KENNISCLIPS ONDERNEMINGSRECHT
Handelsregister – thema 1
Het handelsregister kun je omschrijven als de burgerlijke stand voor ondernemingen. Het is een
basisregister voor ondernemingen en rechtspersonen. Het handelsregister wordt gehouden door de
kamers van Koophandel en Fabrieken (art. 3 Hrgw). Het handelsregister kan worden geraadpleegd
door het publiek. Dit is al sinds 1934
De regels worden geregeld in de Handelsregisterwet (Hrgw) en Handelsregisterbesluit (Hrgb). De
grootste wijziging is de digitale transformatie, de bedoeling is dat je alles online moet kunnen inzien.
Het is een soort digitaal basisregister geworden. Tegen betaling kan je online de gegevens van
ondernemingen inzien. De gedachte is dat een handelsregister goed is voor de bevordering van de
economische belangen van de handel, industrie, ambacht en dienstverlening. Dit dient de
rechtszekerheid.
Handelsregisterwet
In art. 2 Hrgw is het doel van het handelsregister te vinden:
a. Rechtszekerheid in het handelsverkeer
b. Verstrekking van gegeven
c. Registeren van alle ondernemingen en rechtspersonen
We moeten het handelsverkeer bevorderen met de juiste informatie. Je moet op de informatie die in
het handelsregister staat kunnen vertrouwen. We nemen voor waar aan alles wat in het
handelsregister staat.
Registeren gegevens:
- De rechtsvorm – B.V. of N.V.
- De betrokken personen - bestuurders
- Welke persoon mag handelen in naam van de rechtspersoon
Inschrijvingsplicht
Art. 2 sub c Hrgw staat dat ondernemingen en rechtspersonen worden ingeschreven.
Voor ondernemingen kijken we verder in art. 5 Hrgw. Wanneer is er sprake van een onderneming? Die
vraag wordt beantwoord op het hoorcollege. Vroeger werd gedacht dat een advocaat en arts (vrije
beroepen) in beginsel geen inschrijvingsplicht hadden, ze hadden geen onderneming. Tegenwoordig
wordt aangenomen dat er heel snel sprake is van een onderneming en ook de vrije beroepen moeten
dus worden ingeschreven. Een buitenlands rechtspersoon die een onderneming in Nederland heeft
moet zich ook inschrijven.
Voor rechtspersonen kijken we in art. 6 lid 1 Hrgw. Rechtspersonen met een zetel in Nederland
moeten zich inschrijven. Een zetel van een rechtspersoon kun je vergelijken met de woonplaats van
een natuurlijk persoon. De zetel vind je in de statuten van de rechtspersoon. Een rechtspersoon heeft
niet noodzakelijkerwijs ook een onderneming maar dan moet alsnog de rechtspersoon ingeschreven
worden. Als aan een rechtspersoon een onderneming toebehoort dan is eenmaal inschrijven
voldoende (art. 7 Hrgw).
De informele vereniging heeft de keuze om zich in te schrijven (art. 6 lid 2 Hrgw).
Dit zijn allemaal privaatrechtelijke rechtspersonen. Er bestaan ook allerlei publieke rechtspersonen,
zoals de gemeente of een provincie. Ook hun moeten zich in schrijven op grond van art. 6 lid 1 sub c
Hrgw.
,Sanctie
Het is verboden als je niet voldoet aan de inschrijvingsplicht (art. 47 Hrgw). Het is een economisch
delict, de sanctie vind je in de wet van de economische delicten. Je bent strafbaar als je niet voldoet
aan de inschrijvingsplicht.
Belang van inschrijving
Art. 25 Hrgw is een van de kernbepalingen. Dit artikel heeft twee functies:
1. Bescherming positie van de derde
2. Bescherming van de ingeschrevene
Bescherming positie van derde
De derde mag vertrouwen op de juistheid van de ingeschreven gegevens in het handelsregister (art. 25
lid 1 Hrgw). Zolang de wijzigingen niet in de handelsregister zijn ingeschreven en de derde onkundig is
van de wijzigingen dan mag hij nog steeds vertrouwen op de gegevens die zijn ingeschreven.
