Opgaven werkcollege jaar
2025/2026
Vraag 1
Op 15 augustus 2025 schenkt Xander een bedrag van € 150.000 aan zijn dochter Yda (33), om haar
na haar echtscheiding te helpen met de aankoop van een nieuwe woning.
Op 31 december 2025 komt Xander onverhoopt te overlijden.
Yda is zijn enige erfgenaam. De omvang van de nalatenschap is € 750.000.
a. Welke bedragen aan belasting is Yda verschuldigd ter zake van deze gebeurtenissen?
In dit geval wordt door Xander 150k geschonken aan zijn dochter op 15 augustus. Op 31 december
komt hij te overlijden. Dat is binnen 180 dagen vóór het overlijden. Op grond van art. 12 Sw wordt
deze schenking geacht te zijn verkregen krachtens erfrecht (ervan uitgaande dat Xander in
Nederland woonde). Het tweede lid van art. 12 Sw stelt dat art. 7 lid 2 van overeenkomstige
toepassing is; art. 7 lid 2 stelt dat schenkbelasting die is betaald ter zake van de verkrijging die fictief
wordt belast, mag worden afgetrokken van de belasting die ter zake van de fictieve verkrijging
verschuldigd is.
In dat kader dient dus eerst de verschuldigde schenkbelasting t.z.v. de 150k van 15 augustus te
worden berekend; en het verschuldigde bedrag mag vervolgens worden afgetrokken van de
verschuldigde erfbelasting m.b.t. de nalatenschap/erfenis.
In cijfers uitgedrukt:
Schenking van 15 augustus; 150k; gaat om een schenking van vader aan dochter; valt dus geheel in
de eerste schijf tegen het tarief uit tariefgroep 1 van 10%; belastbaar bedrag = 150k, - kindvrijstelling
uit art. 33 onder 5 Sw 6.713; dit leidt tot een belastbaar bedrag van 150k – 6.713 = 143.287 euro;
10% = 14.329 (afgerond.
m.b.t. de nalatenschap is er sprake van een erfenis; 750k + de 150k die binnen 180 dagen voor
overlijden is geschonken (want dit wordt geacht te zijn verkregen krachtens erfrecht) – kindvrijstelling
= 25.490 874.510
eerste 154.197 = 10% = 15.419
overige 720.313 = 20% = 144.063
totaal; 159.482 verschuldigd aan belasting; maar, artikel 7 lid 2 SW; de betaalde schenkbelasting mag
je hiervan afhalen; dus nog – 14.329 euro, maar; art. 7 lid 3 SW speelt ook nog een rol en stelt dat de
bedragen die in mindering strekken worden vermeerderd met een enkelvodige rente van 6% (uit art.
21 lid 14 Sw); van de dag van betaling van die bedragen tot en met de dag van het overlijden.
Tussen 15 augustus 2025 en 31 december 2025 zitten 138 dagen; dus 6% * 138/365 * het bedrag dat
aan schenkbelasting moet worden betaald = 14.329 dan kom je uit op ongeveer 325 euro. dat is
de rente, en die mag ook in mindering worden gebracht; dus
Uiteindelijk is m.b.t. de nalatenschap/erfenis verschuldigd;
159.482 – 14.329 – 325 = 144.828
b. Hoe luidt het antwoord op de vorige vraag als Xander overlijdt in 2026?
, Dan kan schenkbelasting achterwege blijven en wordt over 900k erfbelasting betaald zonder
verrekening. 180-dagenregeling van art. 12 SW wijzigt per 1 januari 2026.
Vraag 2
Adriaan (78), woonachtig in België, heeft in het verleden een beleggingsportefeuille (€ 2.000.000)
geschonken aan zijn kinderen Bea en Cor, onder voorbehoud van het vruchtgebruik hierop.
Deze schenking heeft plaatsgevonden ruim 10 jaar na de emigratie van Adriaan naar België.
Met oog op zijn vorderende leeftijd en de gezondheidszorg in Nederland wil Adriaan remigreren.
Voorafgaand aan zijn remigratie doet Adriaan afstand van zijn vruchtgebruik. Dit geschiedt in juni
2025.
In oktober 2025 vestigt Adriaan zich in Amsterdam. Hij kan echter niet lang genieten van zijn nieuwe
woonplaats, want begin november 2025 overlijdt Adriaan na een kort ziekbed.
Zijn erfgenamen zijn Bea en Cor, ieder voor 50%.
De nalatenschap heeft een omvang van € 1.000.000.
Hoeveel erfbelasting zijn Bea en Cor verschuldigd?
