Biologie Samenvatting
H5 - Ecologie Indy
Faassen
Thema 5
Paragraaf 1 Ecologie op alle organisatieniveaus
Organismen en hun milieu
Ecologie: de wetenschap waarbij wisselwerking tussen organismen en hun omgeving wordt bestudeerd.
Organismen worden beïnvloedt door de omgeving, maar beïnvloeden zelf ook de omgeving door hun
aanwezigheid en activiteiten.
● Atmosfeer wordt beïnvloedt door bacteriën (opnemen stikstof en vormen van zuurstof of methaan)
● Bacteriën worden beïnvloedt door veranderingen in het milieu (verandering temperatuur zeeen)
Verschillende organisatieniveau’s
❏ Molecuul = bouwstenen van stoffen. Ecologen onderzoeken vooral DNA (erfelijke informatie over het
organisme die in een gebied leven)
❏ Organel = elk deel van een cel met een eigen functie.
❏ Cel = organismen bestaan uit één of meer cellen.
❏ Weefsel = groep cellen met dezelfde vorm en functie.
❏ Orgaan = deel van een organisme met een specifieke bouw en functie oa hart en oog.
❏ Orgaanstelsel = samenwerkende organen die samen een functie uitvoeren
❏ Organisme (individu) = individueel levend wezen, biologische eenheid die levensverschijnselen
vertoont.
❏ Populatie = groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leeft en zich onderling kan
voortplanten.
❏ Levensgemeenschap = populatie van verschillende soorten in een bepaald gebied.
❏ Ecosysteem = een begrensd systeem waarin een wisselwerking plaatsvindt tussen biotische en
abiotische factoren (weidegebied/bos/meer/sloot)
❏ Biosfeer/systeem aarde = geheel aan ecosystemen op aarde. Het gedeelte van de aarde en
atmosfeer (dampkring) dat door organismen wordt bewoond.
Environmental DNA (eDNA): DNA-sporen die een diersoort achterlaat in zijn omgeving, doordat organismen
haren of schubben verliezen
Met dit DNA kan een ecoloog achterhalen welke diersoorten in een bepaald gebied voorkomen
Genoom: alle DNA-moleculen in een cel van een organisme.
Ecogenomica: het onderzoeksgebied waarbij aan de hand van het genoom wordt bepaald welke soorten in een
gebied voorkomen.
Emergente eigenschappen: als er op hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap ontstaat die er op lager
organisatieniveau niet is. Ze zijn specifiek voor dat niveau.
Organisatieniveau Emergente eigenschap
Organisme (individu) leeftijd en geslacht
Populatie dichtheid, geboorte- en sterftecijfer
Ecosysteem stof- en energiestromen en relaties tussen populaties
Biosfeer/systeem aarde samenstelling van de dampkring
Biotische factoren: invloeden afkomstig van de levende natuur.
- Op elkaar: soortgenoten, predatoren, prooidieren of ziekteverwekkers.
- Op de levenloze natuur.
Abiotische factoren: invloeden afkomstig van de levenloze natuur.
- Voor landorganismen o.a. klimaat (temperatuur, wind, licht en neerslag) en bodemgesteldheid.
- Voor waterorganismen o.a. temperatuur, zuurstofgehalte, zoutgehalte, licht en stroming.
- Ze zijn van invloed op de soortensamenstelling = verschillende soorten die in een gebied voorkomen.
H5 - Ecologie Indy
Faassen
Thema 5
Paragraaf 1 Ecologie op alle organisatieniveaus
Organismen en hun milieu
Ecologie: de wetenschap waarbij wisselwerking tussen organismen en hun omgeving wordt bestudeerd.
Organismen worden beïnvloedt door de omgeving, maar beïnvloeden zelf ook de omgeving door hun
aanwezigheid en activiteiten.
● Atmosfeer wordt beïnvloedt door bacteriën (opnemen stikstof en vormen van zuurstof of methaan)
● Bacteriën worden beïnvloedt door veranderingen in het milieu (verandering temperatuur zeeen)
Verschillende organisatieniveau’s
❏ Molecuul = bouwstenen van stoffen. Ecologen onderzoeken vooral DNA (erfelijke informatie over het
organisme die in een gebied leven)
❏ Organel = elk deel van een cel met een eigen functie.
❏ Cel = organismen bestaan uit één of meer cellen.
❏ Weefsel = groep cellen met dezelfde vorm en functie.
❏ Orgaan = deel van een organisme met een specifieke bouw en functie oa hart en oog.
❏ Orgaanstelsel = samenwerkende organen die samen een functie uitvoeren
❏ Organisme (individu) = individueel levend wezen, biologische eenheid die levensverschijnselen
vertoont.
❏ Populatie = groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leeft en zich onderling kan
voortplanten.
❏ Levensgemeenschap = populatie van verschillende soorten in een bepaald gebied.
❏ Ecosysteem = een begrensd systeem waarin een wisselwerking plaatsvindt tussen biotische en
abiotische factoren (weidegebied/bos/meer/sloot)
❏ Biosfeer/systeem aarde = geheel aan ecosystemen op aarde. Het gedeelte van de aarde en
atmosfeer (dampkring) dat door organismen wordt bewoond.
Environmental DNA (eDNA): DNA-sporen die een diersoort achterlaat in zijn omgeving, doordat organismen
haren of schubben verliezen
Met dit DNA kan een ecoloog achterhalen welke diersoorten in een bepaald gebied voorkomen
Genoom: alle DNA-moleculen in een cel van een organisme.
Ecogenomica: het onderzoeksgebied waarbij aan de hand van het genoom wordt bepaald welke soorten in een
gebied voorkomen.
Emergente eigenschappen: als er op hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap ontstaat die er op lager
organisatieniveau niet is. Ze zijn specifiek voor dat niveau.
Organisatieniveau Emergente eigenschap
Organisme (individu) leeftijd en geslacht
Populatie dichtheid, geboorte- en sterftecijfer
Ecosysteem stof- en energiestromen en relaties tussen populaties
Biosfeer/systeem aarde samenstelling van de dampkring
Biotische factoren: invloeden afkomstig van de levende natuur.
- Op elkaar: soortgenoten, predatoren, prooidieren of ziekteverwekkers.
- Op de levenloze natuur.
Abiotische factoren: invloeden afkomstig van de levenloze natuur.
- Voor landorganismen o.a. klimaat (temperatuur, wind, licht en neerslag) en bodemgesteldheid.
- Voor waterorganismen o.a. temperatuur, zuurstofgehalte, zoutgehalte, licht en stroming.
- Ze zijn van invloed op de soortensamenstelling = verschillende soorten die in een gebied voorkomen.
