Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Arbeidsrecht in kaart...........................................................12
1.1 Inleiding............................................................................................12
1.2 Korte historie.....................................................................................12
1.3 Afwijkingen van bepalingen in het Burgerlijk Wetboek.....................14
1.4 Collectieve arbeidsovereenkomst.....................................................14
Definitie cao.........................................................................................15
Minimum- of standaard-cao.................................................................16
Werkingssfeer......................................................................................16
Doorwerking cao-bepalingen...............................................................16
Nawerking cao.....................................................................................17
De artikel 14-werknemer.....................................................................18
Verschil artikel 9- en artikel 14-werknemer.........................................18
Algemeenverbindendverklaring van cao-bepalingen...........................18
Representativiteitseis..........................................................................19
Nawerking avv?...................................................................................19
Overgang van onderneming................................................................20
Incorporatiebeding...............................................................................20
Keuzemogelijkheden............................................................................22
1.5 Uitleg van cao-bepalingen................................................................22
1.6 Sociaal plan.......................................................................................22
1.7 De ondernemingsraad......................................................................23
Advies- en instemmingsrecht..............................................................23
Geen doorwerking afspraken met de ondernemingsraad....................24
Primaat van de cao..............................................................................25
1.8 Sociaal-Economische Raad en Stichting van de Arbeid....................25
1.9 Europees en internationaal recht......................................................26
Bepalingen van Europese herkomst....................................................26
Internationaalrechtelijke bepalingen...................................................27
1.10 Toepasselijk arbeidsrecht binnen de lidstaten van de Europese Unie
(EU).........................................................................................................28
Vrij verkeer van diensten.....................................................................29
1
, 1.11 Procederen in het arbeidsrecht.......................................................30
Vermijden procedures..........................................................................31
Aanvulling............................................................................................32
Hoofdstuk 2 – De arbeidsovereenkomst.....................................................32
2.1 Inleiding............................................................................................32
2.2 Belang arbeidsovereenkomst............................................................32
2.3 De arbeidsovereenkomst..................................................................33
Arbeid verrichten.................................................................................33
Loon.....................................................................................................34
In dienst van........................................................................................34
Gedurende zekere tijd..........................................................................34
Rechtspraak.........................................................................................35
2.4 Arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht......................36
Schijnzelfstandigheid...........................................................................38
2.5 Oproepovereenkomst........................................................................40
Rechtsvermoedens..............................................................................40
Omvang arbeidsovereenkomst............................................................41
Praktijk.................................................................................................42
Ziekte...................................................................................................42
Uitsluiten loondoorbetalingsplicht.......................................................43
Definitie oproepovereenkomst.............................................................44
De voorovereenkomst..........................................................................45
Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht........................45
Vastklikregeling....................................................................................46
Rechtsvermoedens en vastklikregeling...............................................47
Oproeptermijn......................................................................................48
Minimumloonaanspraak.......................................................................48
Voorspelbaar werkpatroon...................................................................49
2.6 Uitzendovereenkomst.......................................................................49
Payrolling.............................................................................................50
2.7 Overige arbeidsrelaties.....................................................................52
Aanneming van werk...........................................................................52
Contracting..........................................................................................52
2
, Zzp’er..................................................................................................53
Aanstelling als ambtenaar...................................................................54
Bemiddelingsovereenkomst.................................................................54
2.8 Aangaan en tot stand komen van de arbeidsovereenkomst.............55
Sollicitatiefase.....................................................................................55
Aanbod en aanvaarding.......................................................................56
Informatieplicht....................................................................................57
Minderjarigheid....................................................................................57
2.9 Arbeidsovereenkomst voor bepaalde en onbepaalde tijd.................58
2.10 Bijzondere bedingen in de arbeidsovereenkomst...........................59
Proeftijdbeding.....................................................................................60
IJzeren proeftijd....................................................................................61
Concurrentiebeding.............................................................................61
Contract voor bepaalde tijd.................................................................63
Vernietiging..........................................................................................63
Boete...................................................................................................65
Het ontbreken van een concurrentiebeding.........................................66
Relatiebeding.......................................................................................66
Geheimhoudingsbeding.......................................................................67
Boetebeding........................................................................................67
Studiekostenbeding.............................................................................68
