examensamenvatting van
Pincode vmbo GL-TL 2025-
2026 ook voor andere
methodes
Inhoud
Hoofdstuk 1 Inkomen en welvaart................................................................3
1.1 Wat heb je te besteden?.....................................................................3
1.2 Niet ieder inkomen is hetzelfde..........................................................4
1.3 Wil je welvaart of welzijn?...................................................................4
1.4 Help, de prijzen stijgen.......................................................................5
Hoofdstuk 2 Geld Genoeg?...........................................................................6
2.1 Hoe geef jij je geld uit?.......................................................................6
2.2 Ga je sparen of beleggen?..................................................................6
2.3 Wie leent, maakt schulden..................................................................7
2.4 Geld moet rollen!................................................................................7
Hoofstuk 3 Ben jij ondernemend?................................................................9
3.1 Wat zijn de kosten?.............................................................................9
3.2 Wat levert het op?...............................................................................9
3.3 Vraag en aanbod...............................................................................10
3.4 Macht op de markt?..........................................................................11
Hoofstuk 4 Werk aan de winkel!.................................................................12
4.1 Sta je sterk in je werk?......................................................................12
4.2 Waar kun je werken?.........................................................................12
4.3 Kun je aan het werk?.........................................................................13
4.4 Werk voor iedereen?.........................................................................13
,Hoofstuk 5 Hoe werkt de overheid?...........................................................15
5.1 Overheid, burgers en bedrijven........................................................15
5.2 De overheid en de economie............................................................16
5.3 Zijn wij sociaal?.................................................................................17
5.4 Geld genoeg?....................................................................................18
Hoofdstuk 6 Iedereen betaalt belasting.....................................................19
6.1 Je inkomen wordt belast....................................................................19
6.2 Hoeveel belasting betaal je?.............................................................20
6.3 Eerlijk zullen we alles delen?............................................................20
6.4 iedereen betaalt mee........................................................................20
Hoofdstuk 7 Nederland en het buitenland.................................................21
7.1 Nederland handelsland.....................................................................21
7.2 Kunnen we vrij handelen?.................................................................22
7.3 Nederland en de EU..........................................................................22
7.4 De wereld wordt kleiner....................................................................23
Hoofdstuk 8 Ontwikkelingslanden..............................................................24
8.1 Verschillen in welvaart......................................................................24
8.2 Wat is een ontwikkelingsland?..........................................................24
8.3 Hoe boekt een land vooruitgang?.....................................................25
8.4 Hoe dragen we ons steentje bij?.......................................................25
Belangrijk:
Alles wat in het dikgedrukt staat in de tekst is een begrip wat je
waarschijnlijk MOET kennen op het examen. Ook staat erbij elk
hoofdstuk en paragraaf een verwijzing naartoe (Hierboven) De
rekensommen staan niet erin omdat het per methode net een
beetje kan verschillen dit staat vaak achter in je boek.
Alles is in eigen woorden getypt zodat het er zo makkelijk
mogelijk in staat zo staan er geen moeilijke woorden die AI zoals
Chatgpt vaak gebruikt
, Hoofdstuk 1 Inkomen en welvaart
1.1 Wat heb je te besteden?
Primaire inkomens:
Inkomen uit arbeid: Brutoloon, vakantie geld, loon in natura
Inkomen uit bezit : rente over spaargeld, dividend van aandelen,
huuropbrengst, pacht bij grondverhuur
Secundaire inkomens:
Netto inkomen en overdracht inkomens
Netto-inkomens: bruto inkomen – belasting en premies
Overdrachtsinkomen: inkomens zoals een WW, bijstandsuitkering,
kinderbijslag en zorgtoeslag
Bestedingen zijn de uitgaven aan goederen en diensten
Het wordt door reclame groot gemaakt er zijn daarom 6
marketinginstrumenten om een product aantrekkelijker te maken Prijs,
plaats, product, promotie, personeel en presentatie (de 6p’s)
Doelgroep = een type consumentengroep waar een product op gericht
is.
Duurzaam consumeren = Rekening houden met milieu en mensen met
een aankoop
Maatschappelijke kosten = Alle nadelen die de samenleving ondervindt
van het gedrag van personen of bedrijven