Welkom
Welkomstwoord clip; 4 miljard jaar evolutie heeft fundamenteel bijgedragen aan hoe we eruit zien, ons gedragen en
hoe we denken, dit botst met behaviorisme dat stelt dat omgevingsinvloeden van invloed zijn op onze psyche.
Cursusintroductie; Charles Darwin (On the Origin of Species, 1859 / The Descent of Man, and Selection in Relation
to Seks, 1871), past evolutietheorie toe op menselijk gedrag => basis evolutionaire psychologie (begin jaren
negentig) => wat zijn de implicaties vd evolutietheorie voor de psychologie?
William James, (The Principles of Psychology, 1890) belangrijkste grondlegger psychologie, overtuigd v.
evolutietheorie v. Darwin.
Uitgangspunt = de mens is een product van evolutie / menselijk gedrag wordt vormgegeven door evolutionaire
achtergrond. Vertrekpunt = onze biologie en psychologie zijn ontstaan tijdens de evolutie.
Basisprincipes evolutionaire psychologie; verklaart menselijk gedrag als het product van door natuurlijke
selectie gevormde psychologische adaptaties omdat ze in de voorouderlijke omgeving bijdroegen aan overleving
en voortplanting.
Controverse; in hoeverre is deze lange evolutionaire voorgeschiedenis van invloed op gedrag en psyche
Thema 1 Fundamenten
Studietaak 1.1 Perspectief Introductie
Sociale psychologie, ontwikkelingspsychologie en cognitieve psychologie => proximate vragen = hoe ontstaat gedrag
= mechanismen / welke cognitieve processen = leerprocessen / welke hersengebieden = directe invloeden / hoe
ontwikkelt gedrag zich tijdens levensloop (vb. hoe werkt groepsdruk = proximate mechanisme)
Evolutionaire psychologie => ook ultimate verklaringen = waarom bestaat dit gedrag, mentale eigenschap / welk
adaptief probleem loste dit mechanisme op / hoe droeg het bij aan overleving en reproductie (=fitness). Dit is
functionele/evolutionaire niveau van verklaring. (WHY zijn mensen gevoelig voor groepsdruk = ultimate functie)
Iets verklaren betekent het identificeren, aanwijzen van een oorzaak = WHY (evolutionair psycholoog => depressie
=> adaptieve reactie op ongunstige situatie/verlies van status)
Artikel van Bateson en Laland (2013); Tinbergen’s four questions: an appreciation and an update
-Natural selection has led organisms to behave maximising their inclusive fitness (vb. moths in London)
-Hamilton’s concept of inclusive fitness; survival + reproductive success + appearing in subsequent generations
-Current utility = enhances survival + reproductive success IS NOT necessarily original evolutionary function
Functionality IS NOT necessarily direct product natural selection
-Adaptation = the fit between a characteristic and a challenge set by the environment
-Exaptations = trait originally for one function (or no specific) later co-opted for a new function feathers / a
characteristic is co-opted to meet a new requirement set by the environment / vb. hiss of owl + rattlesnake
,-Spandrels (Gould & Lewontin) = by-product of the evolution (adaptation) of another trait / de kin ve mens
-developmental processes shaping a character will often start before conception
- The Modern Synthesis = bracht Darwins evolutietheorie samen met de Mendeliaanse genetica;
1. Evolutie = verandering in allelfrequenties binnen populaties, geleidelijk via kleine genetische veranderingen
2. Variatie ontstaat door mutatie en recombinatie
3. Natuurlijke selectie werkt op erfelijke variatie
4. Overerving is gebaseerd op genen = transmissiegenetica
-heredity = multifaceted process that continuously shapes development throughout the lifespan.
-genetic drift = willekeurige verandering in allelfrequenties in een kleine populatie door toeval. (Vb. door toevallige
storm sterven vooral groene kevers. Niet omdat ze minder aangepast zijn, maar puur door toeval. De volgende
generatie bevat daardoor meer bruine kevers) Bij genetic drift verandert de populatie door toeval; bij natuurlijke
selectie door verschillen in overleving en voortplanting.
