Samenvatting Renaal - fysiologie van de orgaanstelsels

2e Ba BMW Fysiologie van de orgaanstelsels Merel De Ridder



Renaal
Nier

Overzicht nier
Functie: centrale rol in homeostase
 Regeling osmolaliteit en volume lichaamsvochten
 Belang voor celvolume en cardiovasculair systeem
 Door regulatie van NaCl en H2O excretie
 Regeling elektrolyten evenwicht
 Balanceren excretie met dagelijkse inname (UIT = IN)
 Nier is voor de meeste ionen de enige excretieplaats
 Regeling zuur-base evenwicht
 Veel metabole functies zijn evenredig met pH (strikte homeostase)
 Excretie metabolieten en vreemde bestanddelen
 Ureum – AZ metabolisme
 Urinezuur – nucleïnezuurmetabolisme
 Creatinine – van spier creatine
 Bilirubine en andere eindproducten van hemoglobinemetabolisme
 Hormoonmetabolieten
 Farmaca en chemische stoffen in voeding – exogene bestanddelen
 Productie en secretie hormonen
 Renine: activeert renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS);
effect op Na+, K+ en bloeddruk
 1,25-(OH)2-vitamine D3: actieve vorm van vitamine D; verhoogt Ca2+
en P (fosfaat) opname in darm
 Erythropoëtine (EPO): stimuleert beenmerg om meer RBC aan te
maken bij zuurstoftekort
Osmolaliteit VS osmolariteit:
 Osmolaliteit = aantal osmotisch actieve partikels per kg H 2O
 Eenheid van aantal partikels = osmole = aantal mol osmotische
actieve partikels
 Noemer is enkel oplosmiddel zonder opgeloste stof → niet praktisch
 Osmolariteit = aantal osmotisch actieve partikels/totaal volume
 Totaal volume = oplosmiddel + stof
 Bij sterke verdunning: osmolaliteit = osmolariteit (bv. EC-milieu)




Anatomie renaal systeem
Indeling nier:



1/29

,2e Ba BMW Fysiologie van de orgaanstelsels Merel De Ridder


 Urinestroom: nier → ureter → blaas → urethra
 Nier: ligt eerder achteraan in abdomen, heeft een cortex met glomeruli en
een medulla met piramiden die uitmonden in een papil en samenkomen in
de calyx die verder uitmondt in het pelvis (nierbekken)
 Verschillende locaties glomerulus:
 Superficieel/corticaal nefron
 Juxta-medullair nefron
 Locatie heeft functioneel gevolg: verschil in lengte lus van Henle en
andere vasculatuur
Onderdelen nefron:
 Glomerulus (= vasculair kluwen)
 Kapsel van Bowman: verzamelt filtraat uit glomerulus
 Proximale tubulus
 Lus van Henle: dun dalend, dun stijgend en dik stijgend deel →
concentratieproces
 Distale tubulus
 Collecting duct
 Papil van piramide om in calyx terecht te komen
 Per nier ca. 1 miljoen nefronen
Vasculair:
 Via vertakkingen van a. renalis komt bloedt terecht in aa. arcuatae
(boogarteriën)
 Interlobulaire arteriën
 T.t.v. nefron: afferente arteriole → glomerulus → efferente arteriole
 Superficiële nefronen: peritubulair capillair netwerk
 Juxtamedullaire nefronen: vasa recta (descenderend en ascenderend)
 Interlobulaire venen
 Arcuate venen
 V. renalis
 V. cava
Epitheel:
 Vorm van epitheel draagt bij aan functionaliteit van de verschillende delen
van het nefron
 Tight junctions zorgen voor controle van wat kan diffunderen en wat niet
 Apicale en basolaterale membraan: verschillende transporteiwitten voor
gerichte absorptie en afgifte van stoffen
 Brush border om internalisatie mogelijk te maken: microvilli vergroten het
opp. voor efficiënte reabsorptie en opname
 Sommigen zijn gepolariseerd: structuurverschil tussen apicale en basale
kant




Glomerulus en kapsel van Bowman:
 Glomerulus is ingestulpt in het kapsel van Bowman → groot contactopp.
dat verder gereguleerd kan worden

2/29

, 2e Ba BMW Fysiologie van de orgaanstelsels Merel De Ridder


 Endotheel is gefenestreerd
 Basaalmembraan rond het endotheel is negatief geladen door (-)
glycoproteïnen
 Albumine is ook (-) geladen → beperkte diffusie
 Podocyten rond lamina basalis van capillairnetwerk: hebben primaire en
secundaire uitlopers/voetjes die het volledige capillair omgeven – tussen
uitlopers: filtratie
 Openingen tussen voetjes waar eiwitten in zitten die diafragma
vormen zoals nefrine en NEPH1: (-) geladen membraanproteïne
 Eiwitdiafragma’s tussen podocyten zijn op bepaald niveau regelbaar:
permeabiliteit kan veranderd worden door IC signaling pathways
 Nefrotisch syndroom: bij afwezigheid van eiwitten in diafragma →
veel eiwitten dien iet moeten gefiltreerd worden, worden wel
gefiltreerd (veel eiwitten gaan verloren in urine)
 Afmeting en lading van een eiwit bepaalt of het al dan niet gefiltreerd
wordt
 Moleculen < 20 Å: filtratie
 20-40 Å: voordeel kationische moleculen
 > 40 Å: geen doorgang
x-as: moleculaire radius (grootte)
y-as: ratio van uitscheiding
rood = neutraal geladen
groen = (-) geladen
paars = (+) geladen


normale situatie (groen) VS situatie waarbij negatieve lading van
diafragma verwijderd wordt (blauw) waardoor veel anionische
eiwitten toch worden gefiltreerd (bv. bij nefritis)




Juxtaglomerulair apparaat (macula densa):
 Glomerulus en kapsel van Bowman hebben contact met distale tubulus
t.h.v. macula densa → mogelijkheid tot feedback van wat er ondertussen
met het filtraat is gebeurd
 In macula densa zitten sensorcellen die
hoeveelheid aanwezig NaCl in distale tubulus
detecteert
 Bevindt zich tussen afferente en efferente
arteriole
 Macula densa bevindt zich t.h.v. overgang dik
stijgend deel lus van Henle en distale tubulus
 Macula densa bezit sensorcellen die hoeveelheid aanwezig NaCl in distale
tubulus detecteren
 Granulaire cellen tussen distale tubulus en arteriolen secreteren renine
afh. van sensorcellen
 Tubuloglomerulaire feedback door macula densa o.b.v. hoeveelheid
getedecteerd NaCl:
 Autoregulatie renale blood flow (RBF)
 Glomerulaire filtratierate (GFR)

3/29