Hoofdstuk 1
Verenigd paradigma Een set van assumpties, procedures en
theorieën waar iedereen het mee eens kan zijn.
Dit mist in geschiedenis van psychologie
Darwinism Theorie van biologische evolutie
Lorenz Vond het belangrijk om gedrag van soorten met
elkaar te vergelijken. Zo konden ze evolutionaire
relaties achterhalen.
Fixed action pattern ( = instinct gevormd door Patroon van gedrag wat getriggerd kan worden
natuurlijke selectie) door externe prikkel. Dit gedrag is constant,
hoeft niet geleerd te worden, zijn karakteristiek,
kunnen niet ongeleerd worden, wordt
getriggerd door stimulus.
Supranormale prikkel Artificiële overdreven sleutelprikkel om sterker
respons te krijgen
Proximale verklaring Omgeving in het moment wat voor evolutie
verzorgd. Dus cultuur, voeding, werking
hersenen, mensen om je heen.
Ultieme verklaring Evolutionaire verklaring, waardoor soort heeft
overleefd. Dus verklaren waarvoor eigenschap
goed was.
behaviorisme Focus op waarneembare reacties van dieren en
mensen in laboratorium (conditie wordt
beheerst)
positivisme het idee van het zoeken naar feiten zonder de
invloed van theorieën. Feiten worden verzameld
door middel van opsommen of experimenteren
en kunnen met behulp van eenvoudige
processen of procedures
Environmentalisme In de gedragswetenschap, een theorie die stelt
dat gedrag bepaalt wordt door sociale- en
culturele factoren.
Operant conditionering Gedrag belonen of straffen om zo frequentie
van gedrag te bepalen.
Environment of evolutionary adaptedness (EEA) Het beschrijft de omstandigheden en
eigenschappen van de buitenwereld waarin
evolutionaire aanpassingen plaatsvinden. Het is
geen specifieke plek maar een conceptuele
omgeving.
, savanne, kindersterfte, nomadisch, fysieke
gevaren
naturalisme Het geloof dat alle fenomenen verklaard
kunnen worden door wetenschappelijke wetten
en principes, zonder beweringen vanuit de
bovennatuurlijke 'wetenschap'.
Fenotypisch plasticiteit Ondanks dat individuen dezelfde genen of
gelijke gen frequenties hebben, kan een
fenotypisch karakter toch verschillen door
omgevingsfactoren.
Lamarckiaanse overerving Karakteristieken (of bewerkingen daarvan) van
het fenotype die genetisch overgedragen
kunnen worden aan nakomelingen. Het is
verworpen vanwege gebrek aan fundering.
Monisme Het geloof dat het universum uit één substantie
is gevormd. In dezelfde lijn met menselijk
gedrag- gedrag heeft fysieke oorzaken.
Morgan’s kanon De verklaring voor dierlijk gedrag moet zo
simpel mogelijk gehouden worden. Hogere
mentale activiteiten moeten niet worden
toegepast als lagere mentale activiteiten
voldoen.
Garcia’s effect Relatie tussen cue en consequentie met
vermijden
Extreme preparedness Associatie smaak en ziekte
Gemiddelde preparedness Associatie licht/geluid met schok
contrapreparedness Associatie smaak en schok
preparedness Omgeving heeft effect op preparedness. Dit is
het voorkomen van slechte situaties
Behaviour ecologie Gedrag van dieren analyseren in antuurlijk
habitat
Hoofdstuk 2
Kipling Just so theories vaak valse verklaringen
Panglosiassisme Alles gebeurt voor een reden. Elk adaptatie
heeft een
fysiologisch/morfologisch/behavioristische
achtergrond.
Adaptatie Aanpassing aan omgeving. Om zo beter
overleven.
Life history strategy Strategisch zijn met wanneer hij zijn resources
, gebruikt. Dit is selectieve allocatie van
resources.
Adaptive thinking Manier van denken over de consequenties van
evolutie. Uitgangspunt is dat je oplossing kan
vinden in lichaam en gedrag.
Reverse engineering Oplossing analyseren. Hieruit probleem
bepalen. Soms moeilijk door dubbelzinnig
informatie.
Gene-culture co-evolutionary theory theoretische populatiegenetica die de
overdracht van genen en culturele kenmerken
van de ene generatie op de andere modelleert
en onderzoekt hoe ze op elkaar inwerken.
Cognitieve adaptatie Is het resultaat van evolutionaire processen wat
cognitieve functies wat gedrag maakt de
optimaliteit van overleven heeft vergroot.
Betrekt decicion-making. Is directed naar
doelen.
Niche construction Door veranderen van niche, bepalen ze zelf hun
evolutie (agricultuur, steden)
Fenotype gamblet We kunnen genetica negeren en kijken naar
geschiktheid van fenotypes om de verwachte
evolutionaire dynamiek van een populatie te
bepalen
Zwangerschapsziekte Adaptieve reactie om moeder en foetus te
beschermen.
Phylogenetic inertia (genetisch) Karakteristiek fenotype wat voor altijd blijft,
ongeacht omgeving
Genetic drift (genetisch) Populatie lijkt anders dan de rest, maar komt
niet door adaptieve redenen. Dit komt door
founder effect.
Mutatie (genetisch) Nakomelingen ontvangen mutatie en worden
weggehaald of behouden door natuurlijke
selectie.
Adaptieve omgeving (genetisch) Vaardigheid is niet optimaal in ieder omgeving.
Een soort heeft dus een eigen optimaal van hun
eigenschap
Fenotypisch plasticiteit (adaptief) Verandering fenotype door externe invloed
tijdens ontogenie.
