Stappenplannen – materieel strafrecht
Causaliteit:
1. Rechtsvraag herhalen
2. De leer van de redelijke toerekening -> sinds HR Letale Longembolie
- CSQN als ondergrens -> HR Groninger HIV
3. De aard/ernst van de gedraging van de verdachte:
Gedraging naar aard geschikt om het gevolg teweeg te brengen?
Voorzienbaarheidscriterium -> tot ontstane gevolg
Causa proxima leer -> laatste/directe oorzaak voor het gevolg intreed
Opzet een bestanddeel (+ kans op causaliteit)?
4. Is er CSQN noodzakelijke factor voor gevolg (ondergrens van causaliteit) -> HR
Groninger HIV?
Tussenkomende factoren?
Medische complicatie -> HR Letale Longembolie
Medische omissie -> HR Aortaperforatie
Eigen wil van het slachtoffer -> HR Niet behandelde longinfectie
5. Onduidelijkheid over CSQN?
Omissiedelict (met breuk tussen gebeurtenis) -> HR Shaken baby
Alternatieve causaliteit -> HR Groninger HIV
6. Conclusie -> causaal verband op basis van de leer van de redelijke toerekening
Voorwaardelijk opzet:
Opzet is willens & wetens handelen
Als vol opzet niet aangetoond kan worden dan -> voorwaardelijk opzet pas
Ondergrens opzet -> alleen voor ‘oogmerk’ niet voldoende
Definitie volgt uit HR HIV I -> 3 componenten
1. Aanmerkelijke kans op intreden gevolg = risicocomponent
a. -> Gebruik HR HIV I:
i. Omstandigheden van het geval (aard en omstandigheden van de
gedraging, X aard van het gevolg)
ii. Algemene ervaringsregels + reële niet onwaarschijnlijke mogelijkheid --
> HR Aanmerkelijke kans
2. Bewust van de aanmerkelijke kans = kenniscomponent
a. Verklaring verdachte
b. Opinie gemiddelde objectieve derde
c. Contra-indicaties verdachte anders dan gemiddelde derde
3. Aanvaarden van de aanmerkelijke kans = wilscomponent
a. -> Gebruik HR Porsche, Enkhuizerdoodslag en HIV I
i. Feitelijke omstandigheden (aard van de gedraging, omstandigheden
van het geval, contra-indicaties)
ii. Uiterlijke verschijningsvorm van de gedraging
iii. Verklaring van de verdachte -> HR Enkhuizer doodslag
4. Conclusie of er spraken is van voorwaardelijk opzet
, Culpa:
Culpa = verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid (schuld als bestanddeel)
Vaststellen ‘komt het aan op het geheel van gedragingen, de aard en ernst daarvan
en de overige omstandigheden van het geval -> HR Blackout
1. Is er spraken van aanmerkelijke onvoorzichtigheid?
a. De aard en ernst van de gedraging
i. Is er spraken van een normschending + wat is de inhoud van die norm
ii. Wat zijn de feiten en omstandigheden.
b. Het gevaar van de gedraging/aanmerkelijk -> wijkt het gedrag van de
verdachte van het criterium af?
c. Is er spraken van een geoorloofd risico -> HR Minerva/leestafel zooien
d. Is er spraken van Garantenstellung? -> HR Verpleegster + Zweminstructeurs
e. Was het gevolg voorzienbaar? -> HR Kampvuur Castricum
Tussenconclusie: Objectieve zijde vervuld? -> Verwijtbaarheid mag worden
aangenomen!
2. Is er spraken van verwijtbaarheid?
a. Had de verdachte anders kunnen handelen? -> indien aanmerkelijke
onvoorzichtigheid is vastgelegd wordt verwijtbaarheid verondersteld.
b. EVT spraken schulduitsluitingsgrond of exceptionele omstandigheid
-> HR Verpleegster (stres en andere oplettendheid beïnvloedende factoren
niet relevant)
Conclusie: Kan schuld worden bewezen?
Roekeloosheid? -> HR Snelheidswedstrijd/Roekeloosheid & Wegenverkeerswet art 5a + jo.
