Les 5a – Puber en Adolescent
Verzorgende IG:
Iemand uit de verzorgende individuele gezondheidszorg (VIG). Dit is een MBO opleiding niveau 3.
Deze mensen kunnen in de verpleging, verzorging, thuiszorg, ggz, kraamzorg of gehandicaptenzorg
werken.
- Helpt en ondersteunt mensen die zichzelf (tijdelijk) niet kunnen redden. (ouderen, mensen
die moeten revalideren, vrouwen die moeten bevallen)
- Verricht verpleegtechnische handelingen (injecteren, katheter inbrengen) en neemt
huishoudelijke taken op zich. Ook onderhouden ze contact met familie, huisarts en
maatschappelijke werkers.
- Verschil met verpleegkundige: verpleegkundigen zijn actief in de volle breedte van de
gezondheidszorg
Gezondheidsrisico’s:
Een verhoogde kans op het optreden van een voor de patiënt ongewenste uitkomst ten aanzien van
het fysiek, psychisch of sociaal functioneren.
- Werkdruk, werksfeer en werktijden
- Tillen, houding en herhaalde bewegingen
- Gevaarlijke stoffen
- Lawaai en geluid
- Temperatuur. Vocht en licht
- Veiligheid van machines en trillingen
- Gevaar voor vallen, uitglijden en verstikken
- Brand, EHBO en een opgeruimde werkplek
- Kwetsbare groepen
Al deze elementen kunnen gezondheidsrisico’s met zich meebrengen en/of veroorzaken
Experimenteergedrag:
Gedrag om op bepaalde gebieden te experimenteren en/of om tot ontdekkingen te komen
- Op school, op het werk, bij vrienden kun je gedrag uitproberen wat van je wordt verwacht in
die situatie. Hierdoor kun je ervaren of je deze rol wilt en kunt vervullen. Je zit nog niet vast
aan de verplichtingen die volwassenen wel hebben.
- Kan uit de hand lopen, dan is er sprake van probleemgedrag. Het experimenteren heeft dan
een negatieve invloed op het functioneren van de jongere
- Meestal van belang in de puberteit
Sociaal maatschappelijke participatie bij de adolescentie:
- sociale en communicatieve vaardigheden
- betekenisvolle relaties
- sociale contacten
- geaccepteerd worden
- betekenisvol werk
identiteit speelt een rol, geaccepteerd worden hoe je bent, sociale contacten spelen hier een
rol bij
, Stadia bij de theorie van Erikson:
- Vertrouwen (0 - 1.5 jaar): ontstaan van hechting met moeder. Bij goed verloop durven we
later in ons leven anderen te vertrouwen
- Autonomie (1.5 – 3 jaar): leren onszelf te beheersen en dingen voor elkaar te krijgen. Als
ouders teveel bescherming bieden en kinderen te weinig zelf laten doen krijgen kinderen
later in hun leven de neiging om snel aan zichzelf te twijfelen en durven ze minder autonoom
te opereren.
- Initiatief (3 – 6 jaar): leren zelf initiatief te nemen en een doel te stellen. Geen aanmoediging
of ontmoediging van ouders kan ervoor zorgen dat kinderen later moeite krijgen met zelf
initiatieven nemen.
- Competentie ( 6 jaar – puberteit): leren vaardigheden die nodig zijn om succesvol te zijn in
de maatschappij zoals verantwoordelijkheid nemen, met anderen opschieten, lezen en
schrijven.
- Identiteit (adolescentie): overgang van kind naar volwassenen zorgt voor een
identiteitscrisis: wie ben ik en wat wil ik? Bij geen duidelijk antwoord blijven mensen op zoek
naar welke rol ze hebben in het leven.
- Intimiteit (jongvolwassen): gaan betrokkenheid voelen bij werk en ontwikkeling van intieme
relaties. Bij gebrek hieraan ontwikkelen mensen gevoelens van afzondering en eenzaamheid.
