Introduction to cognitive behavioral therapies
College 1 - Inleiding
Vak overview:
- 14 colleges, drie delen
- 19 december geen college
- rugged learning slim stampen moet af zijn voor het tentamen om het te
kunnen halen
- geen trigger warnings
Tentamen:
- 40 meerkeuze vragen en 2 open vragen
De eerste stap
Hoe wordt je een CBT psycholoog?
- Bachelor
- Master
- Psycholoog
- Werkervaring
- Post-graduate training courses:
- schematherapie
- EMDR
- ACT
- CBT: 100 uur lange cursus, 2790 uur ervaring, supervisie en intervisie
Wat is CBT?
CBT: cognitive behavioral therapy = cognitieve gedragstherapie
- combi van cognitieve en gedragsaspecten om copingmechanismen te
ontwikkelen
- cirkel van thinking -> behavior -> feeling -> etc. alle aspecten beïnvloeden
elkaar
- feeling is vaak de grootste klacht, bijvoorbeeld negatieve gevoelens
tegenover iets
Kenmerken van CBT:
- focus op het heden/present, wat gebeurt er in het hier en nu?
- de vraag is: waarom blijft het probleem voortbestaan en hoe kunnen we dit
oplossen?
- dit heet ook wel: problem solving approach
- andere belangrijke kenmerken:
- goal oriented,
- time limited,
, - standardized protocols: drie boeken met stap voor stap hoe je de
therapie moet toepassen, stamt vanuit de wetenschap want iedereen
moet dezelfde behandeling krijgen
- evidence based werken -> hoort weer bij dat wetenschappelijke
aspect
Drie punten van discussie in de wetenschap:
1. is CBT wel persoonlijk genoeg als je gestandaardiseerde protocollen
gebruikt?
a. volg het niet letterlijk, dat is niet het idee
b. het zijn meer algemene technieken die je toepast op specifieke
individuen
i. hetzelfde met een recept, hoe beter en vaardiger je bent hoe
soepeler je omgaat met het recept
ii. door ervaring kun je de regels toepassen op je eigen manier
2. is CBT wel uitgebreid genoeg om toe te passen op complexe stoornissen of is
het alleen goed voor simpele problemen
a. probleem van comorbiditeit
i. CBT blijkt toch heel effectief bij comorbide stoornissen
b. idee: je start bij het probleem waar de client het meeste last van heeft,
en misschien los je daarmee ook wel de andere problemen op
i. idee van hypothesized causality, de kleine problemen zijn het
gevolg van het grote probleem
c. ander idee: interference therapy
3. het gaat toch niet om de techniek van CBT maar om de relatie met de
therapeut
a. dodo-bird verdict (alice in wonderland): everybody has won and all
must have prizes -> een behandeling is altijd beter dan geen therapie
i. all psychotherapeutic techniques are equally effective in the end
b. maar toch blijkt dat in veel gevallen CBT wel effectiever is dan andere
soorten therapie
Andere bevindingen van onderzoek:
- de helft van de psychologen heeft maar een beperkte duidelijkheid over
content manuals (stappenplan)
- ze vinden techniek dehumaniserend en gaan liever voor flexibiliteit en
therapeutische alliance
- maar dit klopt allemaal niet:
We overschatten het belang van therapeutische alliantie
- therapeutische alliantie = de samenwerkingsrelatie tussen een therapeut en
een cliënt, gebaseerd op drie kernpunten:
- een overeenkomst over de doelen van de therapie
- een overeenkomst over de taken om die doelen te bereiken
- een persoonlijke band die gebaseerd is op vertrouwen en empathie
, - de uitkomst van de behandeling correleert volgens klinisch psychologen 32%
met de alliantie
- maar volgens onderzoek was het maar 4-5%
- dus een verwerpelijk percentage
- maar dit zegt natuurlijk niet dat je gemeen moet zijn tegen je clienten
- in CBT is alliantie helemaal geen voorspeller voor het werken van een
behandeling
- een betere voorspeller: early behavioral change, vroege
gedragsverandering
Therapist Drift
Percentage cliënten die start met een CBT behandeling en die recovery (genezing)
behalen: 50-60%
- dit wordt mede veroorzaakt door therapist drift -> wanneer therapeuten
afwijken van de protocols die zijn samengesteld door de weteschap
- bij drift is er nog minder kans op recovery namelijk 20-30%
- dit kan betekenen dat mensen blijven lijden aan hun stoornis terwijl dit
helemaal niet nodig is