Leren (adaptief) In ieder cultuur laat iedereen een andere
Verenigd paradigma Een set van assumpties, procedures en
theorieën waar iedereen het mee eens kan zijn.
Dit mist in geschiedenis van psychologie
Darwinism Theorie van biologische evolutie
Lorenz Vond het belangrijk om gedrag van soorten met
elkaar te vergelijken. Zo konden ze evolutionaire
relaties achterhalen.
Fixed action pattern ( = instinct gevormd door Patroon van gedrag wat getriggerd kan worden
natuurlijke selectie) door externe prikkel. Dit gedrag is constant,
hoeft niet geleerd te worden, zijn karakteristiek,
kunnen niet ongeleerd worden, wordt
getriggerd door stimulus.
Supranormale prikkel Artificiële overdreven sleutelprikkel om sterker
respons te krijgen
Proximale verklaring Omgeving in het moment wat voor evolutie
verzorgd. Dus cultuur, voeding, werking
hersenen, mensen om je heen.
Ultieme verklaring Evolutionaire verklaring, waardoor soort heeft
overleefd. Dus verklaren waarvoor eigenschap
goed was.
behaviorisme Focus op waarneembare reacties van dieren en
mensen in laboratorium (conditie wordt
beheerst)
positivisme het idee van het zoeken naar feiten zonder de
invloed van theorieën. Feiten worden verzameld
door middel van opsommen of experimenteren
en kunnen met behulp van eenvoudige
processen of procedures
Environmentalisme In de gedragswetenschap, een theorie die stelt
dat gedrag bepaalt wordt door sociale- en
culturele factoren.
Operant conditionering Gedrag belonen of straffen om zo frequentie
van gedrag te bepalen.
Environment of evolutionary adaptedness (EEA) Het beschrijft de omstandigheden en
eigenschappen van de buitenwereld waarin
evolutionaire aanpassingen plaatsvinden. Het is
geen specifieke plek maar een conceptuele
omgeving.
, savanne, kindersterfte, nomadisch, fysieke
gevaren
naturalisme Het geloof dat alle fenomenen verklaard
kunnen worden door wetenschappelijke wetten
en principes, zonder beweringen vanuit de
bovennatuurlijke 'wetenschap'.
Fenotypisch plasticiteit Ondanks dat individuen dezelfde genen of
gelijke gen frequenties hebben, kan een
fenotypisch karakter toch verschillen door
omgevingsfactoren.
Lamarckiaanse overerving Karakteristieken (of bewerkingen daarvan) van
het fenotype die genetisch overgedragen
kunnen worden aan nakomelingen. Het is
verworpen vanwege gebrek aan fundering.
Monisme Het geloof dat het universum uit één substantie
is gevormd. In dezelfde lijn met menselijk
gedrag- gedrag heeft fysieke oorzaken.
Morgan’s kanon De verklaring voor dierlijk gedrag moet zo
simpel mogelijk gehouden worden. Hogere
mentale activiteiten moeten niet worden
toegepast als lagere mentale activiteiten
voldoen.
Garcia’s effect Relatie tussen cue en consequentie met
vermijden
Extreme preparedness Associatie smaak en ziekte
Gemiddelde preparedness Associatie licht/geluid met schok
contrapreparedness Associatie smaak en schok
preparedness Omgeving heeft effect op preparedness. Dit is
het voorkomen van slechte situaties
Behaviour ecologie Gedrag van dieren analyseren in antuurlijk
habitat
Hoofdstuk 2
Kipling Just so theories vaak valse verklaringen
Panglosiassisme Alles gebeurt voor een reden. Elk adaptatie
heeft een
fysiologisch/morfologisch/behavioristische
achtergrond.
Adaptatie Aanpassing aan omgeving. Om zo beter
overleven.
Life history strategy Strategisch zijn met wanneer hij zijn resources
, gebruikt. Dit is selectieve allocatie van
resources.
Adaptive thinking Manier van denken over de consequenties van
evolutie. Uitgangspunt is dat je oplossing kan
vinden in lichaam en gedrag.
Reverse engineering Oplossing analyseren. Hieruit probleem
bepalen. Soms moeilijk door dubbelzinnig
informatie.
Gene-culture co-evolutionary theory theoretische populatiegenetica die de
overdracht van genen en culturele kenmerken
van de ene generatie op de andere modelleert
en onderzoekt hoe ze op elkaar inwerken.
Cognitieve adaptatie Is het resultaat van evolutionaire processen wat
cognitieve functies wat gedrag maakt de
optimaliteit van overleven heeft vergroot.
Betrekt decicion-making. Is directed naar
doelen.
Niche construction Door veranderen van niche, bepalen ze zelf hun
evolutie (agricultuur, steden)
Fenotype gamblet We kunnen genetica negeren en kijken naar
geschiktheid van fenotypes om de verwachte
evolutionaire dynamiek van een populatie te
bepalen
Zwangerschapsziekte Adaptieve reactie om moeder en foetus te
beschermen.
Phylogenetic inertia (genetisch) Karakteristiek fenotype wat voor altijd blijft,
ongeacht omgeving
Genetic drift (genetisch) Populatie lijkt anders dan de rest, maar komt
niet door adaptieve redenen. Dit komt door
founder effect.
Mutatie (genetisch) Nakomelingen ontvangen mutatie en worden
weggehaald of behouden door natuurlijke
selectie.
Adaptieve omgeving (genetisch) Vaardigheid is niet optimaal in ieder omgeving.
Een soort heeft dus een eigen optimaal van hun
eigenschap
Fenotypisch plasticiteit (adaptief) Verandering fenotype door externe invloed
tijdens ontogenie.
Leren (adaptief) In ieder cultuur laat iedereen een andere