-founder effects = chance events influencing what is inherited genetically / toevallige verschuiving in genfrequenties
doordat een kleine groep een nieuwe populatie begint elders en maar beperkte selectie genen meeneemt
Hier en nu / actueel Geschiedenis / lange tijd
Current / present Historical / past
PROXIMAAT 4 MECHANISME / HOW- WHAT 2 ONTWIKKELING = ONTHOGENY / HOW
directe
aanleiding WAT zijn onderliggende HOE heeft dit gedrag zich bij een individu
werkingsmechanismen vh gedrag? ontwikkeld?
What are the immediate mechanisms How does the trait emerge over the individual’s
controlling the trait (neural, hormonal, lifetime? What roles do genes, environment,
physiological, cognitive, emotional? learning and developmental processes play? The
process in order to express the trait.
Vb; how is stoplicht assembled?
Vb; werking van stoplicht?
Vb; attachment, filial and sexual imprinting, bird
song, social learning / song mimicing
ULTIMAAT 1 FUNCTIE / CURRENT UTILITY / WHY 3 ONTSTAAN = PHYLOGENY / WHY
evolutionaire
context WAT is de adaptieve waarde vh gedrag = HOE is dit gedrag bij deze soort geëvolueerd =
adaptive significance = contribution to fitness? evolution?
WHAT is it for? How does the trait currently HOW did it evolve?
contribute to survival value and reproductive
success (inclusive fitness)? What’s the trait’s evolutionary, phylogenetic
history across generations and species?
Vb; did stoplicht increase survival / bird song
to attract mates Vb; did design stoplicht evolve?
Video; why do birds sing? (sensitive period)
Athology = Aetiologie = verklaring van waarom en waardoor iets is ontstaan. Why creatures behave the way they
do? Why is something the way it is? Ask Tinbergen’s four questions!
, Mechanisme (causatie): wat zijn de onmiddellijke Ontwikkeling (ontogenese): hoe ontwikkelt het
oorzaken van het zingen van de vogel? Het proces in zanggedrag zich. Hoe leren zangvogels het zanggedrag?
het hier-en-nu. Hoe zit het mechanisme in elkaar en uit Volgens welke patronen verloopt deze ontwikkeling?
welke onderdelen bestaat het? Hormonale Jonge vogels leren v ‘tutorvogels’, en liedjes kunnen
veranderingen, neurale mechanismen, externe stimuli, veranderen en verfijnen naarmate ze ouder worden en
horen zingen andere vogels, aanwezigheid potentiële meer ervaring opdoen. PROCESS!!
partners?
Functie (adaptatie): wat is het nut of het adaptieve Evolutie (fylogenese): hoe is het zanggedrag ontstaan?
voordeel van het zingen door vogels? Op welke wijze Hoe heeft het zich in de loop van de evolutie
heeft dit gedrag een evolutionair voordeel opgeleverd? ontwikkeld? Evolutionaire ontstaansgeschiedenis;
Aantrekken partner, afbakenen territorium, vocale mogelijkheden voorouders, de dinosauriërs,
communiceren? Het gedrag (verleden en heden) fossielen en genetische informatie? Morfologische
bijgedragen aan overlevings- en voortplantingssucces. aanpassingen?
verklaringsperspectieven van Niko Tinbergen (etholoog=zoöloog) om gedrag te begrijpen
… vormen een fundamenteel raamwerk in de ethologie en evolutionaire psychologie om gedrag te analyseren en
verklaren…
1. Causale/proximate verklaring (Mechanisme) How/What
o Dit perspectief richt zich op de directe oorzaken van gedrag, zoals neurologische, hormonale of
fysiologische processen.
o Voorbeeld: Een hond kwispelt wanneer hij zijn eigenaar ziet. Het kwispelen wordt veroorzaakt door
verhoogde niveaus van dopamine en oxytocine.
