Samenvatting Interpersoonlijke processen
Hoofdstuk 1:
Aspecten van intimiteit:
- Zorg
- Kennis
- Onderlinge afhankelijkheid
- Wederkerigheid
- Vertrouwen
- Toewijding
Baumeister & Leary (1995): We hebben frequente, fijne interacties met intieme partners nodig om
normaal te kunnen functioneren. ER is een menselijke behoefte om intieme relaties te hebben en om
deze behoefte te vervullen (need to belong). Dit wordt ondersteund door de vanzelfsprekendheid
waarmee we relaties vormen met anderen en onze weerstand tegen het verbreken van relaties. In
het algemeen lijkt ons welzijn afhankelijk van de mate waarin we onze need to belong kunnen
vervullen.
Oorzaken culturele veranderingen:
- Sociaal-economische ontwikkeling: meer tolerantie tegenover echtscheidingen en huwelijk
op late leeftijd, individualisme.
- Nieuwe technologieën.
- Sex-ratio.
Hechtingstijlen (Bowlby):
- Veilige hechtingstijl: Liefhebbende, beschikbare ouders, kind hecht zich makkelijk en heeft
vertrouwen in relaties.
- Angstig/ambivalente hechtingsstijl: Onvoorspelbare, inconsistente ouders. Deze kinderen zijn
meestal nerveus en erg afhankelijk.
- Vermijdende hechtingstijl: Afwijzende, vijandige ouders.
Twee vlakken waarop je mensen kan onderscheiden:
- Vermijding van intimiteit. Het gemak en het vertrouwen waarmee men relaties aangaat.
- Angst over afsluiting. De angst om te worden verlaten.
Sekse verschil is het biologische onderscheid tussen mannen en vrouwen, dat op een natuurlijke
wijze bestaat door lichamelijke verschillen. Het gender verschil is het sociale en psychologische
onderscheid, gecreëerd door onze cultuur en opvoeding. Deze verschillen worden grotendeels
aangeleerd, een voorbeeld hiervan zijn genderrollen: Gedragspatronen die door de cultuur worden
gezien als normaal voor mannen en vrouwen.
, Basisassumpties evolutionaire psychologie:
1. Seksuele selectie heeft ons gemaakt tot de mensen die we nu zijn. Het evolutionaire principe
houdt in dat als een psychologische mechanisme universeel voorkomt, het vroeger een
voordeel bood om te overleven of te reproduceren.
2. Mannen en vrouwen verschillen op die punten waar ze historisch gezien verschillende
problemen tegen kwamen.
- Parental investment: verschil in investering in ouderschap.
- Paternity uncertainty: verschil in zekerheid dat het kind van jou is. Mannen weten dit minder
zeker.
- Relaties van korte of lange duur: strategieën voor lange of korte relaties verschillen.
3. Culturele invloeden bepalen of ontstane patronen adaptief zijn.
Hoofdstuk 2:
Participanten werven:
1. Convenience sample: Iedereen gebruiken die beschikbaar is en wil participanten,
2. Representative sample: Een steekproef gebruiken die lijkt op de hele populatie die relevant
is voor de onderzoeksvraag.
Volunteer bias: Als de mensen die participeren in het onderzoek verschillen met de mensen die niet
mee participeren.
Correlationeel onderzoek: Beantwoordt voornamelijk beschrijvende vragen over het natuurlijke
verloop van gebeurtenissen. Correlaties vertellen iets over een relatie tussen 2 dingen, maar hebben
geen causaal verband , omdat er geen duidelijkheid is over de richting van de relatie en er misschien
een derde variabele bestaat.
Experimenteel ontwerp: Geeft een duidelijkere resultaat van causale verbanden, wordt niet bij elk
onderzoek gebruikt, omdat het niet altijd mogelijk is om de variabelen te controleren en te
manipuleren.
Ontwikkelingsontwerpen: Bestuderen de manier waarop gedrag of gebeurtenissen veranderen na
verloop van tijd.
- Cross-sectionele ontwerp: Vergelijkt groepen mensen op een bepaalde variabele in
verschillende fases of leeftijden. Het zijn correlationele onderzoeken.
- Longitudinaal ontwerp: Hierin worden dezelfde participanten gevolgd over een lange
periode d.m.v herhaalde metingen. Hierbij moeten er kritisch gekeken worden naar de
conclusies, grote veranderingen in de omgeving kunnen een alternatieve oorzaak zijn van het
resultaat. Een groot probleem hierbij is participant attrition (uitval van participanten).
- Retrospectief ontwerp: Hierin word aan participanten vragen gesteld over ervaringen in het
verleden, nadeel is dat herinneringen beïnvloed kunnen zijn door recente ervaringen.