- De onkundige derde is een subjectief criterium, was hij daadwerkelijk niet op de hoogte van de
wijziging? Je moet letterlijk kijken naar de kennis van deze specifieke derde: wat wist hij? Als de
derde weet had van de wijziging dan is de derde niet langer een onkundig iemand.
Kortom: de onjuistheid of onvolledigheid kun je niet aan de onkundige derde tegenwerpen
Bescherming van de ingeschreven onderneming of rechtspersoon
De derde kan geen beroep doen op onwetendheid als alle gegevens gewoon juist en volledig zijn
ingeschreven.
Die verplichting om allerlei gegevens in te schrijven vinden we ook terug in art. 2:6 lid 1 BW. Die lopen
parallel met art. 25 Hrgw.
CAFE ’T BROUWERTJE
Geho B.V. is een groothandel in hotelbenodigheden. Bij deze B.V. wordt telefonisch heel veel
glaswerk besteld, dat gebeurt op naam van Café ’t Brouwertje. Geho B.V. levert het glas de volgende
dag en de rekening volgt later. De rekening wordt niet betaald.
In het handelsregister staat dat de heer Damen eigenaar is. Geho dagvaardt meneer Damen.
Meneer Damen zegt: ik sta wel in het handelsregister maar ik heb het al lang verkocht. Ik heb dus
geen koopovereenkomst met Geho. Pas dan laat Damen zich uitschrijven uit het handelsregister.
Hoe moet de derdenbescherming van art. 31 Hrgw (oud) (nu art. 25 Hrgw) worden uitgelegd?
Op het moment dat Geho B.V. de koopovereenkomst sloot wisten ze niet dat Damen geen eigenaar
meer was omdat hij nog in het handelsregister stond maar op het moment dat de
koopovereenkomst werd gesloten het handelsregister ook niet geraadpleegd. Als je het niet
raadpleegt kun je dan ook nog spreken van een onkundige derde? Als ze in het handelsregister
hadden gekeken hadden ze kunnen vertrouwen op die gegevens. Ze hebben pas later in het
handelsregister gekeken.
HR zegt in r.o. 3.2: het uitgangspunt van de handelsregisterwet is dat er een belang dient van een
vlotlopend handelsverkeer. Het is absoluut in strijd met een vlotlopend handelsverkeer als een
derde voor iedere overeenkomst het handelsregister moet raadplegen. Dus de derdenbescherming
heeft een ruime werking. Een inschrijvingsplichtige kan dus aan een onkundige derden niet
tegenwerpen ongeacht of de derde op het vertrouwen van die inschrijving heeft gehandeld. De
derdenbescherming gaat dus heel ver, hij hoeft het handelsregister niet per se hebben
geraadpleegd.
, KORTOM: Als de derde eerst heeft gekeken en dan pas zaken heeft gedaan wordt de derde
beschermd als de derde pas na het zaken doen heeft gekeken wordt de derde ook beschermd. De
derde/wederpartij heeft geen onderzoeksplicht. Het is wel heel verstandig om de gegevens te
controleren in het handelsregister. Het risico van de onjuistheid van de gegevens in het
handelsregister komt compleet bij de inschrijvingplichtige te liggen, hierdoor worden wijzigingen
ook zo snel mogelijk ingeschreven zodat het risico verdwijnt.
BODAM JACHTSERVICE
Lees hierbij de noot goed!
Twee redenen waarom dit arrest van belang is:
1. De werking van art. 25 Hrgw
2. De aansprakelijkheid van de commissaris (r.o. 3.5)
Bodam jachtservice was failliet gegaan en de curator doet een beroep op de beschermingsbepaling
van art. 25 Hrgw. De curator zegt ik ben een onkundige derde. De HR zegt in r.o. 3.3: de curator heeft
het niet bij het rechte eind, hij behoort niet tot een derde die bescherming dient. Hij heeft een
vordering die berust op de wet daarmee is de curator dus niet in een derde. Hij heeft niet een
vordering die voortvloeit uit de rechtsbescherming die de bescherming van de handelsregisterwet
behoeft. Het gaat hier namelijk over een rechtsbetrekking, het gaat hier over een derde of een
wederpartij die daadwerkelijk handelt met wie is ingeschreven. De rechtsbetrekking daar kan enkel
die onjuiste onvolledige inschrijving in het handelsregister van invloed op zijn.
