College 1: Introductie
Diagnostiek…
- Is het uitvoeren van testen;
- Is het stellen van een DSM diagnose of is het nu DSM classificatie...;
classificatie, is niet noodzakelijk.
- Richt zich alleen op het individu; wij als orthopedagogen moeten
juist aandacht hebben voor de context: gezin, leefomgeving, school
etc.
- Is normatief;
- Is hokjes denken en etiketten opplakken; is een misvatting, is niet
iets wat we willen nastreven, ondanks dat diagnostiek soms heel
zwart wit kan zijn
- Kost (te) veel tijd en geld;
- Is altijd noodzakelijk: hangt af van je definitie van diagnostiek
KA: klachtenanalyse: wat is de hulpvraag van de cliënt?
PA: probleemanalyse: zo objectief mogelijk beeld krijgen van de
problemen, maar ook positief gedrag. Je wil antwoord op de
onderkennende vraag
VA: verklaringsanalyse: waar komen de problemen vandaan, door welke
fac§toren worden deze in stand gehouden? Je wil antwoord op de
verklarende vraag
IA: indicatieanalyse: wat voor soort behandelingen passen bij de oorzaken.
Je wil antwoord op de indicerende vraag; wat moet er aan gedaan worden
,College 2: klachtenanalyse & hulpvraag
Aanmelding en type traject
Cliënt zelf: hulpverleningstraject
zowel procedurele als inhoudelijke enige vrijheid dwz hoe het traject eruit
zal zien, varieert per aanmelding, afhankelijk van hulpvraag: cliënt kan en
mag zelf veel keuzes maken
Externe opdrachtgever: dienstverleningstraject
- Weinig speelruimte: kan bijvoorbeeld niet vrijwillig, dan moet het
vaak gedwongen
- Gesloten jeugdzorg
Aanmeldingstraject
- Wat ging eraan vooraf? is er al eerder onderzoek gedaan,
geadviseerd en wat heeft dat opgeleverd; mag je die informatie
verkrijgen?
- Wie zijn betrokkenen, formele posities? Is afhankelijk van leeftijd
cliënt:
o 12 ouders opdrachtgevers, bij OTS gezinsvoogd direct
betrokkene
o 12-16 ouders opdrachtgevers, maar toestemming jeugdige
vragen om mee te werken
o 16-18 jeugdige cliënt/opdrachtgever, betrokkenheid ouders
bespreken (niet wettelijk verplicht)
Aanmeldingstraject
Voortzetting traject, wanneer verder?
- Positie betrokkenen niet in strijd wettelijke bepalingen
- Bereid om afspraken te maken
- Onderzoek is nodig
- Onderzoek is uitvoerbaar
Vervolgtraject bepalen
- Wat zal er nu gaan gebeuren, afspraken maken en op papier zetten
- Welke vragen kunnen wel / niet beantwoord worden
- Soms in hulpverlening onvoldoende vrijheid om vraaggericht te
werken
Pas op: juiste combinatie van relationeel en zakelijke attitude
Stap 2: aanmeldreden, hulpvragen, wensen en verwachting
Verwachtingen t.a.v.:
- De rol van de professional; wat ga je doen, wat wel wat niet?
, - De rol van het clientsysteem zelf; Wat mogen/moeten doen?
- De uitkomsten van het traject; wat hopen ze en wat vrezen ze?
- De beslissingsbevoegdheid van betrokkenen; Wie kan waarover
beslissen?
- Het tijdspad; hoelang gaat het duren?
Wat zijn klachten?
Klachten zijn uitspraken van cliëntopvoeders/cliëntjeugdige dat het
gedrag/de situatie van jeugdige of de gevolgen daarvan voor de jeugdige
zelf, of diens omgeving als
- Negatief (ongewenst, storend, afwijkend, belemmerend, niet meer
beheersbaar, zorgelijk, enzovoort) beleefd, ervaren worden (De
Bruyn, e.a., pag.80)
- Of op bepaalde wijze worden geïnterpreteerd (dagelijkse diagnose)
Het zijn belevingen en of interpretaties van clientopvoeders(of
clientjeugdige). Dit zijn ouders, leerkrachten en groepsleiders.