- Productiviteit (middelbare leeftijd): kinderen groot brengen, carrière maken en andere
helpen. Mensen maken levensdoelen waar. Als mensen hierin niet slagen raken ze in zichzelf
gekeerd en stagneren ze in hun ontwikkeling.
- Tevredenheid (ouderdom): leven heeft betekenis gehad, tevreden op het leven terugkijken,
naderende dood accepteren. Bij spijt van het geleefde leven en treurigheid om mislukkingen
en gemiste kansen zal iemand de dood niet kunnen accepteren.
Fase Leeftijd Levenstaak Deugd
Zuigelingen 0 – 18 maanden Vertrouwen / Hoop
fundamenteel
wantrouwen
Peuter 18 maanden – 3 jaar Autonomie / schaamte Wil
en twijfel
Kleuter 3 – 5 jaar Initiatief / Doelgerichtheid
schuldgevoel
Basisschool 6 – 12 jaar Vlijt / Competentie
minderwaardigheid
Adolescentie 12 -18 jaar Identiteit / Trouw
identiteitsverwarring
Vroege volwassenheid 18 – 35 jaar Intimiteit / isolement Liefde
Middelbare 35 – 55/65 jaar Generativiteit / Zorg
volwassenheid stagnatie
Late volwassenheid 55/65 – tot de dood Ego-integriteit / wijsheid
wanhoop
Piramide van Maslow:
Mensen hebben verschillende behoeftes en mensen ordenen deze behoeftes automatisch naar
belangrijkheid. Bij iedereen zijn dezelfde behoeftes te herkennen en zijn deze behoeftes op dezelfde
manier geordend. De behoeftes bovenin de piramide zijn belangrijker dan de behoeftes onderin de
piramide. Je moet een trede behalen voor je verder kunt in de piramde.
- 1ste fase: organische en lichamelijke behoeftes oftewel fysiologische behoeften. (voedsel,
seks, behoefte tot ontlasting)
Verzorgende IG:
Iemand uit de verzorgende individuele gezondheidszorg (VIG). Dit is een MBO opleiding niveau 3.
Deze mensen kunnen in de verpleging, verzorging, thuiszorg, ggz, kraamzorg of gehandicaptenzorg
werken.
- Helpt en ondersteunt mensen die zichzelf (tijdelijk) niet kunnen redden. (ouderen, mensen
die moeten revalideren, vrouwen die moeten bevallen)
- Verricht verpleegtechnische handelingen (injecteren, katheter inbrengen) en neemt
huishoudelijke taken op zich. Ook onderhouden ze contact met familie, huisarts en
maatschappelijke werkers.
- Verschil met verpleegkundige: verpleegkundigen zijn actief in de volle breedte van de
gezondheidszorg
Gezondheidsrisico’s:
Een verhoogde kans op het optreden van een voor de patiënt ongewenste uitkomst ten aanzien van
het fysiek, psychisch of sociaal functioneren.
- Werkdruk, werksfeer en werktijden
- Tillen, houding en herhaalde bewegingen
- Gevaarlijke stoffen
- Lawaai en geluid
- Temperatuur. Vocht en licht
- Veiligheid van machines en trillingen
- Gevaar voor vallen, uitglijden en verstikken
- Brand, EHBO en een opgeruimde werkplek
- Kwetsbare groepen
Al deze elementen kunnen gezondheidsrisico’s met zich meebrengen en/of veroorzaken
Experimenteergedrag:
Gedrag om op bepaalde gebieden te experimenteren en/of om tot ontdekkingen te komen
- Op school, op het werk, bij vrienden kun je gedrag uitproberen wat van je wordt verwacht in
die situatie. Hierdoor kun je ervaren of je deze rol wilt en kunt vervullen. Je zit nog niet vast
aan de verplichtingen die volwassenen wel hebben.