Had een derde geweten hoe het werkelijk zat dan had hij de overeenkomst waarschijnlijk niet
gesloten. De derde bedoeld in art. 25 Hrgw is dus de wederpartij of de contractspartij. De curator is
dus geen derde in de zin van art. 25 Hrgw.
Beroep en bedrijf – thema 1
Het onderscheid tussen deze twee begrippen is erg lastig te maken. Dit onderscheid word sinds 1934
in de wet gemaakt, sinds die tijd was er al onduidelijkheid over dit onderscheid. Het onderscheid is er
dus eigenlijk niet omdat er geen duidelijke scheidslijn is. De grens is moeilijk te trekken.
Bij de beroepsuitoefening moet je denken dat er werkzaamheden worden verricht in de geestelijke
sfeer. Het gaat specifiek om dat persoon of dat product dat wordt aangeboden. We kennen dit vooral
bij vrije zelfstandige beroepen. De persoonlijke kwaliteiten zijn van belang. Het gaat om
persoonsgebonden werkzaamheden.
- Wat is de algemene gangbare maatschappelijke opvatting?
Een kleermaker, timmerman, winkelier, fabrikant, verroerd en caféhouder oefenen een bedrijf uit.
Bij de bedrijfsuitoefening moet je meer denken aan de commerciële sfeer. Er wordt primair beoogt om
winst te maken. De bron voor het begrip bedrijf vinden we terug in de Mvt WvK: de betrokkene treedt
regelmatig en openlijk in zekere kwaliteit op om voor zichzelf winst te behalen.
Het verschil tussen bedrijf en beroep:
- Stocelijk en onstocelijk
- Materialistisch en idealistisch
Handelsregister – thema 1
Het handelsregister kun je omschrijven als de burgerlijke stand voor ondernemingen. Het is een
basisregister voor ondernemingen en rechtspersonen. Het handelsregister wordt gehouden door de
kamers van Koophandel en Fabrieken (art. 3 Hrgw). Het handelsregister kan worden geraadpleegd
door het publiek. Dit is al sinds 1934
De regels worden geregeld in de Handelsregisterwet (Hrgw) en Handelsregisterbesluit (Hrgb). De
grootste wijziging is de digitale transformatie, de bedoeling is dat je alles online moet kunnen inzien.
Het is een soort digitaal basisregister geworden. Tegen betaling kan je online de gegevens van
ondernemingen inzien. De gedachte is dat een handelsregister goed is voor de bevordering van de
economische belangen van de handel, industrie, ambacht en dienstverlening. Dit dient de
rechtszekerheid.
Handelsregisterwet
In art. 2 Hrgw is het doel van het handelsregister te vinden:
a. Rechtszekerheid in het handelsverkeer
b. Verstrekking van gegeven
c. Registeren van alle ondernemingen en rechtspersonen
We moeten het handelsverkeer bevorderen met de juiste informatie. Je moet op de informatie die in
het handelsregister staat kunnen vertrouwen. We nemen voor waar aan alles wat in het
handelsregister staat.
Registeren gegevens:
- De rechtsvorm – B.V. of N.V.
- De betrokken personen - bestuurders
- Welke persoon mag handelen in naam van de rechtspersoon
Inschrijvingsplicht
Art. 2 sub c Hrgw staat dat ondernemingen en rechtspersonen worden ingeschreven.
Voor ondernemingen kijken we verder in art. 5 Hrgw. Wanneer is er sprake van een onderneming? Die
vraag wordt beantwoord op het hoorcollege. Vroeger werd gedacht dat een advocaat en arts (vrije
beroepen) in beginsel geen inschrijvingsplicht hadden, ze hadden geen onderneming. Tegenwoordig
wordt aangenomen dat er heel snel sprake is van een onderneming en ook de vrije beroepen moeten
dus worden ingeschreven. Een buitenlands rechtspersoon die een onderneming in Nederland heeft
moet zich ook inschrijven.