2. Ontogenetische/proximaat verklaring (Ontwikkeling) How/What
o Dit kijkt naar hoe gedrag zich ontwikkelt binnen een individu, inclusief genetische invloeden en
leerprocessen.
o Voorbeeld: Een jonge gans leert zijn ouders te volgen door imprinting; dit gedrag ontwikkelt zich in
een kritieke periode na de geboorte.
3. Functionele/ultimate verklaring (Adaptatie) Why
o Dit perspectief beschrijft de evolutionaire functie van het gedrag: welk voordeel het gedrag biedt
voor overleving of reproductie.
o Voorbeeld: Het kwispelen van een hond kan dienen om sociale banden te versterken, waardoor het
dier meer steun en bescherming krijgt, wat indirect de overlevingskansen verhoogt.
4. Filogenetische/ultimaat verklaring (Evolutiegeschiedenis) Why
o Dit onderzoekt hoe gedrag in de evolutionaire geschiedenis is ontstaan en welke voorouders
vergelijkbaar gedrag vertoonden.
o Voorbeeld: Het huilen van menselijke baby's kan evolutionair verwant zijn aan roepgedrag bij
andere primaten, dat dient om ouderlijke aandacht te trekken.
Door deze vier perspectieven te combineren, kan men gedrag zowel begrijpen op het niveau van onmiddellijke
oorzaken als in termen van evolutionaire functie en ontwikkeling. In de evolutionaire psychologie worden
Tinbergen's perspectieven vaak toegepast om menselijke gedragingen te verklaren, zoals partnerkeuze, ouderlijk
gedrag, of sociale interacties, door zowel proximate mechanismen (bijvoorbeeld hormonale reacties) als ultimate
verklaringen (zoals het vergroten van reproductieve fitness en evolutionair nut) te analyseren.
Studietaak 1.2 Historie / hd 1 Introduction to evolutionary psychology / Leerdoelen
• kernconcepten Darwins principe natuurlijke selectie (=het kernmechanisme van evolutie) VEODA
1. Variatie; Binnen elke populatie bestaan individuele verschillen in kenmerken (morfologisch, fysiologisch,
gedragsmatig). Geen 2 individuen zijn exact gelijk; verschillen in lengte, temperament, gevoeligheid voor angst.
, 2. Erfelijkheid; Een deel van deze variatie is genetisch overdraagbaar van ouders op nakomelingen. Alleen
erfelijke kenmerken kunnen door natuurlijke selectie worden “geselecteerd”. Vb: Neiging tot bepaalde
persoonlijkheidstrekken kan deels erfelijk zijn.
3. Overproductie van nakomelingen; Organismen produceren meer nakomelingen dan kunnen overleven, leidt tot
competitie om beperkte hulpbronnen (voedsel, partners, territorium).
4. Differentiële overleving en reproductie (=fitnessverschillen); Individuen met kenmerken die beter passen bij de
omgeving hebben een grotere kans te overleven en zich voort te planten. Dit wordt vaak samengevat als “survival
of the fittest” (= best aangepast, niet per se sterkst).
5. Accumulatie van adaptaties; Over vele generaties zullen gunstige kenmerken toenemen in frequentie binnen
de populatie, dit proces leidt tot adaptaties (=kenmerken ontworpen (in functionele zin) om specifieke
problemen van overleving of reproductie op te lossen)
Toegepast op menselijk gedrag (=evolutionaire psychologie) wordt natuurlijke selectie toegepast op
psychologische mechanismen, bijvoorbeeld angst voor slangen:
Er is variatie in gevoeligheid voor angst.
Een deel daarvan is erfelijk.
Individuen die sneller gevaar herkenden, hadden grotere overlevingskansen.
