Hoofdstuk 6
6.2
Macht: Het vermogen dat persoon A heeft, om persoon B iets te laten doen wat hij normaal niet zou
doen.
Positie gebonden machtsmiddelen
1. Economische middelen: een leidinggevende kan beloningen geven.
2. Informationele middelen: kennis is macht. Leidinggevende kan zeggen dat de
werkgelegenheid in gevaar komt als bepaalde targets niet gehaald worden. Kan leiden tot
manipulatie.
3. Legitimiteit: als invloed van de leidinggevende als normaal wordt beschouwd. Hij heeft nou
eenmaal het recht om te beslissen.
Persoonsgebonden machtsmiddelen
1. Werk gerelateerde deskundigheid: kennis en vaardigheden die iemand, iemand anders kan
leren.
2. Relationele deskundigheid: Iemand kan een goede sfeer maken.
3. Samenwerking deskundigheid: vermogen om overleg met andere goed te laten verlopen.
4. Aantrekkelijkheid of charisma: andere kunnen beïnvloeden op grond van
aantrekkingskracht.
6.3
Machtsgebruik: Hoe gaan mensen met hun machtsmiddelen om?
1. Coöperatief machtsmisbruik: mensen worden overgehaald iets te doen, door met hen te
overleggen. Waarom moet dit gedaan worden? Hier kunnen informationele en economische
machtsmiddelen worden gebruikt.
2. Confronterend machtsgebruik: mensen worden gedwongen iets te doen, anders zijn er
gevolgen. Bestraffingsmacht wordt gehanteerd (economisch).
3. Formeel machtsmisbruik: er wordt gewezen op de regels. De leidinggevende heeft nou
eenmaal het recht om te zeggen wat er gedaan moet worden.
4. Inspelen op gevoelens: iemand doet beroep op de vriendschap of bijvoorbeeld op de
loyaliteit.
, 6.4
De zachte weg van machtsmisbruik is veel effectiever. Confronterend machtsmisbruik wordt alleen
toegepast als niets anders meer werkt. Zodra dit gedaan is, moet de leidinggevende de relatie snel
weer verbeteren, zodat andere machtsmiddelen weer kunnen worden ingezet.
6.5
Politiek gedrag: Als mensen hun macht gebruiken voor eigen belang.
Tactieken om je politieke invloed in een organisatie te vergroten:
1. Imago vergroten: zelfvertrouwen uitstralen, de juiste kleding dragen
2. Manipuleren met informatie: nuttige informatie voor jezelf houden, ongunstige informatie
niet doorgeven.
3. Anderen het zwarte schaap maken: iemand anders de schuld geven als het mis gaat, en
succes te danken hebben aan je eigen bijdrage.
4. Aansluiting zoeken: verbindingen aangaan met belangrijke personen binnen een bedrijf. Zij
kunnen jou later weer helpen.
5. Netwerken: sluit vriendschappen met mensen met belangrijke posities.
6. Compromissen sluiten: geef toe aan andere op onbelangrijke zaken, om met belangrijke
zaken iets binnen te halen.
7. Regels selectief toepassen: weiger verzoeken op grond van ‘’tegen de regels’’, maar
accepteer het zelfde verzoek onder ‘’speciale omstandigheden’’ als het van een belangrijk
persoon af komt.
6.6
Distributieve onrechtvaardigheid: als medewerkers het gevoel hebben dat de beloning die ze krijgen
niet meer in verhouding staat met de inspanning die ze leveren en de beloning die ze zouden moeten
krijgen.
6.2
Macht: Het vermogen dat persoon A heeft, om persoon B iets te laten doen wat hij normaal niet zou
doen.
Positie gebonden machtsmiddelen
1. Economische middelen: een leidinggevende kan beloningen geven.
2. Informationele middelen: kennis is macht. Leidinggevende kan zeggen dat de
werkgelegenheid in gevaar komt als bepaalde targets niet gehaald worden. Kan leiden tot
manipulatie.
3. Legitimiteit: als invloed van de leidinggevende als normaal wordt beschouwd. Hij heeft nou
eenmaal het recht om te beslissen.
Persoonsgebonden machtsmiddelen
1. Werk gerelateerde deskundigheid: kennis en vaardigheden die iemand, iemand anders kan
leren.
2. Relationele deskundigheid: Iemand kan een goede sfeer maken.
3. Samenwerking deskundigheid: vermogen om overleg met andere goed te laten verlopen.
4. Aantrekkelijkheid of charisma: andere kunnen beïnvloeden op grond van
aantrekkingskracht.
6.3
Machtsgebruik: Hoe gaan mensen met hun machtsmiddelen om?
1. Coöperatief machtsmisbruik: mensen worden overgehaald iets te doen, door met hen te
overleggen. Waarom moet dit gedaan worden? Hier kunnen informationele en economische
machtsmiddelen worden gebruikt.
2. Confronterend machtsgebruik: mensen worden gedwongen iets te doen, anders zijn er
gevolgen. Bestraffingsmacht wordt gehanteerd (economisch).
3. Formeel machtsmisbruik: er wordt gewezen op de regels. De leidinggevende heeft nou
eenmaal het recht om te zeggen wat er gedaan moet worden.
4. Inspelen op gevoelens: iemand doet beroep op de vriendschap of bijvoorbeeld op de
loyaliteit.
, 6.4
De zachte weg van machtsmisbruik is veel effectiever. Confronterend machtsmisbruik wordt alleen
toegepast als niets anders meer werkt. Zodra dit gedaan is, moet de leidinggevende de relatie snel
weer verbeteren, zodat andere machtsmiddelen weer kunnen worden ingezet.
6.5
Politiek gedrag: Als mensen hun macht gebruiken voor eigen belang.
Tactieken om je politieke invloed in een organisatie te vergroten:
1. Imago vergroten: zelfvertrouwen uitstralen, de juiste kleding dragen
2. Manipuleren met informatie: nuttige informatie voor jezelf houden, ongunstige informatie
niet doorgeven.
3. Anderen het zwarte schaap maken: iemand anders de schuld geven als het mis gaat, en
succes te danken hebben aan je eigen bijdrage.
4. Aansluiting zoeken: verbindingen aangaan met belangrijke personen binnen een bedrijf. Zij
kunnen jou later weer helpen.
5. Netwerken: sluit vriendschappen met mensen met belangrijke posities.
6. Compromissen sluiten: geef toe aan andere op onbelangrijke zaken, om met belangrijke
zaken iets binnen te halen.
7. Regels selectief toepassen: weiger verzoeken op grond van ‘’tegen de regels’’, maar
accepteer het zelfde verzoek onder ‘’speciale omstandigheden’’ als het van een belangrijk
persoon af komt.
6.6
Distributieve onrechtvaardigheid: als medewerkers het gevoel hebben dat de beloning die ze krijgen
niet meer in verhouding staat met de inspanning die ze leveren en de beloning die ze zouden moeten
krijgen.
