Opgaven werkcollege 5
Vraag 1
Xander en Yara zijn gehuwd in gemeenschap van goederen. De huwelijksgemeenschap bedraagt € 2
miljoen. Xander overlijdt en kind is enig erfgenaam.
a. Hoe groot is de verkrijging van het kind voor de toepassing van de Successiewet?
Antwoord:
De verkrijging van het kind bedraagt € 1 miljoen voor de SW, de helft van de huwelijksgemeenschap.
Je kunt ook afwijken van de (a)gvg (art. 1:100 BW).
b. En als het kind namens Xander afstand doet van de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
De toestand zoals het is op het moment van overlijden, zo wordt het ook belast. Later handelingen hebben
daar in principe geen invloed op. Behalve de handelingen uit art. 53 SW. Daarin is bepaald dat degene die
door handelingen minder krijgt, bijv. door een beroep de LP, krijg je toch mindering op de aanslag omdat je
feitelijk minder krijgt.
Ook bijv. vervulling van voorwaarden, een verkrijging onder ontbindende voorwaarde. En het
terugvorderingsrecht op basis van art. 33. En een ten tijde van de verkrijging reeds bestaande of bestaand
wilsrecht waar beroep op wordt gedaan.
Is afstand doen ook een wilsrecht? Dat is een theoretische discussie, in het boek wordt gepleit dat het géén
wilsrecht is. Je kan niet spreken van de uitoefening van een wilsrecht op het moment dat je als erfgenaam
het volledig in de hand hebt. Dat zou dan tot gevolg hebben dat er niet wordt verminderd.
Maar is dat redelijk? De ouder krijgt door het afstand doen het gehele vermogen…. Maar daar is een fictie
voor:
Als het kind afstand doet is zijn verkrijging € 0,-, Yara verkrijgt de gehele 2 miljoen krachtens
huwelijksvermogensrecht (art. 1:103 lid 2 BW).
Maar art. 6 en 30 SW bepalen dat Yara het aan haar toekomende deel alsnog verkrijgt krachtens erfrecht. De
verschuldigde belasting mag niet minder bedragen dan de belasting die verschuldigd zou zijn geweest indien
de erfgenamen geen afstand van de gemeenschap hadden gedaan.
In casu betekent dat het kind zonder afstand over € 1 miljoen erfbelasting moest betalen. In dat geval was hij
15.236,80 + ((1.000.000 – 25.187 – 152.368) * 20%) = € 179.725,80. Yara is nu datzelfde bedrag aan
erfbelasting verschuldigd.
Dit zorgt er dus voor dat dubbele erfbelasting wordt betaald. Of een beroep kan worden gedaan op art. 53
SW is dus niet duidelijk.
c. En als Yara afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als Yara afstand doet van haar aandeel in de gemeenschap verkrijgt het kind € 2 miljoen. Immers de
gehele huwelijksgemeenschap komt dat toen aan Xander, en daarmee zijn nalatenschap.
In casu betekent dat het kind over € 2 miljoen belasting moest betalen. Het kind verkrijgt € 1 miljoen
krachtens erfrecht en 1 miljoen krachtens schenking.
, *Berekening maken met 1 miljoen vrijstelling schenking erbij. In dat geval is hij 15.236,80 + ((2.000.000 –
25.187 – 152.368) * 20%) = € 379.725,80 aan erfbelasting verschuldigd.
Dat is meer dan zonder de afstand. Maart art. 30 SW bepaalt slechts dat door de afstand de erfbelasting niet
minder mag zijn, dus het kind zal dit moeten betalen.
Art. 6 SW geldt hier niet omdat Yara hier degene is die afstand doet.
Vraag 2
Arend en Bianca zijn gehuwd in gemeenschap van goederen. De huwelijksgemeenschap bedraagt € 2
miljoen. Arend overlijdt. Bianca is enig erfgenaam.
a. Hoe groot is de verkrijging van Bianca voor de toepassing van de SW?