Daardoor zijn angstmechanismen voor evolutionair relevante gevaren relatief universeel aanwezig.
verschil tussen theorieën Charles Darwin en Jean-Baptiste Lamarck, op welk punt Lamarck niet klopt
Aspect Lamarck Darwin
Gebruik en onbruik van organen Natuurlijke selectie werkt op bestaande erfelijke
Mechanisme van
veranderen het organisme variatie
evolutie
Individuen passen zich actief aan
Variatie bestaat al binnen populaties
Bron van verandering tijdens hun leven
Verworven eigenschappen worden Alleen erfelijke (genetische) kenmerken worden
Overerving doorgegeven NEE doorgegeven
Doelgericht, streven naar hogere Niet doelgericht; selectie op wat reproductief succes
Richting van evolutie perfectie verhoogt
Nek wordt langer door uitrekken en Sommige giraffen hebben van nature langere nek; zij
Giraffevoorbeeld wordt erfelijk overleven en planten zich meer voort
Waar Lamarck niet klopt; Het foutieve element is de aanname dat verworven eigenschappen erfelijk zijn.
Eigenschappen die tijdens het leven ontstaan door gebruik of ervaring veranderen het genetisch materiaal niet op
een manier die systematisch wordt doorgegeven.
inzichten Mendel, en waarom is de samenvoeging met evolutieleer (=de moderne synthese) belangrijk
Mendel: Erfelijkheid(sleer) is discreet en voorspelbaar.
1. Eigenschappen worden doorgegeven via discrete erfelijke eenheden (genen), niet door menging.
2. Genen kunnen dominant of recessief zijn.
3. Overerving verloopt volgens voorspelbare verhoudingen (bijv. 3:1).
4. Genen worden (meestal) onafhankelijk van elkaar doorgegeven.
Darwin (=evolutieleer) verklaarde dát soorten evolueren door natuurlijke selectie, maar niet hoe erfelijkheid werkte.
Zonder genetica leek variatie te verdwijnen door “menging”. De Moderne Synthese (1930–1940) (= één
mechanistische evolutietheorie).combineerde beide.
Welkomstwoord clip; 4 miljard jaar evolutie heeft fundamenteel bijgedragen aan hoe we eruit zien, ons gedragen en
hoe we denken, dit botst met behaviorisme dat stelt dat omgevingsinvloeden van invloed zijn op onze psyche.
Cursusintroductie; Charles Darwin (On the Origin of Species, 1859 / The Descent of Man, and Selection in Relation
to Seks, 1871), past evolutietheorie toe op menselijk gedrag => basis evolutionaire psychologie (begin jaren
negentig) => wat zijn de implicaties vd evolutietheorie voor de psychologie?
William James, (The Principles of Psychology, 1890) belangrijkste grondlegger psychologie, overtuigd v.
evolutietheorie v. Darwin.
Uitgangspunt = de mens is een product van evolutie / menselijk gedrag wordt vormgegeven door evolutionaire
achtergrond. Vertrekpunt = onze biologie en psychologie zijn ontstaan tijdens de evolutie.
Basisprincipes evolutionaire psychologie; verklaart menselijk gedrag als het product van door natuurlijke
selectie gevormde psychologische adaptaties omdat ze in de voorouderlijke omgeving bijdroegen aan overleving
en voortplanting.
