Samenvatting OE45c: Arbeidsrecht
Inhoudsopgave
Kennismaking met arbeidsrecht (pagina’s 479 t/m 482 B.B.R.).......................................................................2
Bronnen van het arbeidsrecht..............................................................................................................................3
Dwingendheid van het recht.................................................................................................................................3
Belangrijke wetboekartikelen..........................................................................................................................4
Individuele en -collectieve arbeidsovereenkomsten (Pagina’s 487 t/m 496 B.B.R.)..........................................4
Diverse overeenkomsten die betrekking hebben op arbeid.................................................................................5
Individuele arbeidsovereenkomst.........................................................................................................................5
Belangrijke wetsartikelen................................................................................................................................8
Loon naar werken (pagina’s 497 t/m 500 B.B.R.)............................................................................................ 8
Loon en loondoorbetaling.....................................................................................................................................9
Minimumafroep..................................................................................................................................................10
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................10
Arbeidstijden, verlof en arbeidsomstandigheden (pagina’s 501 t/m 506 B.B.R.)............................................11
Arbeidstijden.......................................................................................................................................................11
Verlof..................................................................................................................................................................11
Arbeidsomstandigheden.....................................................................................................................................12
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................12
Goede werkgever en goede werknemer (pagina’s 507 t/m 510 B.B.R.).........................................................14
Goed werkgeverschap........................................................................................................................................14
Goed werknemerschap.......................................................................................................................................14
Bijzondere verplichtingen van de werknemer....................................................................................................14
Overgang van een onderneming........................................................................................................................15
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................15
Ontslagrecht (pagina’s 514 t/m 536 B.B.R.)..................................................................................................16
Einde van de arbeidsovereenkomst van rechtswege.........................................................................................16
Beëindiging door beide partijen.........................................................................................................................17
Opzegging door één van de partijen..................................................................................................................18
Ontbinding van de overeenkomst door de rechter.............................................................................................21
Ontslag en enkele bijzonderheden.....................................................................................................................21
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................22
Staken is geen werk (pagina’s 543 t/m 547 B.B.R.)........................................................................................ 23
Spelregels voor staken........................................................................................................................................23
Staken = geen loon.............................................................................................................................................23
Politieke stakingen..............................................................................................................................................24
, Aan staken verwante actievormen.....................................................................................................................24
Ambtenarenstaking............................................................................................................................................24
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................24
Medezeggenschap (pagina’s 548 t/m 552).................................................................................................... 24
Instelling ondernemingsraad..............................................................................................................................25
Bevoegdheden van de ondernemingsraad.........................................................................................................25
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................26
Kennismaking met arbeidsrecht (pagina’s 479 t/m 482
B.B.R.)
, Het arbeidsrecht is ontstaan door de industrialisatie van de 19e en 20e eeuw. In die tijd
kwamen er sociale wetten. De eerste was het Kinderwetje van Van Houten in 1874, welke
voor eind van kinderarbeid stond. In de laatste decennia is het Nederlandse arbeidsrecht
onder Europese invloed.
Bronnen van het arbeidsrecht
Het sociaal recht is arbeidsrecht, medezeggenschapsrecht én socialezekerheidsrecht samen.
Deze zijn te vinden in:
- Internationale regelingen en verdragen
- De Grondwet (in de vorm van: vrijheid van vereniging en vergadering, bevorderen
van voldoende werkgelegenheid
- Wetten in formele zin (Burgerlijk Wetboek 7, Wet op ondernemingsraden, de
Arbeidsomstandighedenwet en Arbeidstijdenwet.
- Wetten in materiële zin (Arbeidstijdenbesluit)
- Rechtspraak
- Collectieve en individuele arbeidsovereenkomsten (cao’s)
- Gebruik en gewoonte
In arbeidsrecht is sprake van hiërarchie:
1. Internationale normen
2. Grondwet, wetten in formele en materiële zin
3. Cao’s
4. Individuele arbeidsovereenkomsten (geïncorporeerde arbeidsvoorwaarden in
personeelsgids)
5. Gebruik en gewoonte
De positie van rechtspraak is in deze hiërarchie moeilijk te bepalen, want Nederland kent
geen rechtersrecht en Groot-Brittannië bijv. wel.
De regel van de hoger geachte norm valt in de plaats van de lagere, tenzij de lagere norm
gunstiger is (gunstigheidbeginsel).
Dwingendheid van het recht
Er zijn 5 soorten wettelijke regels:
1. Dwingend recht
De partijen die betrokken zijn bij de arbeidsovereenkomst, mogen hier niet van afwijken. Het
werknemers beschermende karakter komt hierin het sterkst tot uiting. Voorbeeld: Wet
minimumloon en minimumvakantiebijslag.
2. Driekwart dwingend recht
Alleen bij cao van de wettelijke norm kan worden afgeweken. Ook dit is in belang van
bescherming van de werknemer. Voorbeeld: Verbod om de arbeidsovereenkomst op te
zeggen gedurende de tijd dat de werknemer zijn militaire dienst vervult, mag alleen bij
afgeweken worden in de cao.
