DEEL 1: BASIS CONCEPTEN & KOSTENSOORTEN
Functies management accountant (Bhimani)
1. Scorekeeping – Data verzamelen en rapporteren.
2. Attention directing – Problemen/kansen zichtbaar maken.
3. Problem solving – Alternatieven analyseren voor beslissingen.
Doelen kostenallocatie (4 redenen)
1. Informatie voor economische beslissingen.
2. Motiveren van managers en medewerkers.
3. Kosten rechtvaardigen of terugverdienen (contracten, verzekering).
4. Winst meten voor externe rapportage (GAAP, belasting).
Direct vs. Indirect – hangt af van het calculatieobject.
- Zelfde kostenpost kan direct zijn voor afdeling X, maar indirect voor product Y.
Vast vs. Variabel – 5 veronderstellingen (Bhimani)
1. T.o.v. specifiek cost object.
2. Tijdsperiode is gespecificeerd.
3. Totale kosten zijn lineair.
4. Slechts één cost driver.
5. Binnen de relevante range.
Relevante range
- Het activiteitenniveau waarbinnen de kostenfunctie lineair en geldig is.
- Buiten de relevant range → geen betrouwbare schatting!
DEEL 2: KOSTPRIJSCALCULATIE (JOB COSTING & NORMAL COSTING)
Normal Costing vs. Actual Costing
Normal Costing Actual Costing
, Directe kosten Werkelijk Werkelijk
Indirecte kosten Gebudgetteerd tarief × Werkelijk tarief ×
werkelijke basis werkelijke basis
Gebudgetteerd indirect tarief:
Tarief = Gebudgetteerde indirecte kosten / Gebudgetteerde basis (bv. arbeidsuren)
Voordeel Normal Costing: Sneller inzicht in kosten per order, stabielere kostprijzen.
Nadeel Normal Costing: Verschillen (over/underapplied) ontstaan – moeten worden verwerkt.
Over/Underapplied Overhead
Verschil = Werkelijke indirecte kosten – (Tarief × Werkelijke basis)
Overapplied (teveel) → Toegerekend > Werkelijk → Winst is hoger.
Underapplied (te weinig) → Toegerekend < Werkelijk → Winst is lager.
Verwerking van verschillen (4 methoden)
1. Aangepaste tariefstelling.
2. Prorata op basis van toegerekende indirecte kosten.
3. Prorata op basis van eindwaardering.
4. Afboeken op kostprijs verkopen.
DEEL 3: PROCESS COSTING (MASSAPRODUCTIE)
Equivalente Eenheden (EE)
Weighted Average (WA):
EE = Gereed gekomen + (EV eenheden × % gereedheid EV)
Kosten per EE = (Beginvoorraad kosten + Kosten periode) / Totale EE
FIFO:
EE huidige periode =
Functies management accountant (Bhimani)
1. Scorekeeping – Data verzamelen en rapporteren.
2. Attention directing – Problemen/kansen zichtbaar maken.
3. Problem solving – Alternatieven analyseren voor beslissingen.
Doelen kostenallocatie (4 redenen)
1. Informatie voor economische beslissingen.
2. Motiveren van managers en medewerkers.
3. Kosten rechtvaardigen of terugverdienen (contracten, verzekering).
4. Winst meten voor externe rapportage (GAAP, belasting).
Direct vs. Indirect – hangt af van het calculatieobject.
- Zelfde kostenpost kan direct zijn voor afdeling X, maar indirect voor product Y.
Vast vs. Variabel – 5 veronderstellingen (Bhimani)
1. T.o.v. specifiek cost object.
2. Tijdsperiode is gespecificeerd.
3. Totale kosten zijn lineair.
4. Slechts één cost driver.
5. Binnen de relevante range.
Relevante range
- Het activiteitenniveau waarbinnen de kostenfunctie lineair en geldig is.
- Buiten de relevant range → geen betrouwbare schatting!
DEEL 2: KOSTPRIJSCALCULATIE (JOB COSTING & NORMAL COSTING)
Normal Costing vs. Actual Costing
Normal Costing Actual Costing
, Directe kosten Werkelijk Werkelijk
Indirecte kosten Gebudgetteerd tarief × Werkelijk tarief ×
werkelijke basis werkelijke basis
Gebudgetteerd indirect tarief:
Tarief = Gebudgetteerde indirecte kosten / Gebudgetteerde basis (bv. arbeidsuren)
Voordeel Normal Costing: Sneller inzicht in kosten per order, stabielere kostprijzen.
Nadeel Normal Costing: Verschillen (over/underapplied) ontstaan – moeten worden verwerkt.
Over/Underapplied Overhead
Verschil = Werkelijke indirecte kosten – (Tarief × Werkelijke basis)
Overapplied (teveel) → Toegerekend > Werkelijk → Winst is hoger.
Underapplied (te weinig) → Toegerekend < Werkelijk → Winst is lager.
Verwerking van verschillen (4 methoden)
1. Aangepaste tariefstelling.
2. Prorata op basis van toegerekende indirecte kosten.
3. Prorata op basis van eindwaardering.
4. Afboeken op kostprijs verkopen.
DEEL 3: PROCESS COSTING (MASSAPRODUCTIE)
Equivalente Eenheden (EE)
Weighted Average (WA):
EE = Gereed gekomen + (EV eenheden × % gereedheid EV)
Kosten per EE = (Beginvoorraad kosten + Kosten periode) / Totale EE
FIFO:
EE huidige periode =
