Geschiedenistoets - Jaar 2
REGENTEN EN VORSTEN
80 jarige oorlog:
Tussen Nederlandse Republiek en Spanje
Begin 1568 – einde 1648
Begint met opstand tegen de Spaanse koning Filips 2 die heerste over NL.
Uiteindelijk leidt de oorlog tot de oprichting en onafhankelijkheid van de
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden(basis voor huidige
Nederland).
Filips wil meer macht en is tegen het protestantisme. De meerderheid blijft
katholiek.
1566 – beeldenstorm. Filips 2 is woedend, zijn hertog van Alva komt met
een leger van 10.000 man om te straffen. Willem van Oranje slaat op de
vlucht naar Duitsland. Hij wordt leider van de Nederlandse Opstand tegen
de Spanjaarden. Eerste overwinning in Heiligerlee in 1568, dit wordt het
begin van de 80jarige oorlog.
Alva lijkt aan de winnende hand tot de watergeuzen Den Briel innemen op
1 april 1572.
Akte van Verlatinge: Aantal Nederlandse Gewesten en steden spreken af
zich samen te verzetten tegen de Spanjaarden. Ze maken een document
op. Samen met de Unie van Utrecht heten ze de Republiek der Zeven
Verenigde Nederlanden.
1584: Willem van Oranje vermoord, zoon Maurits volgt op.
1609 – 1621: 12jarig bestand
De republiek groeit in deze tijd uit tot een centrum voor internationale
handel. Holland komt tot bloei. Gouden eeuw(17e eeuw): ontwikkeling van
economie, wetenschap en cultuur. Maar deze tijd is ook een tijd van
oorlog, armoede en slavernij.
De 80jarige oorlog gaat weer verder, financieel gaat de Republiek beter en
Spanje slechter. Dan komt de Vrede van Münster in 1648. De Reubliek der
7 verenigde Nederlanden wordt een zelfstandige staat.
Afspraken: Republiek wordt zelfstandige staat, de grens wordt de frontlinie
van dat moment, de Schelde blijft afgesloten voor handelsverkeer naar
Antwerpen.
Regeringsstructuur 17e eeuw
Deze regering bestond uit verschillende functies. Het waren 7 gewesten
die samenwerkten, maar grotendeels hun eigen zaken
regelden(statenbond).
Staten-Generaal = centrale regering gevestigd in Den Haag, bestond uit
afgevaardigden van de 7 gewesten. Hier werden belangrijke besluiten
genomen, zoals: Sluiten van vrede, afsluiten van verdragen, verklaren van
oorlog, opleggen van financiële verplichtingen.
, Staten(Gewestelijke Staten) = Elk gewest had zijn eigen
Statenvergadering, bestaande uit vertegenwoordigers van de steden. Zij
waren soeverein, zij hadden de hoogste macht binnen hun provincie.
Stadhouder = heeft bevoegdheid op het gebied van rechtspraak en
benoemingen in het stadsbestuur. De stadhouder was vaak kapitein-
generaal (legerleider) en admiraal-generaal (vlootvoogd) en had veel
invloed.
Raadspensionaris = De belangrijkste ambtenaar van het gewest Holland,
een bekende: Van Oldenbarnevelt.
Regenten = een kleine groep rijke families, zij controleren de
stadsbesturen en Statenvergaderingen.
Handel in de Gouden eeuw
Amsterdam wordt het centrum voor de handel, ze slaan goederen op in de
pakhuizen en zijn de vrachtvaarders van Europa.
Oostzeehandel = handel kustgebieden van het huidige Duitsland, begin
van de welvaart van de Republiek. “moeder van de handel”. Nederland
bracht zout, haring, wijn, laken en kwamen terug met graan, hout, pelzen,
ijzer, vlas en hennep.
Engeland: laken. Frankrijk: wijn, zout, granen.
Europa wil specerijen en kruiden uit Indië. Ze richten de VOC op. De VOC
wil handel drijven. De VOC krijgt het monopolie(zij domineren de hele
markt).
De WIC krijgt het monopolie over de oostkust van Amerika en de westkust
van Afrika
Driehoekshandel = Europa – Amerika – Afrika.
Schepen voeren vanuit West-Europa met handelsgoederen naar West-
Afrika. Daar werden goederen geruild voor onder meer goud, ivoor en tot
slaaf gemaakte Afrikanen. De Afrikanen werden verscheept naar Amerika.
Daar werden ze verkocht aan plantagehouders. Amerika leverde
grondstoffen terug aan Europa.