Centraal binnen KA: Verhaal/beleving cliënt --> dus subjectief
Verschillende soorten klachten
Negatieve beleving van gedrag
Vader maakt zich grote zorgen over het niet eten van zijn zoon Jake
Negatieve beleving van gevolgen van gedrag
Moeder is radeloos omdat ze niet meer kan slapen als Bart iedere nacht bij
hen in bed komt liggen nadat hij is wakker geworden en niet meer alleen
durft te slapen
, Door het angstige gedrag van Zoë voelt moeder zich erg beperkt, zij kan
nooit eens ergens naar toe zonder dat Zoë in paniek raakt
Interpretatie van cl-opv over oorzaak gedrag cl-j ook wel
‘dagelijkse diagnose’ genoemd
De leerkracht heeft de indruk dat Younes niet goed ziet en dingen op het
bord niet kan lezen, waardoor hij vaak niet weet wat hij moet doen
Volgens moeder wil Raf niet naar haar luisteren omdat hij bij zijn vader
alles mag
Interpretatie van cl-opv over beleving van cl-j
Vader denkt dat Rob zich erg veel zorgen maakt over zijn prestaties in het
voetbal team en daarom iedere zaterdagochtend misselijk is
Hulpvraag
- Klacht en hulpvraag zijn aan elkaar gerelateerd
- Hulpvraag is uiten van een signaal, bepaalde vorm gieten van een
ervaren probleem, van een klacht
- Beweegreden vooral in hulpvragen
- Als cliënten hulpvragen naar voren brengen moet je vooral nagaan
waarom men dat wil weten, wat de klacht is, hoe de beleving van
het gedrag van cliënt jeugdige is
- Indien men alleen klachten opsomt moet je gaan vragen wat men
verwacht en wenst van jou als diagnost/hulpverlener, wat is
hulpvraag.
Werkwijze klachtenanalyse
Gesprek aanmelding
- Contact maken, ruimte geven (verbaal, non verbaal)
- Bewoording client zo letterlijk mogelijk overnemen
Diagnostiek…
- Is het uitvoeren van testen;
- Is het stellen van een DSM diagnose of is het nu DSM classificatie...;
classificatie, is niet noodzakelijk.
- Richt zich alleen op het individu; wij als orthopedagogen moeten
juist aandacht hebben voor de context: gezin, leefomgeving, school
etc.
- Is normatief;
- Is hokjes denken en etiketten opplakken; is een misvatting, is niet
iets wat we willen nastreven, ondanks dat diagnostiek soms heel
zwart wit kan zijn
- Kost (te) veel tijd en geld;
- Is altijd noodzakelijk: hangt af van je definitie van diagnostiek
KA: klachtenanalyse: wat is de hulpvraag van de cliënt?
PA: probleemanalyse: zo objectief mogelijk beeld krijgen van de
problemen, maar ook positief gedrag. Je wil antwoord op de
onderkennende vraag
VA: verklaringsanalyse: waar komen de problemen vandaan, door welke
fac§toren worden deze in stand gehouden? Je wil antwoord op de
verklarende vraag
IA: indicatieanalyse: wat voor soort behandelingen passen bij de oorzaken.
Je wil antwoord op de indicerende vraag; wat moet er aan gedaan worden
,College 2: klachtenanalyse & hulpvraag
Aanmelding en type traject
Cliënt zelf: hulpverleningstraject
zowel procedurele als inhoudelijke enige vrijheid dwz hoe het traject eruit
zal zien, varieert per aanmelding, afhankelijk van hulpvraag: cliënt kan en
mag zelf veel keuzes maken
Externe opdrachtgever: dienstverleningstraject
- Weinig speelruimte: kan bijvoorbeeld niet vrijwillig, dan moet het
vaak gedwongen
- Gesloten jeugdzorg
Aanmeldingstraject
- Wat ging eraan vooraf? is er al eerder onderzoek gedaan,
geadviseerd en wat heeft dat opgeleverd; mag je die informatie
verkrijgen?