Hoofdstuk 3 – Rechten en verplichtingen werkgever en werknemer.........69
3.1 Inleiding............................................................................................69
3.2 Goed werkgever- en werknemerschap..............................................69
Goed werkgeverschap.........................................................................69
Op non-actief stellen en schorsen.......................................................70
Goed werknemerschap........................................................................71
3.3 Wijziging arbeidsvoorwaarden..........................................................71
Begrip arbeidsvoorwaarden.................................................................71
Verworven rechten...............................................................................72
Wijziging arbeidsvoorwaarden.............................................................73
Wijziging op grond van goed werknemerschap...................................75
Wijziging op grond van een eenzijdig wijzigingsbeding.......................79
3
, Wijziging op grond van artikel 6:248 lid 2 BW.....................................80
Wijziging op grond van onvoorziene omstandigheden........................81
Wijziging op grond van de Wet flexibel werken (Wfw).........................81
3.4 Overgang van onderneming.............................................................85
Eerste element: economische eenheid................................................86
Tweede element: overeenkomst, een fusie of een splitsing.................86
Derde element: identiteit.....................................................................87
Contractwisseling en aanbesteding.....................................................90
Gevolgen van overgang van de onderneming.....................................90
Faillissement en doorstart....................................................................91
3.5 Grondrechten van werknemers.........................................................93
Instructierecht.....................................................................................94
Vrijheid van meningsuiting..................................................................94
Eerbiediging persoonlijke levenssfeer en recht op lichamelijke
integriteit.............................................................................................95
AVG......................................................................................................96
Camera’s..............................................................................................97
Preventief onderzoek in verband met diefstal.....................................98
E-mail- en internetgebruik op de werkplek..........................................98
Hoofdstuk 4 – Loon.....................................................................................99
4.1 Inleiding............................................................................................99
4.2 Onderhandelen over salaris............................................................100
4.3 Loonbepalingen in het Burgerlijk Wetboek.....................................100
Verrekening........................................................................................101
Gelijk loon..........................................................................................103
4.4 Hoogte loon....................................................................................103
Minimumuurloon en minimumvakantietoeslag..................................103
Cao-loon.............................................................................................104
Algemene en periodieke loonsverhogingen.......................................104
Toeslagen op het loon........................................................................104
All-in loon...........................................................................................105
Overwerk...........................................................................................105
Overwerktoeslag................................................................................106
4
Hoofdstuk 1 – Arbeidsrecht in kaart...........................................................12
1.1 Inleiding............................................................................................12
1.2 Korte historie.....................................................................................12
1.3 Afwijkingen van bepalingen in het Burgerlijk Wetboek.....................14
1.4 Collectieve arbeidsovereenkomst.....................................................14
Definitie cao.........................................................................................15
Minimum- of standaard-cao.................................................................16
Werkingssfeer......................................................................................16
Doorwerking cao-bepalingen...............................................................16
Nawerking cao.....................................................................................17
De artikel 14-werknemer.....................................................................18
Verschil artikel 9- en artikel 14-werknemer.........................................18
Algemeenverbindendverklaring van cao-bepalingen...........................18
Representativiteitseis..........................................................................19
Nawerking avv?...................................................................................19
Overgang van onderneming................................................................20
Incorporatiebeding...............................................................................20
Keuzemogelijkheden............................................................................22
1.5 Uitleg van cao-bepalingen................................................................22
1.6 Sociaal plan.......................................................................................22
1.7 De ondernemingsraad......................................................................23
Advies- en instemmingsrecht..............................................................23
Geen doorwerking afspraken met de ondernemingsraad....................24
Primaat van de cao..............................................................................25
1.8 Sociaal-Economische Raad en Stichting van de Arbeid....................25
1.9 Europees en internationaal recht......................................................26
Bepalingen van Europese herkomst....................................................26
Internationaalrechtelijke bepalingen...................................................27
1.10 Toepasselijk arbeidsrecht binnen de lidstaten van de Europese Unie
(EU).........................................................................................................28
Vrij verkeer van diensten.....................................................................29
1
, 1.11 Procederen in het arbeidsrecht.......................................................30
Vermijden procedures..........................................................................31
Aanvulling............................................................................................32
Hoofdstuk 2 – De arbeidsovereenkomst.....................................................32
2.1 Inleiding............................................................................................32
2.2 Belang arbeidsovereenkomst............................................................32
2.3 De arbeidsovereenkomst..................................................................33
Arbeid verrichten.................................................................................33
Loon.....................................................................................................34
In dienst van........................................................................................34
Gedurende zekere tijd..........................................................................34
Rechtspraak.........................................................................................35