Nederland gaat uit van het woonplaatsbeginsel als heffingsgrond van de erf- en schenkbelasting. Er
is in dit geval ook geen sprake van een woonplaatsfictie als bedoeld in art. 3 lid 1 Sw; omdat Adriaan
al meer dan 10 jaar geleden naar België is geëmigreerd. Er wordt dus geen schenkbelasting geheven
t.a.v. de schenking van de beleggingsportefeuille ogv art. 1 lid 1 onder 2 Sw.
Uit de casus blijkt dat er afstand is gedaan van het recht van vruchtgebruik dat Adriaan zich had
voorgehouden m.b.t. de beleggingsportefeuille. Op het moment van afstand doen van het
vruchtgebruik had het vruchtgebruik een waarde van 6% * 5 * 2 miljoen = 600k (art. 5 jo art. 10
Uitvoeringsbesluit). Dit wordt bij de nalatenschap opgeteld; de nlp bedraagt dus 1 mil + 600k = 1.6
mil, dat is dus 800k per kind.
- Waarom wordt het afstand doen van het vruchtgebruik opgeteld bij de nlp? Omdat je obv HR 10
april 2009 bnb 2009/147 de waarde van de schenking optelt bij de fictieve verkrijging.
Omdat Adriaan afstand doet van het vruchtgebruik is hier sprake van een schenking aan Cor en
Bea (art. 1 lid 7 SW); er is sprake van een verarming, verrijking en een bevoordelingsbedoeling.
De schenking wordt gedaan vlak voor het remigreren. In beginsel is de schenking in Nederland
dus onbelast; maar art. 12 SW knoopt aan bij het overlijden van de schenker; de woonplaats
wordt dus getoetst op het moment van overlijden. als een schenking in het buitenland
plaatsvindt, maar het overlijden gebeurt binnen 180 dagen na de schenking in NL, dan mag
Nederland erfbelasting heffen.
De nalatenschap bedraagt dus 1 miljoen + de fictieve erfrechtelijke verkrijging betreffende de
schenking ad 600k = 1.6 miljoen.
Er zijn 2 erfgenamen, dus ieder verkrijgt 800k;
800k – vrijstelling ad 25.490 = 774.510 euro
Eerste 154.197 = 10% = 15.419
Overige 620.313 = 20% = 124.062
Totaal aan belasting verschuldigd = 139.481 euro.
2025/2026
Vraag 1
Op 15 augustus 2025 schenkt Xander een bedrag van € 150.000 aan zijn dochter Yda (33), om haar
na haar echtscheiding te helpen met de aankoop van een nieuwe woning.
Op 31 december 2025 komt Xander onverhoopt te overlijden.
Yda is zijn enige erfgenaam. De omvang van de nalatenschap is € 750.000.
a. Welke bedragen aan belasting is Yda verschuldigd ter zake van deze gebeurtenissen?
In dit geval wordt door Xander 150k geschonken aan zijn dochter op 15 augustus. Op 31 december
komt hij te overlijden. Dat is binnen 180 dagen vóór het overlijden. Op grond van art. 12 Sw wordt
deze schenking geacht te zijn verkregen krachtens erfrecht (ervan uitgaande dat Xander in
Nederland woonde). Het tweede lid van art. 12 Sw stelt dat art. 7 lid 2 van overeenkomstige
toepassing is; art. 7 lid 2 stelt dat schenkbelasting die is betaald ter zake van de verkrijging die fictief
wordt belast, mag worden afgetrokken van de belasting die ter zake van de fictieve verkrijging
verschuldigd is.
In dat kader dient dus eerst de verschuldigde schenkbelasting t.z.v. de 150k van 15 augustus te
worden berekend; en het verschuldigde bedrag mag vervolgens worden afgetrokken van de
verschuldigde erfbelasting m.b.t. de nalatenschap/erfenis.
In cijfers uitgedrukt:
Schenking van 15 augustus; 150k; gaat om een schenking van vader aan dochter; valt dus geheel in
de eerste schijf tegen het tarief uit tariefgroep 1 van 10%; belastbaar bedrag = 150k, - kindvrijstelling
uit art. 33 onder 5 Sw 6.713; dit leidt tot een belastbaar bedrag van 150k – 6.713 = 143.287 euro;
10% = 14.329 (afgerond.
m.b.t. de nalatenschap is er sprake van een erfenis; 750k + de 150k die binnen 180 dagen voor
overlijden is geschonken (want dit wordt geacht te zijn verkregen krachtens erfrecht) – kindvrijstelling
= 25.490 874.510
eerste 154.197 = 10% = 15.419
overige 720.313 = 20% = 144.063
totaal; 159.482 verschuldigd aan belasting; maar, artikel 7 lid 2 SW; de betaalde schenkbelasting mag
je hiervan afhalen; dus nog – 14.329 euro, maar; art. 7 lid 3 SW speelt ook nog een rol en stelt dat de
bedragen die in mindering strekken worden vermeerderd met een enkelvodige rente van 6% (uit art.