- Wie zijn betrokkenen, formele posities? Is afhankelijk van leeftijd
cliënt:
o 12 ouders opdrachtgevers, bij OTS gezinsvoogd direct
betrokkene
o 12-16 ouders opdrachtgevers, maar toestemming jeugdige
vragen om mee te werken
o 16-18 jeugdige cliënt/opdrachtgever, betrokkenheid ouders
bespreken (niet wettelijk verplicht)
Aanmeldingstraject
Voortzetting traject, wanneer verder?
- Positie betrokkenen niet in strijd wettelijke bepalingen
- Bereid om afspraken te maken
- Onderzoek is nodig
- Onderzoek is uitvoerbaar
Vervolgtraject bepalen
- Wat zal er nu gaan gebeuren, afspraken maken en op papier zetten
- Welke vragen kunnen wel / niet beantwoord worden
- Soms in hulpverlening onvoldoende vrijheid om vraaggericht te
werken
Pas op: juiste combinatie van relationeel en zakelijke attitude
Stap 2: aanmeldreden, hulpvragen, wensen en verwachting
Verwachtingen t.a.v.:
- De rol van de professional; wat ga je doen, wat wel wat niet?
, - De rol van het clientsysteem zelf; Wat mogen/moeten doen?
- De uitkomsten van het traject; wat hopen ze en wat vrezen ze?
- De beslissingsbevoegdheid van betrokkenen; Wie kan waarover
beslissen?
- Het tijdspad; hoelang gaat het duren?
Wat zijn klachten?
Klachten zijn uitspraken van cliëntopvoeders/cliëntjeugdige dat het
gedrag/de situatie van jeugdige of de gevolgen daarvan voor de jeugdige
zelf, of diens omgeving als
- Negatief (ongewenst, storend, afwijkend, belemmerend, niet meer
beheersbaar, zorgelijk, enzovoort) beleefd, ervaren worden (De
Bruyn, e.a., pag.80)
- Of op bepaalde wijze worden geïnterpreteerd (dagelijkse diagnose)
Het zijn belevingen en of interpretaties van clientopvoeders(of
clientjeugdige). Dit zijn ouders, leerkrachten en groepsleiders.
Centraal binnen KA: Verhaal/beleving cliënt --> dus subjectief
Verschillende soorten klachten
Negatieve beleving van gedrag
Vader maakt zich grote zorgen over het niet eten van zijn zoon Jake
Negatieve beleving van gevolgen van gedrag
Moeder is radeloos omdat ze niet meer kan slapen als Bart iedere nacht bij
hen in bed komt liggen nadat hij is wakker geworden en niet meer alleen
durft te slapen
, Door het angstige gedrag van Zoë voelt moeder zich erg beperkt, zij kan
nooit eens ergens naar toe zonder dat Zoë in paniek raakt
Interpretatie van cl-opv over oorzaak gedrag cl-j ook wel
‘dagelijkse diagnose’ genoemd
De leerkracht heeft de indruk dat Younes niet goed ziet en dingen op het
bord niet kan lezen, waardoor hij vaak niet weet wat hij moet doen
Volgens moeder wil Raf niet naar haar luisteren omdat hij bij zijn vader
alles mag
Interpretatie van cl-opv over beleving van cl-j
Vader denkt dat Rob zich erg veel zorgen maakt over zijn prestaties in het
voetbal team en daarom iedere zaterdagochtend misselijk is
Hulpvraag
- Klacht en hulpvraag zijn aan elkaar gerelateerd
- Hulpvraag is uiten van een signaal, bepaalde vorm gieten van een
ervaren probleem, van een klacht
- Beweegreden vooral in hulpvragen
- Als cliënten hulpvragen naar voren brengen moet je vooral nagaan
waarom men dat wil weten, wat de klacht is, hoe de beleving van
het gedrag van cliënt jeugdige is
- Indien men alleen klachten opsomt moet je gaan vragen wat men
verwacht en wenst van jou als diagnost/hulpverlener, wat is
hulpvraag.
Werkwijze klachtenanalyse
Gesprek aanmelding
- Contact maken, ruimte geven (verbaal, non verbaal)
- Bewoording client zo letterlijk mogelijk overnemen
