Klas: Auteur: Willem Frederik Hermans
Naam van de school:
, 1. Samenvatting
De ik-figuur word niet duidelijk geïdentificeerd in het verhaal en zal daarom hij, de ik-
persoon of hoofdpersoon worden genoemd.
Hij vecht in de Tweede Wereldoorlog aan de zijde van de partizanen, waarvan de meeste
Oost-Europeanen zijn. Dat zorgt voor taalproblemen waar hij moeite mee heeft en zich
eenzaam gaat voelen, de enige met wie hij een beetje contact heeft is een Spanjaard. Wanneer
de partizanen een stadje veroverd hebben en de ik-figuur een café binnen wil gaan, krijgt hij
de opdracht het stadje te checken op ‘boobytraps’, dus gaat hij op verkenning uit. In het
stadje is niemand te bekennen, wel komt hij een groot huis tegen. Hij herinnert zich het
verblijf in gevangenissen, al vier jaar lang heeft hij niet meer in een normaal bed geslapen.
Met een zeker gevoel van blijdschap treedt de hoofdpersoon het huis binnen. Na een zekere
inspectie komt hij niemand tegen en zit er maar een deur op slot. Wanneer hij het hele huis
doorzocht heeft, neemt hij een bad en trekt daarna de kleding van de oorspronkelijke bewoner
aan. Vervolgens eet hij de eerder gespotte pan soep in de keuken helemaal leeg. Plotseling
gaat de bel, de Duitsers hebben een tegenaanval gedaan en nu staat er een Duitse officier op
de stoep. De officier denkt dat de hoofdpersoon de oorspronkelijke bewoner is en scheept
hem op met enkele officieren die zullen verblijven in het huis. De volgende ochtend ontdekt
hij dat het slot van de kelder is opengebroken. Hij klaagt hierover bij de kolonel, het slot
wordt vervangen en de soldaten houden zich in de toekomst rustig. Ondanks dat hij de
Duitsers als soldaat bestreden heeft, ziet hij geen ernstige bedreiging in hen, omdat hij als het
ware zijn soldatenleven opzij heeft gelegd. Zijn grootste angst is de weder kering van de
werkelijke eigenaren. De volgende week verloopt rustig. De omgeving wordt verkend en er
wordt een kat in huis genomen. In de huisbibliotheek ontdekt hij allerlei boeken over vissen,
de eigenaar moet een vissenliefhebber zijn. Als de dag waarvoor gefreesd werd dat toch
aankomt treedt er een vreemde man het huis binnen, hij blijkt de eigenaar te zijn. De ik-figuur
schiet hem dood, als er een vrouw uit de badkamer komt. De hoofdpersoon wurgt haar op
duistere wijze en legt haar in ‘zijn’ slaapkamer. De vermoorde man legt hij in de tuin.
Wanneer hij weer binnenkomt ziet hij licht uit de afgesloten kamer komen. De deur staat op
een kier. Hij ziet een oude man, blijkt achter af doof te zijn, te midden van een verzameling
aquaria. De oude man vertelt een heel verhaal over zijn ‘cultuurgoed’. De ik-figuur gaat naast
de vrouw liggen en valt in slaap. Inmiddels zijn alle Duitsers, op de kolonel na, gevlucht. De
hoofdpersoon heeft zijn uniform weer aan als de kolonel plots aan klopt om te vertellen dat ze
zijn ingesloten door bolsjewieken. De ik-person neemt de kolonel gevangen in de kelder en
loopt de partizanen tegemoet. Hij komt ook de Spanjaard weer tegen, die is geïnteresseerd in
de vrouw. Hij brengt hem naar het huis, maar de partizanen, die hen gevolgd zijn, vernielen
het huis en belemmeren de ik-figuur ’s doorgang naar boven. ’s Avonds lukt het hem naar
boven te gaan. De kamer is verlaten en de aquaria zijn vernield, ook de vrouw is weg. In de
tuin treft hij het lijk van de eigenaar nog wel. Op het grasveld voor het huis ontdekt hij de
anderen (de oude man, de kolonel en de vrouw) die aan een boom zijn opgehangen. Voordat
hij weer met het leger meegaat, gooit hij nog een granaat in het huis. Als deze ontploft
springen alle ruiten en de andere partizanen begonnen te juichen en beschouwde dit als de
laatste klapper.
2. Titelverklaring
De titel van het boek is “het behouden huis”. De badplaats, het stadje, het huis zijn hetzelfde
gebleven ondanks de oorlog en dit huis behoedt de soldaat voor de chaos van de oorlog. De
soldaat vindt niet alleen onderdak maar ook een thuis. Hij wil nooit meer weg uit dat huis en
doet er dan ook alles aan om de eigenaar te blijven. Helaas is dit gevoel van veiligheid
misplaatst. Dit huis is net zo wankel als alle andere gebouwen en uiteindelijk zal het dan ook
“verkracht” worden, voordat de soldaat het zal opblazen. Het huis staat voor mij dus ook