21 lid 14 Sw); van de dag van betaling van die bedragen tot en met de dag van het overlijden.
Tussen 15 augustus 2025 en 31 december 2025 zitten 138 dagen; dus 6% * 138/365 * het bedrag dat
aan schenkbelasting moet worden betaald = 14.329 dan kom je uit op ongeveer 325 euro. dat is
de rente, en die mag ook in mindering worden gebracht; dus
Uiteindelijk is m.b.t. de nalatenschap/erfenis verschuldigd;
159.482 – 14.329 – 325 = 144.828
b. Hoe luidt het antwoord op de vorige vraag als Xander overlijdt in 2026?
, Dan kan schenkbelasting achterwege blijven en wordt over 900k erfbelasting betaald zonder
verrekening. 180-dagenregeling van art. 12 SW wijzigt per 1 januari 2026.
Vraag 2
Adriaan (78), woonachtig in België, heeft in het verleden een beleggingsportefeuille (€ 2.000.000)
geschonken aan zijn kinderen Bea en Cor, onder voorbehoud van het vruchtgebruik hierop.
Deze schenking heeft plaatsgevonden ruim 10 jaar na de emigratie van Adriaan naar België.
Met oog op zijn vorderende leeftijd en de gezondheidszorg in Nederland wil Adriaan remigreren.
Voorafgaand aan zijn remigratie doet Adriaan afstand van zijn vruchtgebruik. Dit geschiedt in juni
2025.
In oktober 2025 vestigt Adriaan zich in Amsterdam. Hij kan echter niet lang genieten van zijn nieuwe
woonplaats, want begin november 2025 overlijdt Adriaan na een kort ziekbed.
Zijn erfgenamen zijn Bea en Cor, ieder voor 50%.
De nalatenschap heeft een omvang van € 1.000.000.
Hoeveel erfbelasting zijn Bea en Cor verschuldigd?
Nederland gaat uit van het woonplaatsbeginsel als heffingsgrond van de erf- en schenkbelasting. Er
is in dit geval ook geen sprake van een woonplaatsfictie als bedoeld in art. 3 lid 1 Sw; omdat Adriaan
al meer dan 10 jaar geleden naar België is geëmigreerd. Er wordt dus geen schenkbelasting geheven
t.a.v. de schenking van de beleggingsportefeuille ogv art. 1 lid 1 onder 2 Sw.
Uit de casus blijkt dat er afstand is gedaan van het recht van vruchtgebruik dat Adriaan zich had
voorgehouden m.b.t. de beleggingsportefeuille. Op het moment van afstand doen van het
vruchtgebruik had het vruchtgebruik een waarde van 6% * 5 * 2 miljoen = 600k (art. 5 jo art. 10
Uitvoeringsbesluit). Dit wordt bij de nalatenschap opgeteld; de nlp bedraagt dus 1 mil + 600k = 1.6
mil, dat is dus 800k per kind.
- Waarom wordt het afstand doen van het vruchtgebruik opgeteld bij de nlp? Omdat je obv HR 10
april 2009 bnb 2009/147 de waarde van de schenking optelt bij de fictieve verkrijging.
Omdat Adriaan afstand doet van het vruchtgebruik is hier sprake van een schenking aan Cor en
Bea (art. 1 lid 7 SW); er is sprake van een verarming, verrijking en een bevoordelingsbedoeling.
De schenking wordt gedaan vlak voor het remigreren. In beginsel is de schenking in Nederland
dus onbelast; maar art. 12 SW knoopt aan bij het overlijden van de schenker; de woonplaats
wordt dus getoetst op het moment van overlijden. als een schenking in het buitenland
plaatsvindt, maar het overlijden gebeurt binnen 180 dagen na de schenking in NL, dan mag
Nederland erfbelasting heffen.
De nalatenschap bedraagt dus 1 miljoen + de fictieve erfrechtelijke verkrijging betreffende de
schenking ad 600k = 1.6 miljoen.
Er zijn 2 erfgenamen, dus ieder verkrijgt 800k;
800k – vrijstelling ad 25.490 = 774.510 euro
Eerste 154.197 = 10% = 15.419
Overige 620.313 = 20% = 124.062
Totaal aan belasting verschuldigd = 139.481 euro.
