HC 1.2 pathologie bij kinderen en adolescenten
Anamnese
Kind:
- Ben je veel gegroeid?
- Is er iets veranderd in je ac6viteitenpatroon?
- Hoe zit je in je vel?
Ouder:
- Hoe ervaar je de klacht?
- Ben je bezorgd?
- Neem je de klachten serieus?
- Zijn er veranderingen in het gezin?
Omgeving:
- Verandering van school?
- Verandering van klas/team/vriendengroep?
- Andere schoenen 6jdens het sporten?
- Verandering van sportveld?
Structuur in het onderzoek:
Inspec6e:
- Lichaamsverhoudingen
- Asymmetrieën
Observa6e bewegen
- Motorische vaardigheden
- Differen6aaldiagnoses
- Bewegingsangst
Palpa6e bij pijnklachten
Orthopedische klachten bij de jeugd:
Veel voorkomende hielklacht
Knieklachten
Rugklachten
Groei
Kinderen groeien gemiddeld 8 cm per jaar, in de puber6jd gemiddeld 12 cm
Groeischijf in de voet ac6ef vanaf 6 jaar tot 12/14 jaar (meisje) en 14/16 jaar (jongen)
Groeischijf in de knie meest ac6ef 6jdens de puber6jd (12-16 jaar)
,Hielklachten: Morbus Sever
Trac6eapophysi6s van de calcaneus
Vanaf 6 jaar snelle groei van de apofyse van de
calcaneus
Apofyse bestaat uit rela6ef zwak kraakbeen, hierdoor
gevoelig voor blessures
Kinderen worden ac6ever -> herhaalde impact
belas6ng
BoZen groeien sneller dan spieren -> achillespees
staat rela6ef strakker waardoor meer trekkracht op de
hielapofyse, hierdoor snellere irrita6e thv groeischijf
en ontstaan van pijnklachten
Diagnos6sch onderzoek:
Drukpijn onder hiel na het sporten
- Squeeze test (herkenbare pijn provoceren)
- Op hakken lopen (herkenbare pijn provoceren)
- Hakstand ter diagnosestelling
Adviezen:
Verminderen belas6ng (meer rust tussendoor, 50% minder belas6ng)
Gelzool, hakverhoging
Kwaliteit van beweging onderzoeken, soms onderliggend motorisch probleem
Behandelbare dingen:
Educa6e belas6ng/belastbaarheid
Samenwerking met derden (trainers, coaches, gymdocenten)
Motoriek
Rekoefeningen gastrocnemius
Knieklachten differen@aaldiagnoses
Morbus Osgood SchlaZer
Sinding Larsen Johansson syndroom
Patella femoral pijnsyndroom
Jumpers knee (eigenlijk volwassendiagnose)
Groeischijven knie
- Distale femur
- Proximale 6bia
Kwetsbaar voor ontwikkelen knieklachten tussen 12 en 16 jaar
Groeispurt zorgt voor explosieve botgroei, spieren en pezen groeien niet zo snel mee, extra
spanning op de groeischijven
Knie is een van de laatste sluitende groeischijven
Ac6eve groeischijf is minder sterk dan bot, gevoeliger voor impact
,Osgood SchlaAer (tuberositas @biae apofysi@s)
Ontstaat op leecijd 10-16 jaar
Groei gerelateerd
Intensieve belas6ng door sporten met hoge impact
Disbalans belas6ng en belastbaarheid
Loca6e: tuberositas 6biae
Diagnos6sch onderzoek:
Palpa6e tuberositas 6biae (herkenbare pijn provoceren)
Sinding Larsen Johansson
Ontstaat op leecijd 10-16 jaar
Groei gerelateerd
Intensieve belas6ng door sporten met hoge impact
Disbalans belas6ng en belastbaarheid
Loca6e: net onder de knieschijf
Patello Femoraal pijnsyndroom
Groei gerelateerd
Meer bij meiden
Adduc6e van de knieën (valgusstand) bij squat en lunge
Pijn na langdurig s6lziZen, pijn bij traplopen (meer bij af), pijn bij
fietsen
Jumpers knee