Hoofdstuk 1:
Aspecten van intimiteit:
- Zorg
- Kennis
- Onderlinge afhankelijkheid
- Wederkerigheid
- Vertrouwen
- Toewijding
Baumeister & Leary (1995): We hebben frequente, fijne interacties met intieme partners nodig om
normaal te kunnen functioneren. ER is een menselijke behoefte om intieme relaties te hebben en om
deze behoefte te vervullen (need to belong). Dit wordt ondersteund door de vanzelfsprekendheid
waarmee we relaties vormen met anderen en onze weerstand tegen het verbreken van relaties. In
het algemeen lijkt ons welzijn afhankelijk van de mate waarin we onze need to belong kunnen
vervullen.
Oorzaken culturele veranderingen:
- Sociaal-economische ontwikkeling: meer tolerantie tegenover echtscheidingen en huwelijk
op late leeftijd, individualisme.
- Nieuwe technologieën.
- Sex-ratio.
Hechtingstijlen (Bowlby):
- Veilige hechtingstijl: Liefhebbende, beschikbare ouders, kind hecht zich makkelijk en heeft
vertrouwen in relaties.
- Angstig/ambivalente hechtingsstijl: Onvoorspelbare, inconsistente ouders. Deze kinderen zijn
meestal nerveus en erg afhankelijk.
- Vermijdende hechtingstijl: Afwijzende, vijandige ouders.
Twee vlakken waarop je mensen kan onderscheiden:
- Vermijding van intimiteit. Het gemak en het vertrouwen waarmee men relaties aangaat.
- Angst over afsluiting. De angst om te worden verlaten.
Sekse verschil is het biologische onderscheid tussen mannen en vrouwen, dat op een natuurlijke
wijze bestaat door lichamelijke verschillen. Het gender verschil is het sociale en psychologische
onderscheid, gecreëerd door onze cultuur en opvoeding. Deze verschillen worden grotendeels
aangeleerd, een voorbeeld hiervan zijn genderrollen: Gedragspatronen die door de cultuur worden
gezien als normaal voor mannen en vrouwen.
, Basisassumpties evolutionaire psychologie:
1. Seksuele selectie heeft ons gemaakt tot de mensen die we nu zijn. Het evolutionaire principe
houdt in dat als een psychologische mechanisme universeel voorkomt, het vroeger een
voordeel bood om te overleven of te reproduceren.
2. Mannen en vrouwen verschillen op die punten waar ze historisch gezien verschillende
problemen tegen kwamen.
- Parental investment: verschil in investering in ouderschap.
- Paternity uncertainty: verschil in zekerheid dat het kind van jou is. Mannen weten dit minder
zeker.
- Relaties van korte of lange duur: strategieën voor lange of korte relaties verschillen.
3. Culturele invloeden bepalen of ontstane patronen adaptief zijn.
Hoofdstuk 2:
Participanten werven:
1. Convenience sample: Iedereen gebruiken die beschikbaar is en wil participanten,
2. Representative sample: Een steekproef gebruiken die lijkt op de hele populatie die relevant
is voor de onderzoeksvraag.
Volunteer bias: Als de mensen die participeren in het onderzoek verschillen met de mensen die niet
mee participeren.
Correlationeel onderzoek: Beantwoordt voornamelijk beschrijvende vragen over het natuurlijke
verloop van gebeurtenissen. Correlaties vertellen iets over een relatie tussen 2 dingen, maar hebben
geen causaal verband , omdat er geen duidelijkheid is over de richting van de relatie en er misschien
een derde variabele bestaat.
Experimenteel ontwerp: Geeft een duidelijkere resultaat van causale verbanden, wordt niet bij elk
onderzoek gebruikt, omdat het niet altijd mogelijk is om de variabelen te controleren en te
manipuleren.
Ontwikkelingsontwerpen: Bestuderen de manier waarop gedrag of gebeurtenissen veranderen na
verloop van tijd.
- Cross-sectionele ontwerp: Vergelijkt groepen mensen op een bepaalde variabele in
verschillende fases of leeftijden. Het zijn correlationele onderzoeken.
- Longitudinaal ontwerp: Hierin worden dezelfde participanten gevolgd over een lange
periode d.m.v herhaalde metingen. Hierbij moeten er kritisch gekeken worden naar de
conclusies, grote veranderingen in de omgeving kunnen een alternatieve oorzaak zijn van het
resultaat. Een groot probleem hierbij is participant attrition (uitval van participanten).
- Retrospectief ontwerp: Hierin word aan participanten vragen gesteld over ervaringen in het
verleden, nadeel is dat herinneringen beïnvloed kunnen zijn door recente ervaringen.