Causaliteit:
1. Rechtsvraag herhalen
2. De leer van de redelijke toerekening -> sinds HR Letale Longembolie
- CSQN als ondergrens -> HR Groninger HIV
3. De aard/ernst van de gedraging van de verdachte:
Gedraging naar aard geschikt om het gevolg teweeg te brengen?
Voorzienbaarheidscriterium -> tot ontstane gevolg
Causa proxima leer -> laatste/directe oorzaak voor het gevolg intreed
Opzet een bestanddeel (+ kans op causaliteit)?
4. Is er CSQN noodzakelijke factor voor gevolg (ondergrens van causaliteit) -> HR
Groninger HIV?
Tussenkomende factoren?
Medische complicatie -> HR Letale Longembolie
Medische omissie -> HR Aortaperforatie
Eigen wil van het slachtoffer -> HR Niet behandelde longinfectie
5. Onduidelijkheid over CSQN?
Omissiedelict (met breuk tussen gebeurtenis) -> HR Shaken baby
Alternatieve causaliteit -> HR Groninger HIV
6. Conclusie -> causaal verband op basis van de leer van de redelijke toerekening
Voorwaardelijk opzet:
Opzet is willens & wetens handelen
Als vol opzet niet aangetoond kan worden dan -> voorwaardelijk opzet pas
Ondergrens opzet -> alleen voor ‘oogmerk’ niet voldoende
Definitie volgt uit HR HIV I -> 3 componenten
1. Aanmerkelijke kans op intreden gevolg = risicocomponent
a. -> Gebruik HR HIV I:
i. Omstandigheden van het geval (aard en omstandigheden van de
gedraging, X aard van het gevolg)
ii. Algemene ervaringsregels + reële niet onwaarschijnlijke mogelijkheid --
> HR Aanmerkelijke kans
2. Bewust van de aanmerkelijke kans = kenniscomponent
a. Verklaring verdachte
b. Opinie gemiddelde objectieve derde
c. Contra-indicaties verdachte anders dan gemiddelde derde
3. Aanvaarden van de aanmerkelijke kans = wilscomponent
a. -> Gebruik HR Porsche, Enkhuizerdoodslag en HIV I
i. Feitelijke omstandigheden (aard van de gedraging, omstandigheden
van het geval, contra-indicaties)
ii. Uiterlijke verschijningsvorm van de gedraging
iii. Verklaring van de verdachte -> HR Enkhuizer doodslag
4. Conclusie of er spraken is van voorwaardelijk opzet
, Culpa:
Culpa = verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid (schuld als bestanddeel)
Vaststellen ‘komt het aan op het geheel van gedragingen, de aard en ernst daarvan
en de overige omstandigheden van het geval -> HR Blackout
1. Is er spraken van aanmerkelijke onvoorzichtigheid?
a. De aard en ernst van de gedraging
i. Is er spraken van een normschending + wat is de inhoud van die norm
ii. Wat zijn de feiten en omstandigheden.
b. Het gevaar van de gedraging/aanmerkelijk -> wijkt het gedrag van de
verdachte van het criterium af?
c. Is er spraken van een geoorloofd risico -> HR Minerva/leestafel zooien
d. Is er spraken van Garantenstellung? -> HR Verpleegster + Zweminstructeurs
e. Was het gevolg voorzienbaar? -> HR Kampvuur Castricum
Tussenconclusie: Objectieve zijde vervuld? -> Verwijtbaarheid mag worden
aangenomen!
2. Is er spraken van verwijtbaarheid?
a. Had de verdachte anders kunnen handelen? -> indien aanmerkelijke
onvoorzichtigheid is vastgelegd wordt verwijtbaarheid verondersteld.
b. EVT spraken schulduitsluitingsgrond of exceptionele omstandigheid
-> HR Verpleegster (stres en andere oplettendheid beïnvloedende factoren
niet relevant)
Conclusie: Kan schuld worden bewezen?
Roekeloosheid? -> HR Snelheidswedstrijd/Roekeloosheid & Wegenverkeerswet art 5a + jo.