2.4 Arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht......................36
Schijnzelfstandigheid...........................................................................38
2.5 Oproepovereenkomst........................................................................40
Rechtsvermoedens..............................................................................40
Omvang arbeidsovereenkomst............................................................41
Praktijk.................................................................................................42
Ziekte...................................................................................................42
Uitsluiten loondoorbetalingsplicht.......................................................43
Definitie oproepovereenkomst.............................................................44
De voorovereenkomst..........................................................................45
Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht........................45
Vastklikregeling....................................................................................46
Rechtsvermoedens en vastklikregeling...............................................47
Oproeptermijn......................................................................................48
Minimumloonaanspraak.......................................................................48
Voorspelbaar werkpatroon...................................................................49
2.6 Uitzendovereenkomst.......................................................................49
Payrolling.............................................................................................50
2.7 Overige arbeidsrelaties.....................................................................52
Aanneming van werk...........................................................................52
Contracting..........................................................................................52
2
, Zzp’er..................................................................................................53
Aanstelling als ambtenaar...................................................................54
Bemiddelingsovereenkomst.................................................................54
2.8 Aangaan en tot stand komen van de arbeidsovereenkomst.............55
Sollicitatiefase.....................................................................................55
Aanbod en aanvaarding.......................................................................56
Informatieplicht....................................................................................57
Minderjarigheid....................................................................................57
2.9 Arbeidsovereenkomst voor bepaalde en onbepaalde tijd.................58
2.10 Bijzondere bedingen in de arbeidsovereenkomst...........................59
Proeftijdbeding.....................................................................................60
IJzeren proeftijd....................................................................................61
Concurrentiebeding.............................................................................61
Contract voor bepaalde tijd.................................................................63
Vernietiging..........................................................................................63
Boete...................................................................................................65
Het ontbreken van een concurrentiebeding.........................................66
Relatiebeding.......................................................................................66
Geheimhoudingsbeding.......................................................................67
Boetebeding........................................................................................67
Studiekostenbeding.............................................................................68
Hoofdstuk 3 – Rechten en verplichtingen werkgever en werknemer.........69
3.1 Inleiding............................................................................................69
3.2 Goed werkgever- en werknemerschap..............................................69
Goed werkgeverschap.........................................................................69
Op non-actief stellen en schorsen.......................................................70
Goed werknemerschap........................................................................71
3.3 Wijziging arbeidsvoorwaarden..........................................................71
Begrip arbeidsvoorwaarden.................................................................71
Verworven rechten...............................................................................72
Wijziging arbeidsvoorwaarden.............................................................73
Wijziging op grond van goed werknemerschap...................................75
Wijziging op grond van een eenzijdig wijzigingsbeding.......................79
3
, Wijziging op grond van artikel 6:248 lid 2 BW.....................................80
Wijziging op grond van onvoorziene omstandigheden........................81
Wijziging op grond van de Wet flexibel werken (Wfw).........................81
3.4 Overgang van onderneming.............................................................85
Eerste element: economische eenheid................................................86
Tweede element: overeenkomst, een fusie of een splitsing.................86
Derde element: identiteit.....................................................................87
Contractwisseling en aanbesteding.....................................................90
Gevolgen van overgang van de onderneming.....................................90
Faillissement en doorstart....................................................................91
3.5 Grondrechten van werknemers.........................................................93
Instructierecht.....................................................................................94
Vrijheid van meningsuiting..................................................................94
Eerbiediging persoonlijke levenssfeer en recht op lichamelijke
integriteit.............................................................................................95
AVG......................................................................................................96
Camera’s..............................................................................................97
Preventief onderzoek in verband met diefstal.....................................98
E-mail- en internetgebruik op de werkplek..........................................98
Hoofdstuk 4 – Loon.....................................................................................99
4.1 Inleiding............................................................................................99
4.2 Onderhandelen over salaris............................................................100
4.3 Loonbepalingen in het Burgerlijk Wetboek.....................................100
Verrekening........................................................................................101
Gelijk loon..........................................................................................103
4.4 Hoogte loon....................................................................................103
Minimumuurloon en minimumvakantietoeslag..................................103
Cao-loon.............................................................................................104
Algemene en periodieke loonsverhogingen.......................................104
Toeslagen op het loon........................................................................104
All-in loon...........................................................................................105
Overwerk...........................................................................................105
Overwerktoeslag................................................................................106
4