Controverse; in hoeverre is deze lange evolutionaire voorgeschiedenis van invloed op gedrag en psyche
Thema 1 Fundamenten
Studietaak 1.1 Perspectief Introductie
Sociale psychologie, ontwikkelingspsychologie en cognitieve psychologie => proximate vragen = hoe ontstaat gedrag
= mechanismen / welke cognitieve processen = leerprocessen / welke hersengebieden = directe invloeden / hoe
ontwikkelt gedrag zich tijdens levensloop (vb. hoe werkt groepsdruk = proximate mechanisme)
Evolutionaire psychologie => ook ultimate verklaringen = waarom bestaat dit gedrag, mentale eigenschap / welk
adaptief probleem loste dit mechanisme op / hoe droeg het bij aan overleving en reproductie (=fitness). Dit is
functionele/evolutionaire niveau van verklaring. (WHY zijn mensen gevoelig voor groepsdruk = ultimate functie)
Iets verklaren betekent het identificeren, aanwijzen van een oorzaak = WHY (evolutionair psycholoog => depressie
=> adaptieve reactie op ongunstige situatie/verlies van status)
Artikel van Bateson en Laland (2013); Tinbergen’s four questions: an appreciation and an update
-Natural selection has led organisms to behave maximising their inclusive fitness (vb. moths in London)
-Hamilton’s concept of inclusive fitness; survival + reproductive success + appearing in subsequent generations
-Current utility = enhances survival + reproductive success IS NOT necessarily original evolutionary function
Functionality IS NOT necessarily direct product natural selection
-Adaptation = the fit between a characteristic and a challenge set by the environment
-Exaptations = trait originally for one function (or no specific) later co-opted for a new function feathers / a
characteristic is co-opted to meet a new requirement set by the environment / vb. hiss of owl + rattlesnake
,-Spandrels (Gould & Lewontin) = by-product of the evolution (adaptation) of another trait / de kin ve mens
-developmental processes shaping a character will often start before conception
- The Modern Synthesis = bracht Darwins evolutietheorie samen met de Mendeliaanse genetica;
1. Evolutie = verandering in allelfrequenties binnen populaties, geleidelijk via kleine genetische veranderingen
2. Variatie ontstaat door mutatie en recombinatie
3. Natuurlijke selectie werkt op erfelijke variatie
4. Overerving is gebaseerd op genen = transmissiegenetica
-heredity = multifaceted process that continuously shapes development throughout the lifespan.
-genetic drift = willekeurige verandering in allelfrequenties in een kleine populatie door toeval. (Vb. door toevallige
storm sterven vooral groene kevers. Niet omdat ze minder aangepast zijn, maar puur door toeval. De volgende
generatie bevat daardoor meer bruine kevers) Bij genetic drift verandert de populatie door toeval; bij natuurlijke
selectie door verschillen in overleving en voortplanting.
-founder effects = chance events influencing what is inherited genetically / toevallige verschuiving in genfrequenties
doordat een kleine groep een nieuwe populatie begint elders en maar beperkte selectie genen meeneemt
Hier en nu / actueel Geschiedenis / lange tijd
Current / present Historical / past
PROXIMAAT 4 MECHANISME / HOW- WHAT 2 ONTWIKKELING = ONTHOGENY / HOW
directe
aanleiding WAT zijn onderliggende HOE heeft dit gedrag zich bij een individu
werkingsmechanismen vh gedrag? ontwikkeld?
What are the immediate mechanisms How does the trait emerge over the individual’s
controlling the trait (neural, hormonal, lifetime? What roles do genes, environment,
physiological, cognitive, emotional? learning and developmental processes play? The
process in order to express the trait.
Vb; how is stoplicht assembled?
Vb; werking van stoplicht?
Vb; attachment, filial and sexual imprinting, bird
song, social learning / song mimicing
ULTIMAAT 1 FUNCTIE / CURRENT UTILITY / WHY 3 ONTSTAAN = PHYLOGENY / WHY
evolutionaire
context WAT is de adaptieve waarde vh gedrag = HOE is dit gedrag bij deze soort geëvolueerd =
adaptive significance = contribution to fitness? evolution?
WHAT is it for? How does the trait currently HOW did it evolve?
contribute to survival value and reproductive
success (inclusive fitness)? What’s the trait’s evolutionary, phylogenetic
history across generations and species?
Vb; did stoplicht increase survival / bird song
to attract mates Vb; did design stoplicht evolve?
Video; why do birds sing? (sensitive period)
Athology = Aetiologie = verklaring van waarom en waardoor iets is ontstaan. Why creatures behave the way they
do? Why is something the way it is? Ask Tinbergen’s four questions!
