INLEIDING
STRAFPROCESRECHT
Kayleigh Raven
SCHOOLJAAR 2025-2026
,Leeruitkomsten
1. Je duidt aan welke actor in het strafproces betrokken is en wat zijn rol is c.q. zijn rechten en
plichten (analyseren)
2. Je stelt vast of een beginsel in het strafprocesrecht is geschonden (beslissen)
Onderwerpen
• Het formele legaliteitsbeginsel
• Actoren in het strafrecht (+ opportuniteitsbeginsel en nemo tenetur-beginsel)
Jurisprudentie
• Muilkorfarrest (HR 12 april 1897, W 1897, 6954)
Het strafrecht
Voor het strafrecht geldt, dat het zich bezighoudt met het bestraffen van personen die een strafbaar feit
hebben gepleegd.
Het opleggen van een straf dient voornamelijk 2 doelen:
• Vergelding
• Preventie
Het formele strafrecht wordt ook wel het strafprocesrecht genoemd. Dit deel van het strafrecht bepaalt
welke regels moeten worden gevolgd wanneer een norm van het materiele strafrecht is overtreden.
Het formele legaliteitsbeginsel
Art 1 lid 1 Sv
“Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien”
= formeel/strafvorderlijk legaliteitsbeginsel
• De wet = WIFZ
• Wet in formele zin = gemaakt door Regering en Staten Generaal
• Muilkorfarrest
• Bevordert rechtszekerheid burgers
, Muilkorfarrest
Casus:
In de politieverordening van de gemeente Bergen op Zoom was een verbod opgenomen om honden
langer dan 65 cm zonder muilkorf te laten lopen (art. 214 lid 1). In art 214 lid 2 werd bepaald, dat als de
politie op straat een hond zonder muilkorf aantrof die vermoed werd langer dan 65 cm te zijn, dat die
hond dan op aanwijzing van de politie naar het politiebureau moest worden gebracht om te worden
gemeten. Verdachte had een dergelijke aanwijzing niet opgevolgd en was daarom door de kantonrechter
veroordeeld tot een boete van 1 gulden.
Hoge Raad:
De Hoge Raad oordeelde dat dit niet was toegestaan. De regeling inzake de opsporing van strafbare feiten
in een plaatse verordening (lees: ‘dat die hond dan op aanwijzing van de politie naar het politiebureau
moest worden gebracht om te worden gemeten) was in strijd met art 1 Sv, nu een Algemene Plaatselijke
verordening geen Wet in formele zin is.
è Makkelijk gezegd: de politieverordening van de gemeente Bergen op Zoom staat niet in de officiële
wet, hierdoor is er niet voldaan aan het legaliteitsbeginsel zoals art 1 Sv
Actoren in het strafproces
• De verdachte en diens raadsman
• Het OM en de OvJ
• De HOvJ en de opsporingsambtenaren
• De rechter en de griffier
• Het slachtoffer c.q. de benadeelde partij
• De getuige
• De deskundige
• Reclassering, slachtofferhulp en Raad voor de Kinderbescherming
è Ezelsbruggetje: VROAS : Verdachte – Rechter – OvJ – Advocaat – Slachtoffer
STRAFPROCESRECHT
Kayleigh Raven
SCHOOLJAAR 2025-2026
,Leeruitkomsten
1. Je duidt aan welke actor in het strafproces betrokken is en wat zijn rol is c.q. zijn rechten en
plichten (analyseren)
2. Je stelt vast of een beginsel in het strafprocesrecht is geschonden (beslissen)
Onderwerpen
• Het formele legaliteitsbeginsel
• Actoren in het strafrecht (+ opportuniteitsbeginsel en nemo tenetur-beginsel)
Jurisprudentie
• Muilkorfarrest (HR 12 april 1897, W 1897, 6954)
Het strafrecht
Voor het strafrecht geldt, dat het zich bezighoudt met het bestraffen van personen die een strafbaar feit
hebben gepleegd.
Het opleggen van een straf dient voornamelijk 2 doelen:
• Vergelding
• Preventie
Het formele strafrecht wordt ook wel het strafprocesrecht genoemd. Dit deel van het strafrecht bepaalt
welke regels moeten worden gevolgd wanneer een norm van het materiele strafrecht is overtreden.
Het formele legaliteitsbeginsel
Art 1 lid 1 Sv
“Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien”
= formeel/strafvorderlijk legaliteitsbeginsel
• De wet = WIFZ
• Wet in formele zin = gemaakt door Regering en Staten Generaal
• Muilkorfarrest
• Bevordert rechtszekerheid burgers
, Muilkorfarrest
Casus:
In de politieverordening van de gemeente Bergen op Zoom was een verbod opgenomen om honden
langer dan 65 cm zonder muilkorf te laten lopen (art. 214 lid 1). In art 214 lid 2 werd bepaald, dat als de
politie op straat een hond zonder muilkorf aantrof die vermoed werd langer dan 65 cm te zijn, dat die
hond dan op aanwijzing van de politie naar het politiebureau moest worden gebracht om te worden
gemeten. Verdachte had een dergelijke aanwijzing niet opgevolgd en was daarom door de kantonrechter
veroordeeld tot een boete van 1 gulden.
Hoge Raad:
De Hoge Raad oordeelde dat dit niet was toegestaan. De regeling inzake de opsporing van strafbare feiten
in een plaatse verordening (lees: ‘dat die hond dan op aanwijzing van de politie naar het politiebureau
moest worden gebracht om te worden gemeten) was in strijd met art 1 Sv, nu een Algemene Plaatselijke
verordening geen Wet in formele zin is.
è Makkelijk gezegd: de politieverordening van de gemeente Bergen op Zoom staat niet in de officiële
wet, hierdoor is er niet voldaan aan het legaliteitsbeginsel zoals art 1 Sv
Actoren in het strafproces
• De verdachte en diens raadsman
• Het OM en de OvJ
• De HOvJ en de opsporingsambtenaren
• De rechter en de griffier
• Het slachtoffer c.q. de benadeelde partij
• De getuige
• De deskundige
• Reclassering, slachtofferhulp en Raad voor de Kinderbescherming
è Ezelsbruggetje: VROAS : Verdachte – Rechter – OvJ – Advocaat – Slachtoffer