Volwassen diagnose
Pijn aan de onderzijde van de patella
Pijn vooral bij ac6viteiten als rennen en springen
Klachten in rela@e tot groeischijf
, Behandeling knieklachten
Educa6e (kind, ouders, omgeving)
Herstel balans belas6ng en belastbaarheid (50% minderen)
Soms verbeteren coördina6e, focus op betere samenwerking gewrichten onderste
extremiteit
Trainen om te leren waar de grens ligt
Verantwoorde terugkeer naar 100% sport
Samenwerking met derden (trainers, coaches, gymdocenten)
Rugklachten
Scoliose
Inspec6e
Buktest
Beenlengteverschil
Differen6aaldiagnose: structureel of func6oneel
Structurele scoliose
80% idiopa6sch (zonder aanwijsbare oorzaak)
10% congenitaal (aangeboren)
10% overige zaken
Bij vooroverbuigen niet corrigerende gibbus of torsie (verschil in de hoogte van de ribben)
Buktest staand en ziZend, ziZend om beenlengte verschil uit te schakelen
Structurele veranderingen in de wervelkolom zichtbaar op een röntgenfoto
Cobbse hoek van meer dan 10 graden
Behandeling
Fysiotherapie en oefentherapie niet effec6ef om de groei van de kromming te verhelpen, wel
om pijnklachten te verminderen
Brace heec geen effect
Opera6e is effec6ef maar zeer ingrijpend
Func@onele scoliose
Geen afwijking in de rug zelf, maar ergens anders in het lichaam
Beenlengteverschil
Houdingsprobleem
Verdwijnt bij vooroverbuigen, geen rota6e en structurele afwijkingen in de rug
Cobbse hoek is niet meer dan 10 graden
Houding speelt ook mee
Beenlengteverschil, tot 2 cm is normaal, vanaf 3 cm is waarneembaar (aanpassing met
zooltje mogelijk), vanaf 5 cm opera6ef
Anamnese
Kind:
- Ben je veel gegroeid?
- Is er iets veranderd in je ac6viteitenpatroon?
- Hoe zit je in je vel?
Ouder:
- Hoe ervaar je de klacht?
- Ben je bezorgd?
- Neem je de klachten serieus?
- Zijn er veranderingen in het gezin?
Omgeving:
- Verandering van school?
- Verandering van klas/team/vriendengroep?
- Andere schoenen 6jdens het sporten?
- Verandering van sportveld?
Structuur in het onderzoek:
Inspec6e:
- Lichaamsverhoudingen
- Asymmetrieën
Observa6e bewegen
- Motorische vaardigheden
- Differen6aaldiagnoses
- Bewegingsangst
Palpa6e bij pijnklachten
Orthopedische klachten bij de jeugd:
Veel voorkomende hielklacht
Knieklachten
Rugklachten
Groei
Kinderen groeien gemiddeld 8 cm per jaar, in de puber6jd gemiddeld 12 cm
Groeischijf in de voet ac6ef vanaf 6 jaar tot 12/14 jaar (meisje) en 14/16 jaar (jongen)
Groeischijf in de knie meest ac6ef 6jdens de puber6jd (12-16 jaar)
,Hielklachten: Morbus Sever
Trac6eapophysi6s van de calcaneus
Vanaf 6 jaar snelle groei van de apofyse van de
calcaneus
Apofyse bestaat uit rela6ef zwak kraakbeen, hierdoor
gevoelig voor blessures
Kinderen worden ac6ever -> herhaalde impact
belas6ng
BoZen groeien sneller dan spieren -> achillespees
staat rela6ef strakker waardoor meer trekkracht op de
hielapofyse, hierdoor snellere irrita6e thv groeischijf
en ontstaan van pijnklachten
Diagnos6sch onderzoek:
Drukpijn onder hiel na het sporten
- Squeeze test (herkenbare pijn provoceren)
- Op hakken lopen (herkenbare pijn provoceren)
- Hakstand ter diagnosestelling
