INLEIDING
BESTUURSRECHT
Kayleigh raven
SCHOOLJAAR 2025-2026
,Onderwerpen
• Overheid en burger
• Wederzijdse rechten en plichten
• Legitimatie en normering van overheidshandelen
• Handhaving en rechtsbescherming
• Soorten rechtsregels
• Verkrijgen en uitoefenen van bestuursbevoegdheden
WAT IS BESTUURSRECHT?
Regelt recht en plichten van de overheid en burgers ten opzichte van elkaar
Ø Draait om de verhouding tussen burger en overheid
DE OVERHEID
• De overheid is het hoogste gezag in een gebied.
• In Nederland is de overheid niet één ding, maar bestaat uit veel instanties zoals gemeenten,
ministers en de politie.
DE BURGER
• Burgers zijn de mensen: natuurlijke personen.
• Ook bedrijven of organisaties zijn burgers in het recht: rechtspersonen.
WAT REGELT HET BESTUURSRECHT?
• Begin 19e eeuw vooral ordende functie
Bijvoorbeeld: het handhaven van openbare orde en verdedigen van landsgrenzen
• Vanaf eind 19e eeuw ook presterende functie
Bijvoorbeeld: invoering van leerplicht en totstandkoming van wetgeving
• In de loop van de 20e eeuw sturende functie
Bijvoorbeeld: beleid voeren over welvaart in Nederland en het welzijn van de inwoners
• Inmiddels ook arbitrerende functie
Bijvoorbeeld: actieve rol in het bemiddelen tussen tegenstrijdige belangen
, Natuurlijke
personen
Privaatrechtelijke
Rechtssubjecten
rechtspersonen
Rechtspersonen
Publiekrechtelijke
rechtspersonen
RECHTEN EN PLICHTEN TUSSEN OVERHEID EN BURGER
Rechten
1. Aanspraken : heeft recht op iets
Ø Uitzondering: uitsluiting
2. Vrijheden : mag iets doen
Ø Uitzondering: beperking
Plichten
1. Geboden : moet iets doen
Ø Uitzondering: vrijstelling
2. Verboden : moet iets laten
Ø Uitzondering is vergunning of ontheffing
2 soorten plichten 2 soorten rechten
van de burger van de burger
Burger moet iets Gebod Aanspraak Overheid moet iets
doen Belasting betalen Uitkering verstrekken doen
Burger moet iets Verbod Vrijheid Overheid moet iets
laten Niet bouwen (tenzij Privacy respecteren laten
vergunning)
2 soorten plichten 2 soorten rechten
van de overheid van de overheid
Overheid moet iets Gebod Aanspraak Burger moet iets
doen Uitkering verstrekken Belasting betalen doen
Overheid moet iets Verbod Vrijheid Burger moet iets
laten Privacy respecteren Niet bouwen (tenzij laten
vergunning)
De plichten van de overheid zijn het spiegelbeeld van de rechten van de burger, en de rechten van de overheid zijn
het spiegelbeeld van de plichten van de burger.
BESTUURSRECHT
Kayleigh raven
SCHOOLJAAR 2025-2026
,Onderwerpen
• Overheid en burger
• Wederzijdse rechten en plichten
• Legitimatie en normering van overheidshandelen
• Handhaving en rechtsbescherming
• Soorten rechtsregels
• Verkrijgen en uitoefenen van bestuursbevoegdheden
WAT IS BESTUURSRECHT?
Regelt recht en plichten van de overheid en burgers ten opzichte van elkaar
Ø Draait om de verhouding tussen burger en overheid
DE OVERHEID
• De overheid is het hoogste gezag in een gebied.
• In Nederland is de overheid niet één ding, maar bestaat uit veel instanties zoals gemeenten,
ministers en de politie.
DE BURGER
• Burgers zijn de mensen: natuurlijke personen.
• Ook bedrijven of organisaties zijn burgers in het recht: rechtspersonen.
WAT REGELT HET BESTUURSRECHT?
• Begin 19e eeuw vooral ordende functie
Bijvoorbeeld: het handhaven van openbare orde en verdedigen van landsgrenzen
• Vanaf eind 19e eeuw ook presterende functie
Bijvoorbeeld: invoering van leerplicht en totstandkoming van wetgeving
• In de loop van de 20e eeuw sturende functie
Bijvoorbeeld: beleid voeren over welvaart in Nederland en het welzijn van de inwoners
• Inmiddels ook arbitrerende functie
Bijvoorbeeld: actieve rol in het bemiddelen tussen tegenstrijdige belangen
, Natuurlijke
personen
Privaatrechtelijke
Rechtssubjecten
rechtspersonen
Rechtspersonen
Publiekrechtelijke
rechtspersonen
RECHTEN EN PLICHTEN TUSSEN OVERHEID EN BURGER
Rechten
1. Aanspraken : heeft recht op iets
Ø Uitzondering: uitsluiting
2. Vrijheden : mag iets doen
Ø Uitzondering: beperking
Plichten
1. Geboden : moet iets doen
Ø Uitzondering: vrijstelling
2. Verboden : moet iets laten
Ø Uitzondering is vergunning of ontheffing
2 soorten plichten 2 soorten rechten
van de burger van de burger
Burger moet iets Gebod Aanspraak Overheid moet iets
doen Belasting betalen Uitkering verstrekken doen
Burger moet iets Verbod Vrijheid Overheid moet iets
laten Niet bouwen (tenzij Privacy respecteren laten
vergunning)
2 soorten plichten 2 soorten rechten
van de overheid van de overheid
Overheid moet iets Gebod Aanspraak Burger moet iets
doen Uitkering verstrekken Belasting betalen doen
Overheid moet iets Verbod Vrijheid Burger moet iets
laten Privacy respecteren Niet bouwen (tenzij laten
vergunning)
De plichten van de overheid zijn het spiegelbeeld van de rechten van de burger, en de rechten van de overheid zijn
het spiegelbeeld van de plichten van de burger.