Inhoudsopgave
Kennismaking met arbeidsrecht (pagina’s 479 t/m 482 B.B.R.).......................................................................2
Bronnen van het arbeidsrecht..............................................................................................................................3
Dwingendheid van het recht.................................................................................................................................3
Belangrijke wetboekartikelen..........................................................................................................................4
Individuele en -collectieve arbeidsovereenkomsten (Pagina’s 487 t/m 496 B.B.R.)..........................................4
Diverse overeenkomsten die betrekking hebben op arbeid.................................................................................5
Individuele arbeidsovereenkomst.........................................................................................................................5
Belangrijke wetsartikelen................................................................................................................................8
Loon naar werken (pagina’s 497 t/m 500 B.B.R.)............................................................................................ 8
Loon en loondoorbetaling.....................................................................................................................................9
Minimumafroep..................................................................................................................................................10
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................10
Arbeidstijden, verlof en arbeidsomstandigheden (pagina’s 501 t/m 506 B.B.R.)............................................11
Arbeidstijden.......................................................................................................................................................11
Verlof..................................................................................................................................................................11
Arbeidsomstandigheden.....................................................................................................................................12
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................12
Goede werkgever en goede werknemer (pagina’s 507 t/m 510 B.B.R.).........................................................14
Goed werkgeverschap........................................................................................................................................14
Goed werknemerschap.......................................................................................................................................14
Bijzondere verplichtingen van de werknemer....................................................................................................14
Overgang van een onderneming........................................................................................................................15
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................15
Ontslagrecht (pagina’s 514 t/m 536 B.B.R.)..................................................................................................16
Einde van de arbeidsovereenkomst van rechtswege.........................................................................................16
Beëindiging door beide partijen.........................................................................................................................17
Opzegging door één van de partijen..................................................................................................................18
Ontbinding van de overeenkomst door de rechter.............................................................................................21
Ontslag en enkele bijzonderheden.....................................................................................................................21
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................22
Staken is geen werk (pagina’s 543 t/m 547 B.B.R.)........................................................................................ 23
Spelregels voor staken........................................................................................................................................23
Staken = geen loon.............................................................................................................................................23
Politieke stakingen..............................................................................................................................................24
, Aan staken verwante actievormen.....................................................................................................................24
Ambtenarenstaking............................................................................................................................................24
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................24
Medezeggenschap (pagina’s 548 t/m 552).................................................................................................... 24
Instelling ondernemingsraad..............................................................................................................................25
Bevoegdheden van de ondernemingsraad.........................................................................................................25
Belangrijke wetboekartikelen........................................................................................................................26
Kennismaking met arbeidsrecht (pagina’s 479 t/m 482
B.B.R.)
, Het arbeidsrecht is ontstaan door de industrialisatie van de 19e en 20e eeuw. In die tijd
kwamen er sociale wetten. De eerste was het Kinderwetje van Van Houten in 1874, welke
voor eind van kinderarbeid stond. In de laatste decennia is het Nederlandse arbeidsrecht
onder Europese invloed.
Bronnen van het arbeidsrecht
Het sociaal recht is arbeidsrecht, medezeggenschapsrecht én socialezekerheidsrecht samen.
Deze zijn te vinden in:
- Internationale regelingen en verdragen
- De Grondwet (in de vorm van: vrijheid van vereniging en vergadering, bevorderen
van voldoende werkgelegenheid
- Wetten in formele zin (Burgerlijk Wetboek 7, Wet op ondernemingsraden, de
Arbeidsomstandighedenwet en Arbeidstijdenwet.
- Wetten in materiële zin (Arbeidstijdenbesluit)
- Rechtspraak
- Collectieve en individuele arbeidsovereenkomsten (cao’s)
- Gebruik en gewoonte
In arbeidsrecht is sprake van hiërarchie:
1. Internationale normen
2. Grondwet, wetten in formele en materiële zin
3. Cao’s
4. Individuele arbeidsovereenkomsten (geïncorporeerde arbeidsvoorwaarden in
personeelsgids)
5. Gebruik en gewoonte
De positie van rechtspraak is in deze hiërarchie moeilijk te bepalen, want Nederland kent
geen rechtersrecht en Groot-Brittannië bijv. wel.
De regel van de hoger geachte norm valt in de plaats van de lagere, tenzij de lagere norm
gunstiger is (gunstigheidbeginsel).
Dwingendheid van het recht
Er zijn 5 soorten wettelijke regels:
1. Dwingend recht
De partijen die betrokken zijn bij de arbeidsovereenkomst, mogen hier niet van afwijken. Het
werknemers beschermende karakter komt hierin het sterkst tot uiting. Voorbeeld: Wet
minimumloon en minimumvakantiebijslag.
2. Driekwart dwingend recht
Alleen bij cao van de wettelijke norm kan worden afgeweken. Ook dit is in belang van
bescherming van de werknemer. Voorbeeld: Verbod om de arbeidsovereenkomst op te
zeggen gedurende de tijd dat de werknemer zijn militaire dienst vervult, mag alleen bij
afgeweken worden in de cao.