REGENTEN EN VORSTEN
80 jarige oorlog:
Tussen Nederlandse Republiek en Spanje
Begin 1568 – einde 1648
Begint met opstand tegen de Spaanse koning Filips 2 die heerste over NL.
Uiteindelijk leidt de oorlog tot de oprichting en onafhankelijkheid van de
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden(basis voor huidige
Nederland).
Filips wil meer macht en is tegen het protestantisme. De meerderheid blijft
katholiek.
1566 – beeldenstorm. Filips 2 is woedend, zijn hertog van Alva komt met
een leger van 10.000 man om te straffen. Willem van Oranje slaat op de
vlucht naar Duitsland. Hij wordt leider van de Nederlandse Opstand tegen
de Spanjaarden. Eerste overwinning in Heiligerlee in 1568, dit wordt het
begin van de 80jarige oorlog.
Alva lijkt aan de winnende hand tot de watergeuzen Den Briel innemen op
1 april 1572.
Akte van Verlatinge: Aantal Nederlandse Gewesten en steden spreken af
zich samen te verzetten tegen de Spanjaarden. Ze maken een document
op. Samen met de Unie van Utrecht heten ze de Republiek der Zeven
Verenigde Nederlanden.
1584: Willem van Oranje vermoord, zoon Maurits volgt op.
1609 – 1621: 12jarig bestand
De republiek groeit in deze tijd uit tot een centrum voor internationale
handel. Holland komt tot bloei. Gouden eeuw(17e eeuw): ontwikkeling van
economie, wetenschap en cultuur. Maar deze tijd is ook een tijd van
oorlog, armoede en slavernij.
De 80jarige oorlog gaat weer verder, financieel gaat de Republiek beter en
Spanje slechter. Dan komt de Vrede van Münster in 1648. De Reubliek der
7 verenigde Nederlanden wordt een zelfstandige staat.
Afspraken: Republiek wordt zelfstandige staat, de grens wordt de frontlinie
van dat moment, de Schelde blijft afgesloten voor handelsverkeer naar
Antwerpen.
Regeringsstructuur 17e eeuw
Deze regering bestond uit verschillende functies. Het waren 7 gewesten
die samenwerkten, maar grotendeels hun eigen zaken
regelden(statenbond).
Staten-Generaal = centrale regering gevestigd in Den Haag, bestond uit
afgevaardigden van de 7 gewesten. Hier werden belangrijke besluiten
genomen, zoals: Sluiten van vrede, afsluiten van verdragen, verklaren van
oorlog, opleggen van financiële verplichtingen.
, Staten(Gewestelijke Staten) = Elk gewest had zijn eigen
Statenvergadering, bestaande uit vertegenwoordigers van de steden. Zij
waren soeverein, zij hadden de hoogste macht binnen hun provincie.
Stadhouder = heeft bevoegdheid op het gebied van rechtspraak en
benoemingen in het stadsbestuur. De stadhouder was vaak kapitein-
generaal (legerleider) en admiraal-generaal (vlootvoogd) en had veel
invloed.
Raadspensionaris = De belangrijkste ambtenaar van het gewest Holland,
een bekende: Van Oldenbarnevelt.
Regenten = een kleine groep rijke families, zij controleren de
stadsbesturen en Statenvergaderingen.
Handel in de Gouden eeuw
Amsterdam wordt het centrum voor de handel, ze slaan goederen op in de
pakhuizen en zijn de vrachtvaarders van Europa.
Oostzeehandel = handel kustgebieden van het huidige Duitsland, begin
van de welvaart van de Republiek. “moeder van de handel”. Nederland
bracht zout, haring, wijn, laken en kwamen terug met graan, hout, pelzen,
ijzer, vlas en hennep.
Engeland: laken. Frankrijk: wijn, zout, granen.
Europa wil specerijen en kruiden uit Indië. Ze richten de VOC op. De VOC
wil handel drijven. De VOC krijgt het monopolie(zij domineren de hele
markt).
De WIC krijgt het monopolie over de oostkust van Amerika en de westkust
van Afrika
Driehoekshandel = Europa – Amerika – Afrika.
Schepen voeren vanuit West-Europa met handelsgoederen naar West-
Afrika. Daar werden goederen geruild voor onder meer goud, ivoor en tot
slaaf gemaakte Afrikanen. De Afrikanen werden verscheept naar Amerika.
Daar werden ze verkocht aan plantagehouders. Amerika leverde
grondstoffen terug aan Europa.
