatting International Business 4e druk, H1 t/m H10
Titelpagina
HBO Commerciële Economie
Windesheim
2026
,Inhoudsopgave
Titelpagina ..............................................................................................................................1
Inhoudsopgave........................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding in internationaal ondernemen ................................................................4
1.1 Wat is internationaal ondernemen ..................................................................................4
1.2 Waarom gaan bedrijven de grens over .............................................................................5
1.3 Nederland en internationaal ondernemen .......................................................................6
1.4 Organisaties met informatie over internationaal ondernemen ..........................................7
Hoofdstuk 2: Politieke en economische omgeving ....................................................................8
2.1 Vrije handel ....................................................................................................................8
2.2 Economische samenwerking ..........................................................................................8
2.3 Economische Monetaire Unie .........................................................................................9
2.4 Protectionisme...............................................................................................................9
2.5 Internationale organisaties ........................................................................................... 10
Hoofdstuk 3: Cultuur ............................................................................................................. 12
3.1 Wat is cultuur? ............................................................................................................. 12
3.2 Elementen van cultuur.................................................................................................. 12
3.3 Indelen van culturele verschillen ................................................................................... 13
3.4 Ethiek .......................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 4: Management en organisatie in een internationale omgeving ............................... 16
4.1 Internationalisering en de valkuilen ............................................................................... 16
4.2 Strategisch management .............................................................................................. 16
4.3 Value chain-analyse ..................................................................................................... 17
4.4 Strategische planning ................................................................................................... 18
4.5 Interne organisatie ....................................................................................................... 18
4.6 Humanresourcesmanagement ..................................................................................... 20
Hoofdstuk 5: Externe analyse in een internationale omgeving.................................................. 22
5.1 Wat is externe analyse .................................................................................................. 22
5.2 Initiële analyse ............................................................................................................. 22
5.3 Omgevingsanalyse ....................................................................................................... 23
5.4 Marktonderzoek ........................................................................................................... 24
5.5 Bepalen marktpotentieel .............................................................................................. 26
Hoofdstuk 6: Marktentreevormen en internationale marketing ................................................ 27
, 6.1 Buitenlandse samenwerking ......................................................................................... 27
6.2 samenwerkingsvormen................................................................................................. 27
6.3 Directe marktbewerkingsvorm ...................................................................................... 29
6.4 Fusie en overname ....................................................................................................... 30
6.5 Outsourching en out-tasking ......................................................................................... 30
6.6 Marketing op internationaal niveau ............................................................................... 30
6.7 Internationale marketingmix ......................................................................................... 31
Hoofdstuk 7: Interculturele communicatie en management .................................................... 33
7.1 Voorbereiden op interculturele communicatie ............................................................... 33
7.2 Intercultureel onderhandelen....................................................................................... 33
7.3 Intercultureel management .......................................................................................... 34
Hoofdstuk 8: Internationaal recht ........................................................................................... 36
8.1 Internationaal recht ...................................................................................................... 36
8.2 Internationale onderhandelingen .................................................................................. 36
8.3 Internationale overeenkomsten .................................................................................... 36
8.4 Toepasselijk internationaal recht ................................................................................... 37
8.5 Producteisen en aansprakelijkheid ................................................................................ 37
8.6 Intellectuele-eigendomsrechten ................................................................................... 38
8.7 Geschillenbeslechting en rechtspraak .......................................................................... 40
Hoofdstuk 9: Risicomanagement, verzekeringen en financiën ................................................. 41
9.1 Risico’s ........................................................................................................................ 41
9.2 Risicomanagement ...................................................................................................... 41
9.3 Verzekeringen............................................................................................................... 42
9.4 Verzekeringsvormen ..................................................................................................... 42
9.5 Financiën ..................................................................................................................... 44
9.6 Internationale financiering ............................................................................................ 46
Hoofdstuk 10: Logistiek en douane ........................................................................................ 47
10.1 Logistiek bij internationaal ondernemen ...................................................................... 47
10.2 Transportbeleid .......................................................................................................... 47
10.3 Transportvorm ............................................................................................................ 48
10.4 Internationaal vervoersrecht ....................................................................................... 49
10.5 ICT en logistiek ........................................................................................................... 49
10.6 Douane ...................................................................................................................... 50
, Hoofdstuk 1: Inleiding in internationaal ondernemen
1.1 Wat is internationaal ondernemen
De markt voor producten en diensten is tegenwoordig wereldwijd. Bedrijven zijn niet langer
alleen actief binnen de Nederlandse of Europese grenzen, maar opereren steeds vaker
internationaal. Multinationals zijn ondernemingen die in meerdere landen actief zijn en daar
vestigingen of dochterondernemingen hebben. Zij produceren, verkopen of verlenen diensten in
verschillende landen tegelijk.
