Diagnostisch onderzoek 1
aantekeningen
, HC 1: Wat is psychodiagnostiek?
Leerdoel 1: Je kan aangeven wat psychodiagnostisch onderzoek is en de invloed van
cultuur hierop
Wat is psychodiagnostiek?
‘Het kennen van de ziel’
psyche = ziel
dia = door
gnosis = kennen
Diagnostiek gaat over het voorspellen van het menselijk gedrag
Waarom is psychodiagnostiek zo belangrijk?
Belangrijke beslissingen worden zo gebaseerd op de uitkomsten van objectief onderzoek
met professionele instrumenten (en niet op willekeur). Het is belangrijk dat er een basis aan
ten grond ligt, wetenschappelijke instrumenten bijvoorbeeld, om met meer zekerheid te
kunnen zeggen of iets wel of niet zo is. Je wilt zo objectief mogelijk iets kunnen bepalen. Met
instrumenten probeer je dus een voorspelling te doen.
Werkvelden: GGZ, onderwijs, overheid (politie/leger als selectiebureau bv), bedrijven
Voorbeeld: De cito toets van groep 8 was ook een diagnostische toets. Door middel van een
cito wordt bepaald welk niveau bij jou past.
Voorspellingsproces:
- Beoordelingsmoment nu = Test
- Beoordelingsmoment toekomst = Criterium
- Op basis van 2 beoordelingsmomenten komen er 4 soorten beslissingen uit:
Valid Positive = het klopt wat er wordt gezegd
Valid Negative = valide is het klopt wat er is gezegd, negative staat voor nee
False Positive =
False Negative =
, Beoordelingsfouten bij het maken van beslissingen:
- Verstandige fouten
- Overschatten van specifieke kansen
- Beschikbaarheidsheuristiek
- Regressie naar het gemiddelde
- Eerste en laatste indruk
- Voorbarige reductie van cognitieve dissonantie
- Fundamentele attributiefout (obedience experiment van milgram zie ook blz 53 boek
verhoeven)
→ Over het algemeen maken mensen redelijk goede beslissingen (warme jas aan als het
koud is etc).
❖ Een psychodiagnost onderscheidt zich van een leek door gebruik van
wetenschappelijke instrumenten, te verdelen in 3 categorieën, ook wel de Gouden
Drie (weten voor de toets welke drie):
- Interview
- Gedragsobservaties
- Psychologische testen
Interculturele diagnostiek achtergrond:
- ‘60: weinig behoefte aan en interesse in interculturele diagnostiek
- ‘80: belangstelling voor bruikbaarheid van psychologische tests bij allochtonen
(vooral identificerend: er is een probleem)
- ‘90: studies naar vertekening in bestaande instrumenten en nieuwe instrumenten
ontwikkeld op bruikbaarheid in een interculturele samenleving
- ‘10: ontwikkeling stagneert, belangstelling gaat weer achteruit (door politiek en
financiën bv)
- Laatste decennium (10 jaar): toename belangstelling in de praktijk
Vertekening / Bias
Waarom is het zo belangrijk om rekening te houden met culturele diversiteit?
→ In de ene cultuur heb je dingen die anders werken dan in een andere cultuur. Je kunt dus
niet zeggen dat iets afwijkt van de norm. Dit verschilt heel erg per cultuur en dus is het
gelijktrekken hiervan heel lastig.
→ constructbias, methodebias en itembias
Mogelijke oplossingen interculturele diagnostiek
- Gebruik cultuurvrije tests; bv minder spreekwoorden en meer plaatjes
- Gebruik standaard tests; instructie die voor iedereen gelijk is
- Enkel gedragsinterviews en gedragsobservaties; je hebt hiermee dan niet te maken
met normgroepen. Het is wel tijdsintensief en interviews en observaties zijn minder
betrouwbaar dan instrumenten.
- Belangrijk: een psychodiagnost moet een oordeel kunnen vormen over de
bruikbaarheid van een test en deze bruikbaarheid mee kunnen laten wegen in het
uiteindelijk oordeel → kennis en ervaring
aantekeningen
, HC 1: Wat is psychodiagnostiek?