, Mechanisme (causatie): wat zijn de onmiddellijke Ontwikkeling (ontogenese): hoe ontwikkelt het
oorzaken van het zingen van de vogel? Het proces in zanggedrag zich. Hoe leren zangvogels het zanggedrag?
het hier-en-nu. Hoe zit het mechanisme in elkaar en uit Volgens welke patronen verloopt deze ontwikkeling?
welke onderdelen bestaat het? Hormonale Jonge vogels leren v ‘tutorvogels’, en liedjes kunnen
veranderingen, neurale mechanismen, externe stimuli, veranderen en verfijnen naarmate ze ouder worden en
horen zingen andere vogels, aanwezigheid potentiële meer ervaring opdoen. PROCESS!!
partners?
Functie (adaptatie): wat is het nut of het adaptieve Evolutie (fylogenese): hoe is het zanggedrag ontstaan?
voordeel van het zingen door vogels? Op welke wijze Hoe heeft het zich in de loop van de evolutie
heeft dit gedrag een evolutionair voordeel opgeleverd? ontwikkeld? Evolutionaire ontstaansgeschiedenis;
Aantrekken partner, afbakenen territorium, vocale mogelijkheden voorouders, de dinosauriërs,
communiceren? Het gedrag (verleden en heden) fossielen en genetische informatie? Morfologische
bijgedragen aan overlevings- en voortplantingssucces. aanpassingen?
verklaringsperspectieven van Niko Tinbergen (etholoog=zoöloog) om gedrag te begrijpen
… vormen een fundamenteel raamwerk in de ethologie en evolutionaire psychologie om gedrag te analyseren en
verklaren…
1. Causale/proximate verklaring (Mechanisme) How/What
o Dit perspectief richt zich op de directe oorzaken van gedrag, zoals neurologische, hormonale of
fysiologische processen.
o Voorbeeld: Een hond kwispelt wanneer hij zijn eigenaar ziet. Het kwispelen wordt veroorzaakt door
verhoogde niveaus van dopamine en oxytocine.
2. Ontogenetische/proximaat verklaring (Ontwikkeling) How/What
o Dit kijkt naar hoe gedrag zich ontwikkelt binnen een individu, inclusief genetische invloeden en
leerprocessen.
o Voorbeeld: Een jonge gans leert zijn ouders te volgen door imprinting; dit gedrag ontwikkelt zich in
een kritieke periode na de geboorte.
3. Functionele/ultimate verklaring (Adaptatie) Why
o Dit perspectief beschrijft de evolutionaire functie van het gedrag: welk voordeel het gedrag biedt
voor overleving of reproductie.
o Voorbeeld: Het kwispelen van een hond kan dienen om sociale banden te versterken, waardoor het
dier meer steun en bescherming krijgt, wat indirect de overlevingskansen verhoogt.
4. Filogenetische/ultimaat verklaring (Evolutiegeschiedenis) Why
o Dit onderzoekt hoe gedrag in de evolutionaire geschiedenis is ontstaan en welke voorouders
vergelijkbaar gedrag vertoonden.
o Voorbeeld: Het huilen van menselijke baby's kan evolutionair verwant zijn aan roepgedrag bij
andere primaten, dat dient om ouderlijke aandacht te trekken.
Door deze vier perspectieven te combineren, kan men gedrag zowel begrijpen op het niveau van onmiddellijke
oorzaken als in termen van evolutionaire functie en ontwikkeling. In de evolutionaire psychologie worden
Tinbergen's perspectieven vaak toegepast om menselijke gedragingen te verklaren, zoals partnerkeuze, ouderlijk
gedrag, of sociale interacties, door zowel proximate mechanismen (bijvoorbeeld hormonale reacties) als ultimate
verklaringen (zoals het vergroten van reproductieve fitness en evolutionair nut) te analyseren.