In tegenstelling tot multinationals richten MKB-bedrijven (midden- en kleinbedrijf) zich meestal
vooral op de Nederlandse markt. Toch zoeken ook steeds meer kleinere bedrijven internationale
samenwerking. Ondernemingen sluiten bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden met
buitenlandse partners. Ze besteden bepaalde activiteiten uit aan lagelonenlanden om kosten te
verlagen en hun productiviteit te verhogen. Daarnaast werken bedrijven samen om kennis en
technologie te delen, nieuwe markten te betreden en schaalvoordelen te behalen.
Internationalisering biedt dus kansen, maar vraagt ook om een goede strategie en kennis van
buitenlandse markten.
Globalisering
Door het openen van grenzen is internationale handel eenvoudiger geworden. Landen kunnen
makkelijker producten en diensten importeren en exporteren. De toetreding van China tot de
Wereldhandelsorganisatie en de opkomst van internet hebben hier sterk aan bijgedragen.
Communicatie en samenwerking over grote afstanden zijn sneller en goedkoper geworden.
Daarnaast zorgen lagelonenlanden zoals China, India en Bangladesh ervoor dat productie tegen
lagere kosten kan plaatsvinden.
Wanneer niet alleen goederen en diensten, maar ook kapitaal, kennis en arbeid wereldwijd
bewegen, spreken we van globalisering (mondialisering). De BRICS-landen (Brazilië, Rusland,
India, China en Zuid-Afrika) spelen hierin een belangrijke rol. De mate van internationale handel
van een land is terug te zien in het BNP (Bruto Nationaal Product). Het BNP is de totale waarde
van alle goederen en diensten die door inwoners en bedrijven van een land worden
geproduceerd, inclusief de inkomsten die zij uit het buitenland ontvangen, minus de inkomsten
die naar het buitenland wegstromen.
Globalisering heeft voordelen, zoals hogere economische groei, meer welvaart, kennisdeling en
culturele integratie. Nadelen zijn onder andere druk op lonen in ontwikkelde landen, mogelijke
uitbuiting in ontwikkelingslanden en de grote macht van multinationals.
Nederland en globalisering
In wereldverband staat Nederland op een tweede plek op het gebied van globalisering.
Nederland is van oudsher een handelsnatie, wat terug te zien is in het koloniale verleden en de
rol van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Omdat Nederland een klein land is en
niet over alle grondstoffen beschikt, is het sterk afhankelijk van internationale handel.
Nederland heeft een open economie met weinig handelsbelemmeringen en is in grote mate
afhankelijk van buitenlandse handel en investeringen.
Titelpagina
HBO Commerciële Economie
Windesheim
2026
,Inhoudsopgave
Titelpagina ..............................................................................................................................1
Inhoudsopgave........................................................................................................................2
Hoofdstuk 1: Inleiding in internationaal ondernemen ................................................................4
1.1 Wat is internationaal ondernemen ..................................................................................4
1.2 Waarom gaan bedrijven de grens over .............................................................................5
1.3 Nederland en internationaal ondernemen .......................................................................6
1.4 Organisaties met informatie over internationaal ondernemen ..........................................7
Hoofdstuk 2: Politieke en economische omgeving ....................................................................8
2.1 Vrije handel ....................................................................................................................8
2.2 Economische samenwerking ..........................................................................................8
2.3 Economische Monetaire Unie .........................................................................................9
2.4 Protectionisme...............................................................................................................9
2.5 Internationale organisaties ........................................................................................... 10
Hoofdstuk 3: Cultuur ............................................................................................................. 12
3.1 Wat is cultuur? ............................................................................................................. 12
3.2 Elementen van cultuur.................................................................................................. 12
3.3 Indelen van culturele verschillen ................................................................................... 13
3.4 Ethiek .......................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 4: Management en organisatie in een internationale omgeving ............................... 16
4.1 Internationalisering en de valkuilen ............................................................................... 16
4.2 Strategisch management .............................................................................................. 16
4.3 Value chain-analyse ..................................................................................................... 17
4.4 Strategische planning ................................................................................................... 18
4.5 Interne organisatie ....................................................................................................... 18
4.6 Humanresourcesmanagement ..................................................................................... 20
Hoofdstuk 5: Externe analyse in een internationale omgeving.................................................. 22
5.1 Wat is externe analyse .................................................................................................. 22
5.2 Initiële analyse ............................................................................................................. 22
5.3 Omgevingsanalyse ....................................................................................................... 23
5.4 Marktonderzoek ........................................................................................................... 24
5.5 Bepalen marktpotentieel .............................................................................................. 26
Hoofdstuk 6: Marktentreevormen en internationale marketing ................................................ 27
, 6.1 Buitenlandse samenwerking ......................................................................................... 27
6.2 samenwerkingsvormen................................................................................................. 27