- wees kritisch op driften, vooral wanneer je client zelf steeds afdrijft van de
kern van het probleem in de behandeling
De beste indicator van therapist drift: experience/ervaring
- hoe langer iemand een therapeut is hoe minder effectief de behandeling
meestal wordt, omdat net nieuwe therapeuten zich nog volledig aan het
boekje houden
Effectiviteit CBT
CBT is effectief gebleken voor efficacy in angststoornissen
- sociale angststoornis
- paniekstoornis
- somatoforme stoornissen
- PTSS
- PSD
Ook is het effectief voor de positieve symptomen van psychotische stoornissen
- Schizofrenie
Ook is het effectief bij
- Bulima Nervosa
- Insomnia
- Persoonlijkheidsstoornis
En voor depressieve stoornissen ook
- Major Depressive Disorder
- Dysthyme stoornis
Efficiëntie/Efficiency: CBT is een korte termijn oplossing, gericht op het verlichten
van klachten en transparant voor clienten
- fijn voor problemen die zo snel mogelijk opgelost moeten worden
, Inleiding Cognitive Behavioral Therapy
Geschiedenis van CBT
1950/1960: gedragstherapie = situatie -> gedrag (geen rekening houden met
moderatoren)
- leermodellen
- klassieke conditionering (Pavlov)
- operante conditionering (Thorndike en Skinner)
- gefocused op observeerbaar gedrag
- legde de basis voor exposure therapie
1970/1980: cognitieve therapie (Beck) = situatie -> cognitie -> gedrag
- gericht op informatieverwerking als voorspeller van gedrag
- cognitie van de input bepaalt gedrag
- negatieve automatische gedachten
- cognitieve herstructurering
- socratisch dialoog
later in jaren 80: Cognitieve Gedrags Therapie
2000:
- mindfuless based cognitive therapy
- acceptance and commitment therapy en
- dialectical behavior therapy
CBT opgesplitst in twee vormen therapie
1. Gedragstherapie/ Behavior therapy (BT)
- gedrag: een logische respons op een betekenisvolle situatie
- leren: kennis verkrijgen over de relatie tussen gebeurtenissen en de
verwachtingen over bepaalde situaties
- dysfunctioneelgedrag: deficit of excess
- Basisprincipes van BT: Antecedent -> Gedrag -> Consequenties
- antecedent: conditions of simulus die zorgen dat gedrag moet
plaatsvinden
- Discriminative Stimuli (Sd): gebeurtenissen die gedrag oproepen
en die beloningen of straf voorspellen
- Motivation operations (MO): fysieke staat, gedachten, emoties,
doelen, regels, die invloed uitoefenen op het gedrag
- motivationele factoren
- S-delta: situaties of omstandigheden waarin gedrag NIET
plaatsvindt
- behaviour: alles wat een persoon doet of niet doet
- consequenties: beloningen of straf
- bij positieve consequenties herhaal je het gedrag
- immediate of delayed
Voorbeeld functional analysis: problematic drinking
- discriminative stimuli
- motivating operations
College 1 - Inleiding
Vak overview:
- 14 colleges, drie delen
- 19 december geen college
- rugged learning slim stampen moet af zijn voor het tentamen om het te
kunnen halen
- geen trigger warnings
Tentamen:
- 40 meerkeuze vragen en 2 open vragen
De eerste stap
Hoe wordt je een CBT psycholoog?
- Bachelor
- Master
- Psycholoog
- Werkervaring
- Post-graduate training courses:
- schematherapie
- EMDR
- ACT
- CBT: 100 uur lange cursus, 2790 uur ervaring, supervisie en intervisie
Wat is CBT?
CBT: cognitive behavioral therapy = cognitieve gedragstherapie
- combi van cognitieve en gedragsaspecten om copingmechanismen te
ontwikkelen
- cirkel van thinking -> behavior -> feeling -> etc. alle aspecten beïnvloeden
elkaar
- feeling is vaak de grootste klacht, bijvoorbeeld negatieve gevoelens
tegenover iets
Kenmerken van CBT:
- focus op het heden/present, wat gebeurt er in het hier en nu?
- de vraag is: waarom blijft het probleem voortbestaan en hoe kunnen we dit
oplossen?
- dit heet ook wel: problem solving approach
- andere belangrijke kenmerken:
- goal oriented,
- time limited,
, - standardized protocols: drie boeken met stap voor stap hoe je de
therapie moet toepassen, stamt vanuit de wetenschap want iedereen
moet dezelfde behandeling krijgen
- evidence based werken -> hoort weer bij dat wetenschappelijke
aspect
Drie punten van discussie in de wetenschap:
1. is CBT wel persoonlijk genoeg als je gestandaardiseerde protocollen
gebruikt?