Antwoord:
Bianca is enige erfgenaam en verkrijgt € 1.000.000,- op grond van het erfrecht. De andere € 1.000.000,-
verkrijgt zij krachtens huwelijksvermogensrecht (art. 1:103 lid 2 BW).
b. En als zij namens Arend afstand doet van de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als zij namens Arend afstand doet verkrijgt zij de gehele € 2.000.000,- krachtens huwelijksvermogensrecht.
Maar art. 6 en 30 SW bepalen dat Bianca het aan haar toekomende deel alsnog verkrijgt krachtens erfrecht.
De verschuldigde belasting mag niet minder bedragen dan de belasting die verschuldigd zou zijn geweest
indien de erfgenamen geen afstand van de gemeenschap hadden gedaan.
In de situatie dat zij geen afstand doet verkrijgt zij € 1.000.000,- krachtens erfrecht. In dat geval is zij
15.236,80 + ((1.000.000 – 795.156 – 152.368) * 20%) = € 25.732,-. Dat is het bedrag dat zij moet betalen.
Kan het überhaupt, je bent enige gerechtigd dus er is geen gemeenschap meer.
c. En als Bianca afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als Bianca afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap verkrijgt zij € 2.000.000,- krachtens
erfrecht. En zal zij over die € 2.000.000,- erfbelasting moeten betalen, de erfbelasting mag immers slechts
niet minder bedragen op grond van art. 30 SW.
*Maar kan dit nou? Stel dat je beneficiair aanvaardt, dan doe je afstand van je aandeel, en dan verkrijg je 2
miljoen krachtens erfrecht.
Vraag 3
Erflater heeft op 1 september 2014 aan zijn zoon een optie verleend om bij zijn overlijden het huis
over te nemen voor € 70.000. Bij het overlijden is het huis € 350.000 waard. Zoon is enig erfgenaam.
a. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de toepassing van de Successiewet?
Antwoord:
Voor een schenking moet je kijken, wat is het op dit moment waard. Dus op het moment dat de optie
verleend wordt. Dat is in principe geen schenking, maar voor de situatie dat de optie wordt verleend na
overlijden is art. 11 SW in het leven geroepen.
Vraag 1
Xander en Yara zijn gehuwd in gemeenschap van goederen. De huwelijksgemeenschap bedraagt € 2
miljoen. Xander overlijdt en kind is enig erfgenaam.
a. Hoe groot is de verkrijging van het kind voor de toepassing van de Successiewet?
Antwoord:
De verkrijging van het kind bedraagt € 1 miljoen voor de SW, de helft van de huwelijksgemeenschap.
Je kunt ook afwijken van de (a)gvg (art. 1:100 BW).
b. En als het kind namens Xander afstand doet van de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
De toestand zoals het is op het moment van overlijden, zo wordt het ook belast. Later handelingen hebben
daar in principe geen invloed op. Behalve de handelingen uit art. 53 SW. Daarin is bepaald dat degene die
door handelingen minder krijgt, bijv. door een beroep de LP, krijg je toch mindering op de aanslag omdat je
feitelijk minder krijgt.
Ook bijv. vervulling van voorwaarden, een verkrijging onder ontbindende voorwaarde. En het
terugvorderingsrecht op basis van art. 33. En een ten tijde van de verkrijging reeds bestaande of bestaand
wilsrecht waar beroep op wordt gedaan.
Is afstand doen ook een wilsrecht? Dat is een theoretische discussie, in het boek wordt gepleit dat het géén
wilsrecht is. Je kan niet spreken van de uitoefening van een wilsrecht op het moment dat je als erfgenaam
het volledig in de hand hebt. Dat zou dan tot gevolg hebben dat er niet wordt verminderd.
Maar is dat redelijk? De ouder krijgt door het afstand doen het gehele vermogen…. Maar daar is een fictie
voor:
Als het kind afstand doet is zijn verkrijging € 0,-, Yara verkrijgt de gehele 2 miljoen krachtens
huwelijksvermogensrecht (art. 1:103 lid 2 BW).
Maar art. 6 en 30 SW bepalen dat Yara het aan haar toekomende deel alsnog verkrijgt krachtens erfrecht. De
verschuldigde belasting mag niet minder bedragen dan de belasting die verschuldigd zou zijn geweest indien
de erfgenamen geen afstand van de gemeenschap hadden gedaan.
