TIJDVAK 6 & 7
KENMERKENDE ASPECTEN
Het streven van vorsten naar absolute macht.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_23.pdf
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht vann de
Nederlandse Republiek.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_24.pdf
Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_25.pdf
De wetenschappelijke revolutie.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_26.pdf
OVER ZEEËN EN OCEANEN
Door de stijgende zeespiegel en de inklinking van de veengronden steeg de grondwaterspiegel. Akkerbouw
werd onmogelijk en boeren stapten over op veehouderij en commerciële landbouw (grondstoffen voor de
nijverheid). De moedernegotie (moeder aller handel) was de handel met de landen rond de Oostzee die door
kooplieden uit Amsterdam vanaf de Late Middeleeuwen werd gedreven. De Straat-vaart hield zich bezig met
handel rond de Middellandse zee. Handelaren gingen samenwerken in handelscompagnieën en brachten
goederen naar Amsterdam. Amsterdam werd het centrum van het handelskapitalisme en werd de belangrijkste
stapelmarkt van Europa.
De VOC werd opgericht in 1602 om zelf naar het Oosten te gaan voor specerijen. Ze wilden andere handelaren
buiten spel zetten. De VOC mocht handelsovereenkomsten sluiten met inheemse vorsten (contigentenstelsel),
forten bouwen en soldaten in dienstnemen, schepen kapen en oorlog voeren. De Heren XVII hadden de leiding.
De WIC werd opgericht in 1621 om Spaanse schepen te kapen. Later waren ze een groot aandeel van de
Republiek in de slavenhandel. Er ontstond zo een wereldeconomie en een driehoekshandel.
OM DE MACHT
Het particularisme van de Gewesten hebben ervoor gezorgd dat ze zelfstandig wilden zijn van Spanje en dat de
Republiek werd gesticht. De gewesten hadden ook binnen de Republiek veel autonomie.
De stadhouders probeerden hun macht te vergroten omdat, zij een centraler bestuur met hun in de hoofdrol
wilden. Ze wilden de oorlog voortzetten, omdat zij de rol van legerleider hadden. Toch kwam er een twaalfjarig
Bestand. De raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt werd onthoofd, omdat Maurits vond dat hij zijn gezag
ondermijnde door steden het recht te geven soldaten in te huren. Na de Vrede van Münster waren er geen
stadhouders meer nodig.
KENMERKENDE ASPECTEN
Het streven van vorsten naar absolute macht.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_23.pdf
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht vann de
Nederlandse Republiek.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_24.pdf
Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_25.pdf
De wetenschappelijke revolutie.
http://www.geschiedenisexamens.nl/uploads/8/3/9/6/83963218/ka_26.pdf
OVER ZEEËN EN OCEANEN
Door de stijgende zeespiegel en de inklinking van de veengronden steeg de grondwaterspiegel. Akkerbouw
werd onmogelijk en boeren stapten over op veehouderij en commerciële landbouw (grondstoffen voor de
nijverheid). De moedernegotie (moeder aller handel) was de handel met de landen rond de Oostzee die door
kooplieden uit Amsterdam vanaf de Late Middeleeuwen werd gedreven. De Straat-vaart hield zich bezig met
handel rond de Middellandse zee. Handelaren gingen samenwerken in handelscompagnieën en brachten
goederen naar Amsterdam. Amsterdam werd het centrum van het handelskapitalisme en werd de belangrijkste
stapelmarkt van Europa.
De VOC werd opgericht in 1602 om zelf naar het Oosten te gaan voor specerijen. Ze wilden andere handelaren
buiten spel zetten. De VOC mocht handelsovereenkomsten sluiten met inheemse vorsten (contigentenstelsel),
forten bouwen en soldaten in dienstnemen, schepen kapen en oorlog voeren. De Heren XVII hadden de leiding.
De WIC werd opgericht in 1621 om Spaanse schepen te kapen. Later waren ze een groot aandeel van de
Republiek in de slavenhandel. Er ontstond zo een wereldeconomie en een driehoekshandel.
OM DE MACHT
Het particularisme van de Gewesten hebben ervoor gezorgd dat ze zelfstandig wilden zijn van Spanje en dat de
Republiek werd gesticht. De gewesten hadden ook binnen de Republiek veel autonomie.
De stadhouders probeerden hun macht te vergroten omdat, zij een centraler bestuur met hun in de hoofdrol
wilden. Ze wilden de oorlog voortzetten, omdat zij de rol van legerleider hadden. Toch kwam er een twaalfjarig
Bestand. De raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt werd onthoofd, omdat Maurits vond dat hij zijn gezag
ondermijnde door steden het recht te geven soldaten in te huren. Na de Vrede van Münster waren er geen
stadhouders meer nodig.