a. volg het niet letterlijk, dat is niet het idee
b. het zijn meer algemene technieken die je toepast op specifieke
individuen
i. hetzelfde met een recept, hoe beter en vaardiger je bent hoe
soepeler je omgaat met het recept
ii. door ervaring kun je de regels toepassen op je eigen manier
2. is CBT wel uitgebreid genoeg om toe te passen op complexe stoornissen of is
het alleen goed voor simpele problemen
a. probleem van comorbiditeit
i. CBT blijkt toch heel effectief bij comorbide stoornissen
b. idee: je start bij het probleem waar de client het meeste last van heeft,
en misschien los je daarmee ook wel de andere problemen op
i. idee van hypothesized causality, de kleine problemen zijn het
gevolg van het grote probleem
c. ander idee: interference therapy
3. het gaat toch niet om de techniek van CBT maar om de relatie met de
therapeut
a. dodo-bird verdict (alice in wonderland): everybody has won and all
must have prizes -> een behandeling is altijd beter dan geen therapie
i. all psychotherapeutic techniques are equally effective in the end
b. maar toch blijkt dat in veel gevallen CBT wel effectiever is dan andere
soorten therapie
Andere bevindingen van onderzoek:
- de helft van de psychologen heeft maar een beperkte duidelijkheid over
content manuals (stappenplan)
- ze vinden techniek dehumaniserend en gaan liever voor flexibiliteit en
therapeutische alliance
- maar dit klopt allemaal niet:
We overschatten het belang van therapeutische alliantie
- therapeutische alliantie = de samenwerkingsrelatie tussen een therapeut en
een cliënt, gebaseerd op drie kernpunten:
- een overeenkomst over de doelen van de therapie
- een overeenkomst over de taken om die doelen te bereiken
- een persoonlijke band die gebaseerd is op vertrouwen en empathie
, - de uitkomst van de behandeling correleert volgens klinisch psychologen 32%
met de alliantie
- maar volgens onderzoek was het maar 4-5%
- dus een verwerpelijk percentage
- maar dit zegt natuurlijk niet dat je gemeen moet zijn tegen je clienten
- in CBT is alliantie helemaal geen voorspeller voor het werken van een
behandeling
- een betere voorspeller: early behavioral change, vroege
gedragsverandering
Therapist Drift
Percentage cliënten die start met een CBT behandeling en die recovery (genezing)
behalen: 50-60%
- dit wordt mede veroorzaakt door therapist drift -> wanneer therapeuten
afwijken van de protocols die zijn samengesteld door de weteschap
- bij drift is er nog minder kans op recovery namelijk 20-30%
- dit kan betekenen dat mensen blijven lijden aan hun stoornis terwijl dit
helemaal niet nodig is
- wees kritisch op driften, vooral wanneer je client zelf steeds afdrijft van de
kern van het probleem in de behandeling
De beste indicator van therapist drift: experience/ervaring
- hoe langer iemand een therapeut is hoe minder effectief de behandeling
meestal wordt, omdat net nieuwe therapeuten zich nog volledig aan het
boekje houden
Effectiviteit CBT
CBT is effectief gebleken voor efficacy in angststoornissen
- sociale angststoornis
- paniekstoornis
- somatoforme stoornissen
- PTSS
- PSD
Ook is het effectief voor de positieve symptomen van psychotische stoornissen
- Schizofrenie
Ook is het effectief bij
- Bulima Nervosa
- Insomnia
- Persoonlijkheidsstoornis
En voor depressieve stoornissen ook
- Major Depressive Disorder
- Dysthyme stoornis
Efficiëntie/Efficiency: CBT is een korte termijn oplossing, gericht op het verlichten
van klachten en transparant voor clienten
- fijn voor problemen die zo snel mogelijk opgelost moeten worden
, Inleiding Cognitive Behavioral Therapy
Geschiedenis van CBT
1950/1960: gedragstherapie = situatie -> gedrag (geen rekening houden met
moderatoren)
- leermodellen
- klassieke conditionering (Pavlov)
- operante conditionering (Thorndike en Skinner)
- gefocused op observeerbaar gedrag
- legde de basis voor exposure therapie
1970/1980: cognitieve therapie (Beck) = situatie -> cognitie -> gedrag
- gericht op informatieverwerking als voorspeller van gedrag
- cognitie van de input bepaalt gedrag
- negatieve automatische gedachten
- cognitieve herstructurering
- socratisch dialoog
later in jaren 80: Cognitieve Gedrags Therapie
2000:
- mindfuless based cognitive therapy
- acceptance and commitment therapy en
- dialectical behavior therapy
CBT opgesplitst in twee vormen therapie
1. Gedragstherapie/ Behavior therapy (BT)
- gedrag: een logische respons op een betekenisvolle situatie
- leren: kennis verkrijgen over de relatie tussen gebeurtenissen en de
verwachtingen over bepaalde situaties
- dysfunctioneelgedrag: deficit of excess
- Basisprincipes van BT: Antecedent -> Gedrag -> Consequenties
- antecedent: conditions of simulus die zorgen dat gedrag moet
plaatsvinden
- Discriminative Stimuli (Sd): gebeurtenissen die gedrag oproepen
en die beloningen of straf voorspellen
- Motivation operations (MO): fysieke staat, gedachten, emoties,
doelen, regels, die invloed uitoefenen op het gedrag
- motivationele factoren
- S-delta: situaties of omstandigheden waarin gedrag NIET
plaatsvindt
- behaviour: alles wat een persoon doet of niet doet
- consequenties: beloningen of straf
- bij positieve consequenties herhaal je het gedrag
- immediate of delayed
Voorbeeld functional analysis: problematic drinking
- discriminative stimuli
- motivating operations