In casu betekent dat het kind zonder afstand over € 1 miljoen erfbelasting moest betalen. In dat geval was hij
15.236,80 + ((1.000.000 – 25.187 – 152.368) * 20%) = € 179.725,80. Yara is nu datzelfde bedrag aan
erfbelasting verschuldigd.
Dit zorgt er dus voor dat dubbele erfbelasting wordt betaald. Of een beroep kan worden gedaan op art. 53
SW is dus niet duidelijk.
c. En als Yara afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als Yara afstand doet van haar aandeel in de gemeenschap verkrijgt het kind € 2 miljoen. Immers de
gehele huwelijksgemeenschap komt dat toen aan Xander, en daarmee zijn nalatenschap.
In casu betekent dat het kind over € 2 miljoen belasting moest betalen. Het kind verkrijgt € 1 miljoen
krachtens erfrecht en 1 miljoen krachtens schenking.
, *Berekening maken met 1 miljoen vrijstelling schenking erbij. In dat geval is hij 15.236,80 + ((2.000.000 –
25.187 – 152.368) * 20%) = € 379.725,80 aan erfbelasting verschuldigd.
Dat is meer dan zonder de afstand. Maart art. 30 SW bepaalt slechts dat door de afstand de erfbelasting niet
minder mag zijn, dus het kind zal dit moeten betalen.
Art. 6 SW geldt hier niet omdat Yara hier degene is die afstand doet.
Vraag 2
Arend en Bianca zijn gehuwd in gemeenschap van goederen. De huwelijksgemeenschap bedraagt € 2
miljoen. Arend overlijdt. Bianca is enig erfgenaam.
a. Hoe groot is de verkrijging van Bianca voor de toepassing van de SW?
Antwoord:
Bianca is enige erfgenaam en verkrijgt € 1.000.000,- op grond van het erfrecht. De andere € 1.000.000,-
verkrijgt zij krachtens huwelijksvermogensrecht (art. 1:103 lid 2 BW).
b. En als zij namens Arend afstand doet van de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als zij namens Arend afstand doet verkrijgt zij de gehele € 2.000.000,- krachtens huwelijksvermogensrecht.
Maar art. 6 en 30 SW bepalen dat Bianca het aan haar toekomende deel alsnog verkrijgt krachtens erfrecht.
De verschuldigde belasting mag niet minder bedragen dan de belasting die verschuldigd zou zijn geweest
indien de erfgenamen geen afstand van de gemeenschap hadden gedaan.
In de situatie dat zij geen afstand doet verkrijgt zij € 1.000.000,- krachtens erfrecht. In dat geval is zij
15.236,80 + ((1.000.000 – 795.156 – 152.368) * 20%) = € 25.732,-. Dat is het bedrag dat zij moet betalen.
Kan het überhaupt, je bent enige gerechtigd dus er is geen gemeenschap meer.
c. En als Bianca afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap?
Antwoord:
Als Bianca afstand doet van haar aandeel in de huwelijksgemeenschap verkrijgt zij € 2.000.000,- krachtens
erfrecht. En zal zij over die € 2.000.000,- erfbelasting moeten betalen, de erfbelasting mag immers slechts
niet minder bedragen op grond van art. 30 SW.
*Maar kan dit nou? Stel dat je beneficiair aanvaardt, dan doe je afstand van je aandeel, en dan verkrijg je 2
miljoen krachtens erfrecht.
Vraag 3
Erflater heeft op 1 september 2014 aan zijn zoon een optie verleend om bij zijn overlijden het huis
over te nemen voor € 70.000. Bij het overlijden is het huis € 350.000 waard. Zoon is enig erfgenaam.
a. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de toepassing van de Successiewet?
Antwoord:
Voor een schenking moet je kijken, wat is het op dit moment waard. Dus op het moment dat de optie
verleend wordt. Dat is in principe geen schenking, maar voor de situatie dat de optie wordt verleend na
overlijden is art. 11 SW in het leven geroepen.
