Samenvatting Strafrecht
Materieel en Formeel Strafrecht voor HBO
Complete Samenvatting – Alle Hoofdstukken
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Rechten (HBR), Sociaal Juridische Dienstverlening
(SJD), Integrale Veiligheidskunde, Bestuurskunde
Inhoud: Alle kernthema’s strafrecht + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Strafrecht
2. Bronnen van Strafrecht
3. Het Legaliteitsbeginsel
4. De Strafbare Gedraging
5. Wederrechtelijkheid
6. Schuld en Verwijtbaarheid
7. Poging, Voorbereiding en Deelneming
8. Straffen en Maatregelen
9. Formeel Strafrecht – Het Strafproces
10. Dwangmiddelen en Opsporingsbevoegdheden
11. Bijzonder Strafrecht
12. Actuele Thema’s
Hoofdstuk 1: Inleiding Strafrecht
1.1 Wat is Strafrecht?
Strafrecht = het geheel van rechtsregels dat bepaalt welke gedragingen straf-
baar zijn en welke straffen daarop staan.
1.2 Functies van Strafrecht
Functie Beschrijving
Vergelding Straf als ‘verdiende loon’ voor het onrecht
Generale preventie Afschrikking: anderen ontmoedigen
1
, Functie Beschrijving
Speciale preventie Voorkomen dat de dader opnieuw strafbare
feiten pleegt
Bescherming samenleving Opsluiting van gevaarlijke personen
Normbevestiging De norm benadrukken: dit gedrag is
onacceptabel
1.3 Materieel vs. Formeel Strafrecht
Materieel strafrecht Formeel strafrecht
Vraag WAT is strafbaar? Welke straf? HOE wordt het strafrecht
gehandhaafd?
Bron Wetboek van Strafrecht (WvSr) Wetboek van Strafvordering
(WvSv)
Voorbeeld
Diefstal = max. 4 jaar Politie mag fouilleren bij
verdenking
1.4 Misdrijven vs. Overtredingen
Misdrijven Overtredingen
Ernst Ernstig Licht
Boek Boek 2 Boek 3
WvSr
Opzet/schuld
Vereist (meestal) Niet altijd vereist
Poging Strafbaar Niet strafbaar
Voorbeeld
Diefstal, moord, fraude Verkeersovertredingen, openbare
dronkenschap
Hoofdstuk 2: Bronnen van Strafrecht
2.1 Nationale Bronnen
Bron Inhoud
Grondwet Grondrechten (privacy, vrijheid van meningsuiting)
Wetboek van Strafrecht (WvSr) Strafbare feiten en straffen
Wetboek van Strafvordering (WvSv) Procesrecht
Bijzondere wetten Opiumwet, Wegenverkeerswet, WWM
Jurisprudentie Uitspraken van rechters
2
Materieel en Formeel Strafrecht voor HBO
Complete Samenvatting – Alle Hoofdstukken
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Rechten (HBR), Sociaal Juridische Dienstverlening
(SJD), Integrale Veiligheidskunde, Bestuurskunde
Inhoud: Alle kernthema’s strafrecht + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Strafrecht
2. Bronnen van Strafrecht
3. Het Legaliteitsbeginsel
4. De Strafbare Gedraging
5. Wederrechtelijkheid
6. Schuld en Verwijtbaarheid
7. Poging, Voorbereiding en Deelneming
8. Straffen en Maatregelen
9. Formeel Strafrecht – Het Strafproces
10. Dwangmiddelen en Opsporingsbevoegdheden
11. Bijzonder Strafrecht
12. Actuele Thema’s
Hoofdstuk 1: Inleiding Strafrecht
1.1 Wat is Strafrecht?
Strafrecht = het geheel van rechtsregels dat bepaalt welke gedragingen straf-
baar zijn en welke straffen daarop staan.
1.2 Functies van Strafrecht
Functie Beschrijving
Vergelding Straf als ‘verdiende loon’ voor het onrecht
Generale preventie Afschrikking: anderen ontmoedigen
1
, Functie Beschrijving
Speciale preventie Voorkomen dat de dader opnieuw strafbare
feiten pleegt
Bescherming samenleving Opsluiting van gevaarlijke personen
Normbevestiging De norm benadrukken: dit gedrag is
onacceptabel
1.3 Materieel vs. Formeel Strafrecht
Materieel strafrecht Formeel strafrecht
Vraag WAT is strafbaar? Welke straf? HOE wordt het strafrecht
gehandhaafd?
Bron Wetboek van Strafrecht (WvSr) Wetboek van Strafvordering
(WvSv)
Voorbeeld
Diefstal = max. 4 jaar Politie mag fouilleren bij
verdenking
1.4 Misdrijven vs. Overtredingen
Misdrijven Overtredingen
Ernst Ernstig Licht
Boek Boek 2 Boek 3
WvSr
Opzet/schuld
Vereist (meestal) Niet altijd vereist
Poging Strafbaar Niet strafbaar
Voorbeeld
Diefstal, moord, fraude Verkeersovertredingen, openbare
dronkenschap
Hoofdstuk 2: Bronnen van Strafrecht
2.1 Nationale Bronnen
Bron Inhoud
Grondwet Grondrechten (privacy, vrijheid van meningsuiting)
Wetboek van Strafrecht (WvSr) Strafbare feiten en straffen
Wetboek van Strafvordering (WvSv) Procesrecht
Bijzondere wetten Opiumwet, Wegenverkeerswet, WWM
Jurisprudentie Uitspraken van rechters
2