Studietaak 1.2 Historie / hd 1 Introduction to evolutionary psychology / Leerdoelen
• kernconcepten Darwins principe natuurlijke selectie (=het kernmechanisme van evolutie) VEODA
1. Variatie; Binnen elke populatie bestaan individuele verschillen in kenmerken (morfologisch, fysiologisch,
gedragsmatig). Geen 2 individuen zijn exact gelijk; verschillen in lengte, temperament, gevoeligheid voor angst.
, 2. Erfelijkheid; Een deel van deze variatie is genetisch overdraagbaar van ouders op nakomelingen. Alleen
erfelijke kenmerken kunnen door natuurlijke selectie worden “geselecteerd”. Vb: Neiging tot bepaalde
persoonlijkheidstrekken kan deels erfelijk zijn.
3. Overproductie van nakomelingen; Organismen produceren meer nakomelingen dan kunnen overleven, leidt tot
competitie om beperkte hulpbronnen (voedsel, partners, territorium).
4. Differentiële overleving en reproductie (=fitnessverschillen); Individuen met kenmerken die beter passen bij de
omgeving hebben een grotere kans te overleven en zich voort te planten. Dit wordt vaak samengevat als “survival
of the fittest” (= best aangepast, niet per se sterkst).
5. Accumulatie van adaptaties; Over vele generaties zullen gunstige kenmerken toenemen in frequentie binnen
de populatie, dit proces leidt tot adaptaties (=kenmerken ontworpen (in functionele zin) om specifieke
problemen van overleving of reproductie op te lossen)
Toegepast op menselijk gedrag (=evolutionaire psychologie) wordt natuurlijke selectie toegepast op
psychologische mechanismen, bijvoorbeeld angst voor slangen:
Er is variatie in gevoeligheid voor angst.
Een deel daarvan is erfelijk.
Individuen die sneller gevaar herkenden, hadden grotere overlevingskansen.
Daardoor zijn angstmechanismen voor evolutionair relevante gevaren relatief universeel aanwezig.
verschil tussen theorieën Charles Darwin en Jean-Baptiste Lamarck, op welk punt Lamarck niet klopt
Aspect Lamarck Darwin
Gebruik en onbruik van organen Natuurlijke selectie werkt op bestaande erfelijke
Mechanisme van
veranderen het organisme variatie
evolutie
Individuen passen zich actief aan
Variatie bestaat al binnen populaties
Bron van verandering tijdens hun leven
Verworven eigenschappen worden Alleen erfelijke (genetische) kenmerken worden
Overerving doorgegeven NEE doorgegeven
Doelgericht, streven naar hogere Niet doelgericht; selectie op wat reproductief succes
Richting van evolutie perfectie verhoogt
Nek wordt langer door uitrekken en Sommige giraffen hebben van nature langere nek; zij
Giraffevoorbeeld wordt erfelijk overleven en planten zich meer voort
Waar Lamarck niet klopt; Het foutieve element is de aanname dat verworven eigenschappen erfelijk zijn.
Eigenschappen die tijdens het leven ontstaan door gebruik of ervaring veranderen het genetisch materiaal niet op
een manier die systematisch wordt doorgegeven.
inzichten Mendel, en waarom is de samenvoeging met evolutieleer (=de moderne synthese) belangrijk
Mendel: Erfelijkheid(sleer) is discreet en voorspelbaar.
1. Eigenschappen worden doorgegeven via discrete erfelijke eenheden (genen), niet door menging.
2. Genen kunnen dominant of recessief zijn.
3. Overerving verloopt volgens voorspelbare verhoudingen (bijv. 3:1).
4. Genen worden (meestal) onafhankelijk van elkaar doorgegeven.
Darwin (=evolutieleer) verklaarde dát soorten evolueren door natuurlijke selectie, maar niet hoe erfelijkheid werkte.
Zonder genetica leek variatie te verdwijnen door “menging”. De Moderne Synthese (1930–1940) (= één
mechanistische evolutietheorie).combineerde beide.