Voor rechtspersonen kijken we in art. 6 lid 1 Hrgw. Rechtspersonen met een zetel in Nederland
moeten zich inschrijven. Een zetel van een rechtspersoon kun je vergelijken met de woonplaats van
een natuurlijk persoon. De zetel vind je in de statuten van de rechtspersoon. Een rechtspersoon heeft
niet noodzakelijkerwijs ook een onderneming maar dan moet alsnog de rechtspersoon ingeschreven
worden. Als aan een rechtspersoon een onderneming toebehoort dan is eenmaal inschrijven
voldoende (art. 7 Hrgw).
De informele vereniging heeft de keuze om zich in te schrijven (art. 6 lid 2 Hrgw).
Dit zijn allemaal privaatrechtelijke rechtspersonen. Er bestaan ook allerlei publieke rechtspersonen,
zoals de gemeente of een provincie. Ook hun moeten zich in schrijven op grond van art. 6 lid 1 sub c
Hrgw.
,Sanctie
Het is verboden als je niet voldoet aan de inschrijvingsplicht (art. 47 Hrgw). Het is een economisch
delict, de sanctie vind je in de wet van de economische delicten. Je bent strafbaar als je niet voldoet
aan de inschrijvingsplicht.
Belang van inschrijving
Art. 25 Hrgw is een van de kernbepalingen. Dit artikel heeft twee functies:
1. Bescherming positie van de derde
2. Bescherming van de ingeschrevene
Bescherming positie van derde
De derde mag vertrouwen op de juistheid van de ingeschreven gegevens in het handelsregister (art. 25
lid 1 Hrgw). Zolang de wijzigingen niet in de handelsregister zijn ingeschreven en de derde onkundig is
van de wijzigingen dan mag hij nog steeds vertrouwen op de gegevens die zijn ingeschreven.
- De onkundige derde is een subjectief criterium, was hij daadwerkelijk niet op de hoogte van de
wijziging? Je moet letterlijk kijken naar de kennis van deze specifieke derde: wat wist hij? Als de
derde weet had van de wijziging dan is de derde niet langer een onkundig iemand.
Kortom: de onjuistheid of onvolledigheid kun je niet aan de onkundige derde tegenwerpen
Bescherming van de ingeschreven onderneming of rechtspersoon
De derde kan geen beroep doen op onwetendheid als alle gegevens gewoon juist en volledig zijn
ingeschreven.
Die verplichting om allerlei gegevens in te schrijven vinden we ook terug in art. 2:6 lid 1 BW. Die lopen
parallel met art. 25 Hrgw.
CAFE ’T BROUWERTJE
Geho B.V. is een groothandel in hotelbenodigheden. Bij deze B.V. wordt telefonisch heel veel
glaswerk besteld, dat gebeurt op naam van Café ’t Brouwertje. Geho B.V. levert het glas de volgende
dag en de rekening volgt later. De rekening wordt niet betaald.
In het handelsregister staat dat de heer Damen eigenaar is. Geho dagvaardt meneer Damen.
Meneer Damen zegt: ik sta wel in het handelsregister maar ik heb het al lang verkocht. Ik heb dus
geen koopovereenkomst met Geho. Pas dan laat Damen zich uitschrijven uit het handelsregister.
Hoe moet de derdenbescherming van art. 31 Hrgw (oud) (nu art. 25 Hrgw) worden uitgelegd?
Op het moment dat Geho B.V. de koopovereenkomst sloot wisten ze niet dat Damen geen eigenaar
meer was omdat hij nog in het handelsregister stond maar op het moment dat de
koopovereenkomst werd gesloten het handelsregister ook niet geraadpleegd. Als je het niet
raadpleegt kun je dan ook nog spreken van een onkundige derde? Als ze in het handelsregister
hadden gekeken hadden ze kunnen vertrouwen op die gegevens. Ze hebben pas later in het
handelsregister gekeken.
