Hoorcollege aantekeningen TOE UU - kwalitatief onderzoek

Toepassing van onderzoeksmethoden en statistiek
Kwalitatief onderzoek
Hoorcollege 1

Data verzameling;
-​ Interviews
-​ Focusgroepen
-​ Observaties
-​ Bestaande data
-​ Etnografisch onderzoek

Theorie-data cyclus
Idee/ theorie
Onderzoeksvragen
Onderzoeksdesign/ methode
Hypothesen
Data verzameling
Data analyse


Kwalitatieve interviews
→ Ongestructureerde interviews: alles wordt nog opengelaten vooraf
→ Semi gestructureerde interviews: enkele dingen staan vast
→ Gestructureerde interviews: alles staat al vast met een vast programma


Vormen van interviews:
-​ Face to face: tijdrovend, maar grote opbrengst
-​ Telefonisch: kleine tijdsinvestering, gemis van informatie
-​ Online: kleine tijdsinvestering, gemis van informatie, gebrek aan controle
-​ Go-along: met de respondent op pad gaan; dynamischer, informatief op meerdere
wijzen, lastig te managen
-​ Etnografisch:




Onderdelen van een interview
→ Stage 1: aankomst en introductie
→ Stage 2: introductie onderzoek
→ Stage 3: begin van het interview
→ Stage 4: tijdens het interview
→ Stage 5: einde interview
→ Stage 6: na het interview

Verwacht 'doorknob effect’: wanneer iemand na afloop van een gesprek nog met nieuwe
informatie komt

,Focusgroepen
→ Niet een groepsinterview

Groepssamenstelling en grootte:
-​ Homogeen of heterogeen
-​ Vreemden, bekenden, of bestaande groepen
-​ Groepsgrootte
-​ Afhankelijk van onderwerp, sensitiviteit en complexiteit

Fasen van een focus groep
1.​ (Forming) introductie en basisregels vaststellen
2.​ (Storming) fase van conflict, niemand die zich uitspreekt, etc
3.​ (Norming) erkenning van conflict, dus normen worden vastgesteld
4.​ (Performing) normen zijn vastgesteld, de daadwerkelijke taak wordt verricht, dus
bespreken → kan zijn dat er weer conflict komt, dus weer terug naar fase van
storming
5.​ (Adjourning) afronding discussie


Vormen van focusgroepen
-​ Dual moderator → twee moderatoren met ieder eigen taak
-​ Two-way → twee subgroepen die afwisselend discussiëren en luisteren
-​ Dueling moderator → twee moderatoren die de discussie op gang brengen door het
voorbeeld te geven
-​ Respondent moderator → een van de respondenten neemt de rol van moderator
op zich
-​ Online focusgroep → chatroom focusgroep (teams) of bulletin boards focusgroep
(forum op brightspace)


Wanneer focusgroep?
→ Grotere context: discussie over grotere onderwerpen persoonlijk maken

Eliciteren (uitlokken) en topic list

Eliciterende responses → ervoor zorgen dat de ander meer deelt
-​ Probes (stilte/ ongerichte aanmoediging/ vraag naar uitleg/ samenvatten en
doorvragen)
-​ Prompts (nieuw onderwerp aansnijden)

Eliciterende materialen → om gesprek op gang te brengen
-​ Vignetten (kort verhaal/ context en daarna vragen naar iemands mening)
-​ Bestaande data (kranten/ ansichtkaarten)
-​ Gemaakte data (foto)

Topiclist → outline van hoofdvragen, subonderwerpen en prompts/ probes
-​ Ontwerpen
→ mate van consistentie in data verzameling

, → flexibiliteit om in te gaan op individuele details
-​ Inhoud, structuur en lengte
→ baseer je op onderzoeksdoel, literatuur
→ voorkom ‘scope creep’ (ongewild verleggen van focus van gesprek)

Observaties
-​ Participerend vs niet participerend
-​ Verhuld vs onverhuld
-​ Systematisch vs niet systematisch

Rol van de onderzoeker:
→ Vier typen (boek uitleg):
1.​ Complete participant
2.​ Participant observer
3.​ Observer
4.​ Covert observer

Reactiviteit = de respondenten gedragen zich anders in het bijzijn van de onderzoeker

Naturalisatie = mensen vergeten de aanwezigheid van de onderzoeker en tonen weer hun
normale gedrag

Going native = onderzoeker vergeet rol en voelt zich als onderdeel van de gemeenschap →
te nauw contact met de respondenten

Subjective statement = wat breng jij als onderzoeker mee naar het onderzoek

Fixed position = feitelijke positie/ houding tegenover dingen die met het
onderzoeksonderwerp te maken hebben

Subjective position = meningen/ attitudes tegenover dingen die met het
onderzoeksonderwerp te maken hebben


Wat te observeren?
-​ Primary observations → puur, feitelijk wat er gebeurd is (tijd/ locatie)
-​ Secundary observations → opmerkingen over gedane observaties door anderen
-​ Experimental data → eigen gevoelens, attitudes, emoties, reflecties tijdens
observatie
-​ Circumstancial en background data → over de organisatie en normen (niet direct
observeerbaar)

Bestaande data:
-​ Macro sociale fenomenen
-​ Historisch onderzoek
-​ Societal blind spots → onbewust onderdeel van het leven