Adviezen:
Verminderen belas6ng (meer rust tussendoor, 50% minder belas6ng)
Gelzool, hakverhoging
Kwaliteit van beweging onderzoeken, soms onderliggend motorisch probleem
Behandelbare dingen:
Educa6e belas6ng/belastbaarheid
Samenwerking met derden (trainers, coaches, gymdocenten)
Motoriek
Rekoefeningen gastrocnemius
Knieklachten differen@aaldiagnoses
Morbus Osgood SchlaZer
Sinding Larsen Johansson syndroom
Patella femoral pijnsyndroom
Jumpers knee (eigenlijk volwassendiagnose)
Groeischijven knie
- Distale femur
- Proximale 6bia
Kwetsbaar voor ontwikkelen knieklachten tussen 12 en 16 jaar
Groeispurt zorgt voor explosieve botgroei, spieren en pezen groeien niet zo snel mee, extra
spanning op de groeischijven
Knie is een van de laatste sluitende groeischijven
Ac6eve groeischijf is minder sterk dan bot, gevoeliger voor impact
,Osgood SchlaAer (tuberositas @biae apofysi@s)
Ontstaat op leecijd 10-16 jaar
Groei gerelateerd
Intensieve belas6ng door sporten met hoge impact
Disbalans belas6ng en belastbaarheid
Loca6e: tuberositas 6biae
Diagnos6sch onderzoek:
Palpa6e tuberositas 6biae (herkenbare pijn provoceren)
Sinding Larsen Johansson
Ontstaat op leecijd 10-16 jaar
Groei gerelateerd
Intensieve belas6ng door sporten met hoge impact
Disbalans belas6ng en belastbaarheid
Loca6e: net onder de knieschijf
Patello Femoraal pijnsyndroom
Groei gerelateerd
Meer bij meiden
Adduc6e van de knieën (valgusstand) bij squat en lunge
Pijn na langdurig s6lziZen, pijn bij traplopen (meer bij af), pijn bij
fietsen
Jumpers knee
Volwassen diagnose
Pijn aan de onderzijde van de patella
Pijn vooral bij ac6viteiten als rennen en springen
Klachten in rela@e tot groeischijf
, Behandeling knieklachten
Educa6e (kind, ouders, omgeving)
Herstel balans belas6ng en belastbaarheid (50% minderen)
Soms verbeteren coördina6e, focus op betere samenwerking gewrichten onderste
extremiteit
Trainen om te leren waar de grens ligt
Verantwoorde terugkeer naar 100% sport
Samenwerking met derden (trainers, coaches, gymdocenten)
Rugklachten
Scoliose
Inspec6e
Buktest
Beenlengteverschil
Differen6aaldiagnose: structureel of func6oneel
Structurele scoliose
80% idiopa6sch (zonder aanwijsbare oorzaak)
10% congenitaal (aangeboren)
10% overige zaken
Bij vooroverbuigen niet corrigerende gibbus of torsie (verschil in de hoogte van de ribben)
Buktest staand en ziZend, ziZend om beenlengte verschil uit te schakelen
Structurele veranderingen in de wervelkolom zichtbaar op een röntgenfoto
Cobbse hoek van meer dan 10 graden
Behandeling
Fysiotherapie en oefentherapie niet effec6ef om de groei van de kromming te verhelpen, wel
om pijnklachten te verminderen
Brace heec geen effect
Opera6e is effec6ef maar zeer ingrijpend
Func@onele scoliose
Geen afwijking in de rug zelf, maar ergens anders in het lichaam
Beenlengteverschil
Houdingsprobleem
Verdwijnt bij vooroverbuigen, geen rota6e en structurele afwijkingen in de rug
Cobbse hoek is niet meer dan 10 graden
Houding speelt ook mee
Beenlengteverschil, tot 2 cm is normaal, vanaf 3 cm is waarneembaar (aanpassing met
zooltje mogelijk), vanaf 5 cm opera6ef
