BAZ neurologie + e learning samenvatting

TOETS neurologie samenvatting e-learning

PIJN

1. Definitie van pijn

 Volgens IASP:
“Een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring die
samenhangt met (mogelijke) weefselschade.”
 Pijn is:
o een waarschuwingssignaal
o subjectief → alleen de patiënt kan het beoordelen

2. Soorten pijn

2.1 Nociceptieve pijn

Oorzaak: weefselschade (huid, spieren, botten, organen)

Mechanisme:

 Prikkel → zenuw → ruggenmerg → hersenen → pijnervaring

Vormen:

 Somatische pijn
o scherp, stekend, kloppend
o goed te lokaliseren
 Viscerale pijn
o afkomstig uit organen
o diffuus, drukkend, krampend
 Koliekpijn
o hevige aanvallen met pijnvrije periodes
o bewegingsdrang
o door krampen (bijv. gal- of nierstenen)

Behandeling:

 Paracetamol
 NSAID’s
 Opioïden

2.2 Neuropathische pijn

Oorzaak: beschadiging van zenuwen of zenuwstelsel



Kenmerken:

1

,  brandend, schietend, stekend
 pijn zonder prikkel
 overgevoeligheid (allodynie)



Behandeling:

 minder effect van standaard pijnstillers
 antidepressiva
 anti-epileptica

2.3 Combinatiepijn

 Nociceptief + neuropathisch komt vaak samen voor

3. Belang van goede pijnbehandeling

 Slechte behandeling kan leiden tot:
o vertraagde genezing
o slechter functioneel herstel
o verminderde afweer
o chronische pijn
o invaliditeit
o hogere zorgkosten

4. Pijnbeleving

 Altijd individueel en subjectief
 Verschilt per persoon, zelfs bij hetzelfde letsel

Beïnvloedende factoren:

 lichamelijk (bijv. ziekte, letsel)
 psychologisch (angst, emoties)
 omgeving

Reacties op pijn:

 lichamelijk: zweten, misselijkheid, hyperventilatie
 emotioneel: verdriet, wanhoop




Belangrijk:

 oordeel van patiënt is leidend

2

,  zorgverleners onderschatten pijn vaak

5. Pijnbeoordeling

5.1 Belang

 Pijn = “vitale functie”
 Nodig voor:
o juiste behandeling
o evaluatie

5.2 Meetinstrumenten

Unidimensioneel (acute pijn)

 NRS (0–10) → eerste keus
 VAS (lijn van 10 cm)
 VRS (woorden) → beter voor ouderen

Multidimensioneel

 Meet ook impact en kenmerken
 Vooral bij chronische pijn

5.3 Interpretatie

 NRS ≥ 4 → behandelen
 NRS < 4 → meestal acceptabel

Klinisch relevante verbetering:

 NRS: ≥ 1,3 punt
 VAS: ≥ 13 mm
 Of 30–35% afname

Belangrijk:

 Vraag altijd of pijnstilling voldoende is
 Cijfers alleen zijn niet genoeg




5.4 Frequentie

 Afhankelijk van doel:

3

, o diagnose
o evaluatie
o monitoring

6. Factoren die pijn beïnvloeden

6.1 Angst en stress

 Kunnen pijn verergeren
 Goede uitleg vermindert angst en pijn

6.2 Alcohol en drugs

 Beïnvloeden pijndrempel en medicatie-effect

Stimulerende middelen (bijv. cocaïne):

 lagere pijndrempel → meer pijn → meer medicatie nodig

Dempende middelen (bijv. alcohol):

 hogere pijndrempel → minder pijn

Extra aandacht:

 kans op ontwenningsverschijnselen
 gedragsveranderingen
 interacties

Stimulerende middelen (uppers)

Verlagen de pijndrempel → patiënt ervaart meer pijn → vaak meer
pijnstilling nodig

Voorbeelden:

 Cocaïne
 Amfetamine
 XTC (MDMA)

Effecten:

 Verhoogde alertheid en energie
 Versnelde hartslag
 Meer prikkelbaarheid
 Meer pijngevoeligheid

Dempende middelen (downers)



4