6.3 Directe marktbewerkingsvorm ...................................................................................... 29
6.4 Fusie en overname ....................................................................................................... 30
6.5 Outsourching en out-tasking ......................................................................................... 30
6.6 Marketing op internationaal niveau ............................................................................... 30
6.7 Internationale marketingmix ......................................................................................... 31
Hoofdstuk 7: Interculturele communicatie en management .................................................... 33
7.1 Voorbereiden op interculturele communicatie ............................................................... 33
7.2 Intercultureel onderhandelen....................................................................................... 33
7.3 Intercultureel management .......................................................................................... 34
Hoofdstuk 8: Internationaal recht ........................................................................................... 36
8.1 Internationaal recht ...................................................................................................... 36
8.2 Internationale onderhandelingen .................................................................................. 36
8.3 Internationale overeenkomsten .................................................................................... 36
8.4 Toepasselijk internationaal recht ................................................................................... 37
8.5 Producteisen en aansprakelijkheid ................................................................................ 37
8.6 Intellectuele-eigendomsrechten ................................................................................... 38
8.7 Geschillenbeslechting en rechtspraak .......................................................................... 40
Hoofdstuk 9: Risicomanagement, verzekeringen en financiën ................................................. 41
9.1 Risico’s ........................................................................................................................ 41
9.2 Risicomanagement ...................................................................................................... 41
9.3 Verzekeringen............................................................................................................... 42
9.4 Verzekeringsvormen ..................................................................................................... 42
9.5 Financiën ..................................................................................................................... 44
9.6 Internationale financiering ............................................................................................ 46
Hoofdstuk 10: Logistiek en douane ........................................................................................ 47
10.1 Logistiek bij internationaal ondernemen ...................................................................... 47
10.2 Transportbeleid .......................................................................................................... 47
10.3 Transportvorm ............................................................................................................ 48
10.4 Internationaal vervoersrecht ....................................................................................... 49
10.5 ICT en logistiek ........................................................................................................... 49
10.6 Douane ...................................................................................................................... 50
, Hoofdstuk 1: Inleiding in internationaal ondernemen
1.1 Wat is internationaal ondernemen
De markt voor producten en diensten is tegenwoordig wereldwijd. Bedrijven zijn niet langer
alleen actief binnen de Nederlandse of Europese grenzen, maar opereren steeds vaker
internationaal. Multinationals zijn ondernemingen die in meerdere landen actief zijn en daar
vestigingen of dochterondernemingen hebben. Zij produceren, verkopen of verlenen diensten in
verschillende landen tegelijk.
In tegenstelling tot multinationals richten MKB-bedrijven (midden- en kleinbedrijf) zich meestal
vooral op de Nederlandse markt. Toch zoeken ook steeds meer kleinere bedrijven internationale
samenwerking. Ondernemingen sluiten bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden met
buitenlandse partners. Ze besteden bepaalde activiteiten uit aan lagelonenlanden om kosten te
verlagen en hun productiviteit te verhogen. Daarnaast werken bedrijven samen om kennis en
technologie te delen, nieuwe markten te betreden en schaalvoordelen te behalen.
Internationalisering biedt dus kansen, maar vraagt ook om een goede strategie en kennis van
buitenlandse markten.
Globalisering
Door het openen van grenzen is internationale handel eenvoudiger geworden. Landen kunnen
makkelijker producten en diensten importeren en exporteren. De toetreding van China tot de
Wereldhandelsorganisatie en de opkomst van internet hebben hier sterk aan bijgedragen.
Communicatie en samenwerking over grote afstanden zijn sneller en goedkoper geworden.
Daarnaast zorgen lagelonenlanden zoals China, India en Bangladesh ervoor dat productie tegen
lagere kosten kan plaatsvinden.
Wanneer niet alleen goederen en diensten, maar ook kapitaal, kennis en arbeid wereldwijd
bewegen, spreken we van globalisering (mondialisering). De BRICS-landen (Brazilië, Rusland,
India, China en Zuid-Afrika) spelen hierin een belangrijke rol. De mate van internationale handel
van een land is terug te zien in het BNP (Bruto Nationaal Product). Het BNP is de totale waarde
van alle goederen en diensten die door inwoners en bedrijven van een land worden
geproduceerd, inclusief de inkomsten die zij uit het buitenland ontvangen, minus de inkomsten
die naar het buitenland wegstromen.
Globalisering heeft voordelen, zoals hogere economische groei, meer welvaart, kennisdeling en
culturele integratie. Nadelen zijn onder andere druk op lonen in ontwikkelde landen, mogelijke
uitbuiting in ontwikkelingslanden en de grote macht van multinationals.
Nederland en globalisering
In wereldverband staat Nederland op een tweede plek op het gebied van globalisering.
Nederland is van oudsher een handelsnatie, wat terug te zien is in het koloniale verleden en de
rol van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Omdat Nederland een klein land is en
niet over alle grondstoffen beschikt, is het sterk afhankelijk van internationale handel.
Nederland heeft een open economie met weinig handelsbelemmeringen en is in grote mate
afhankelijk van buitenlandse handel en investeringen.