HR zegt in r.o. 3.2: het uitgangspunt van de handelsregisterwet is dat er een belang dient van een
vlotlopend handelsverkeer. Het is absoluut in strijd met een vlotlopend handelsverkeer als een
derde voor iedere overeenkomst het handelsregister moet raadplegen. Dus de derdenbescherming
heeft een ruime werking. Een inschrijvingsplichtige kan dus aan een onkundige derden niet
tegenwerpen ongeacht of de derde op het vertrouwen van die inschrijving heeft gehandeld. De
derdenbescherming gaat dus heel ver, hij hoeft het handelsregister niet per se hebben
geraadpleegd.
, KORTOM: Als de derde eerst heeft gekeken en dan pas zaken heeft gedaan wordt de derde
beschermd als de derde pas na het zaken doen heeft gekeken wordt de derde ook beschermd. De
derde/wederpartij heeft geen onderzoeksplicht. Het is wel heel verstandig om de gegevens te
controleren in het handelsregister. Het risico van de onjuistheid van de gegevens in het
handelsregister komt compleet bij de inschrijvingplichtige te liggen, hierdoor worden wijzigingen
ook zo snel mogelijk ingeschreven zodat het risico verdwijnt.
BODAM JACHTSERVICE
Lees hierbij de noot goed!
Twee redenen waarom dit arrest van belang is:
1. De werking van art. 25 Hrgw
2. De aansprakelijkheid van de commissaris (r.o. 3.5)
Bodam jachtservice was failliet gegaan en de curator doet een beroep op de beschermingsbepaling
van art. 25 Hrgw. De curator zegt ik ben een onkundige derde. De HR zegt in r.o. 3.3: de curator heeft
het niet bij het rechte eind, hij behoort niet tot een derde die bescherming dient. Hij heeft een
vordering die berust op de wet daarmee is de curator dus niet in een derde. Hij heeft niet een
vordering die voortvloeit uit de rechtsbescherming die de bescherming van de handelsregisterwet
behoeft. Het gaat hier namelijk over een rechtsbetrekking, het gaat hier over een derde of een
wederpartij die daadwerkelijk handelt met wie is ingeschreven. De rechtsbetrekking daar kan enkel
die onjuiste onvolledige inschrijving in het handelsregister van invloed op zijn.
Had een derde geweten hoe het werkelijk zat dan had hij de overeenkomst waarschijnlijk niet
gesloten. De derde bedoeld in art. 25 Hrgw is dus de wederpartij of de contractspartij. De curator is
dus geen derde in de zin van art. 25 Hrgw.
Beroep en bedrijf – thema 1
Het onderscheid tussen deze twee begrippen is erg lastig te maken. Dit onderscheid word sinds 1934
in de wet gemaakt, sinds die tijd was er al onduidelijkheid over dit onderscheid. Het onderscheid is er
dus eigenlijk niet omdat er geen duidelijke scheidslijn is. De grens is moeilijk te trekken.
Bij de beroepsuitoefening moet je denken dat er werkzaamheden worden verricht in de geestelijke
sfeer. Het gaat specifiek om dat persoon of dat product dat wordt aangeboden. We kennen dit vooral
bij vrije zelfstandige beroepen. De persoonlijke kwaliteiten zijn van belang. Het gaat om
persoonsgebonden werkzaamheden.
- Wat is de algemene gangbare maatschappelijke opvatting?
Een kleermaker, timmerman, winkelier, fabrikant, verroerd en caféhouder oefenen een bedrijf uit.
Bij de bedrijfsuitoefening moet je meer denken aan de commerciële sfeer. Er wordt primair beoogt om
winst te maken. De bron voor het begrip bedrijf vinden we terug in de Mvt WvK: de betrokkene treedt
regelmatig en openlijk in zekere kwaliteit op om voor zichzelf winst te behalen.
Het verschil tussen bedrijf en beroep:
- Stocelijk en onstocelijk
- Materialistisch en idealistisch