Leerdoel 1: Je kan aangeven wat psychodiagnostisch onderzoek is en de invloed van
cultuur hierop
Wat is psychodiagnostiek?
‘Het kennen van de ziel’
psyche = ziel
dia = door
gnosis = kennen
Diagnostiek gaat over het voorspellen van het menselijk gedrag
Waarom is psychodiagnostiek zo belangrijk?
Belangrijke beslissingen worden zo gebaseerd op de uitkomsten van objectief onderzoek
met professionele instrumenten (en niet op willekeur). Het is belangrijk dat er een basis aan
ten grond ligt, wetenschappelijke instrumenten bijvoorbeeld, om met meer zekerheid te
kunnen zeggen of iets wel of niet zo is. Je wilt zo objectief mogelijk iets kunnen bepalen. Met
instrumenten probeer je dus een voorspelling te doen.
Werkvelden: GGZ, onderwijs, overheid (politie/leger als selectiebureau bv), bedrijven
Voorbeeld: De cito toets van groep 8 was ook een diagnostische toets. Door middel van een
cito wordt bepaald welk niveau bij jou past.
Voorspellingsproces:
- Beoordelingsmoment nu = Test
- Beoordelingsmoment toekomst = Criterium
- Op basis van 2 beoordelingsmomenten komen er 4 soorten beslissingen uit:
Valid Positive = het klopt wat er wordt gezegd
Valid Negative = valide is het klopt wat er is gezegd, negative staat voor nee
False Positive =
False Negative =
, Beoordelingsfouten bij het maken van beslissingen:
- Verstandige fouten
- Overschatten van specifieke kansen
- Beschikbaarheidsheuristiek
- Regressie naar het gemiddelde
- Eerste en laatste indruk
- Voorbarige reductie van cognitieve dissonantie
- Fundamentele attributiefout (obedience experiment van milgram zie ook blz 53 boek
verhoeven)
→ Over het algemeen maken mensen redelijk goede beslissingen (warme jas aan als het
koud is etc).
❖ Een psychodiagnost onderscheidt zich van een leek door gebruik van
wetenschappelijke instrumenten, te verdelen in 3 categorieën, ook wel de Gouden
Drie (weten voor de toets welke drie):
- Interview
- Gedragsobservaties
- Psychologische testen
Interculturele diagnostiek achtergrond:
- ‘60: weinig behoefte aan en interesse in interculturele diagnostiek
- ‘80: belangstelling voor bruikbaarheid van psychologische tests bij allochtonen
(vooral identificerend: er is een probleem)
- ‘90: studies naar vertekening in bestaande instrumenten en nieuwe instrumenten
ontwikkeld op bruikbaarheid in een interculturele samenleving
- ‘10: ontwikkeling stagneert, belangstelling gaat weer achteruit (door politiek en
financiën bv)
- Laatste decennium (10 jaar): toename belangstelling in de praktijk
Vertekening / Bias
Waarom is het zo belangrijk om rekening te houden met culturele diversiteit?
→ In de ene cultuur heb je dingen die anders werken dan in een andere cultuur. Je kunt dus
niet zeggen dat iets afwijkt van de norm. Dit verschilt heel erg per cultuur en dus is het
gelijktrekken hiervan heel lastig.
→ constructbias, methodebias en itembias
Mogelijke oplossingen interculturele diagnostiek
- Gebruik cultuurvrije tests; bv minder spreekwoorden en meer plaatjes
- Gebruik standaard tests; instructie die voor iedereen gelijk is
- Enkel gedragsinterviews en gedragsobservaties; je hebt hiermee dan niet te maken
met normgroepen. Het is wel tijdsintensief en interviews en observaties zijn minder
betrouwbaar dan instrumenten.
- Belangrijk: een psychodiagnost moet een oordeel kunnen vormen over de
bruikbaarheid van een test en deze bruikbaarheid mee kunnen laten wegen in het
uiteindelijk oordeel → kennis en ervaring