- Kan uit de hand lopen, dan is er sprake van probleemgedrag. Het experimenteren heeft dan
een negatieve invloed op het functioneren van de jongere
- Meestal van belang in de puberteit
Sociaal maatschappelijke participatie bij de adolescentie:
- sociale en communicatieve vaardigheden
- betekenisvolle relaties
- sociale contacten
- geaccepteerd worden
- betekenisvol werk
identiteit speelt een rol, geaccepteerd worden hoe je bent, sociale contacten spelen hier een
rol bij
, Stadia bij de theorie van Erikson:
- Vertrouwen (0 - 1.5 jaar): ontstaan van hechting met moeder. Bij goed verloop durven we
later in ons leven anderen te vertrouwen
- Autonomie (1.5 – 3 jaar): leren onszelf te beheersen en dingen voor elkaar te krijgen. Als
ouders teveel bescherming bieden en kinderen te weinig zelf laten doen krijgen kinderen
later in hun leven de neiging om snel aan zichzelf te twijfelen en durven ze minder autonoom
te opereren.
- Initiatief (3 – 6 jaar): leren zelf initiatief te nemen en een doel te stellen. Geen aanmoediging
of ontmoediging van ouders kan ervoor zorgen dat kinderen later moeite krijgen met zelf
initiatieven nemen.
- Competentie ( 6 jaar – puberteit): leren vaardigheden die nodig zijn om succesvol te zijn in
de maatschappij zoals verantwoordelijkheid nemen, met anderen opschieten, lezen en
schrijven.
- Identiteit (adolescentie): overgang van kind naar volwassenen zorgt voor een
identiteitscrisis: wie ben ik en wat wil ik? Bij geen duidelijk antwoord blijven mensen op zoek
naar welke rol ze hebben in het leven.
- Intimiteit (jongvolwassen): gaan betrokkenheid voelen bij werk en ontwikkeling van intieme
relaties. Bij gebrek hieraan ontwikkelen mensen gevoelens van afzondering en eenzaamheid.
- Productiviteit (middelbare leeftijd): kinderen groot brengen, carrière maken en andere
helpen. Mensen maken levensdoelen waar. Als mensen hierin niet slagen raken ze in zichzelf
gekeerd en stagneren ze in hun ontwikkeling.
- Tevredenheid (ouderdom): leven heeft betekenis gehad, tevreden op het leven terugkijken,
naderende dood accepteren. Bij spijt van het geleefde leven en treurigheid om mislukkingen
en gemiste kansen zal iemand de dood niet kunnen accepteren.
Fase Leeftijd Levenstaak Deugd
Zuigelingen 0 – 18 maanden Vertrouwen / Hoop
fundamenteel
wantrouwen
Peuter 18 maanden – 3 jaar Autonomie / schaamte Wil
en twijfel
Kleuter 3 – 5 jaar Initiatief / Doelgerichtheid
schuldgevoel
Basisschool 6 – 12 jaar Vlijt / Competentie
minderwaardigheid
Adolescentie 12 -18 jaar Identiteit / Trouw
identiteitsverwarring
Vroege volwassenheid 18 – 35 jaar Intimiteit / isolement Liefde
Middelbare 35 – 55/65 jaar Generativiteit / Zorg
volwassenheid stagnatie
Late volwassenheid 55/65 – tot de dood Ego-integriteit / wijsheid
wanhoop
Piramide van Maslow:
Mensen hebben verschillende behoeftes en mensen ordenen deze behoeftes automatisch naar
belangrijkheid. Bij iedereen zijn dezelfde behoeftes te herkennen en zijn deze behoeftes op dezelfde
manier geordend. De behoeftes bovenin de piramide zijn belangrijker dan de behoeftes onderin de
piramide. Je moet een trede behalen voor je verder kunt in de piramde.
- 1ste fase: organische en lichamelijke behoeftes oftewel fysiologische behoeften. (voedsel,
seks, behoefte tot ontlasting)
