Formeel strafrecht
Week 1
Werkgroepopdrachten
Opgave 1
Issue:
Is er bij het verkrijgen van de documenten m.b.t. het aankoopbewijs in strijd gehandeld met het nemo
tenetur-beginsel? En is het gebruiken van de verklaring van Van Eeghens in strijd met het nemo tenetur-
beginsel?
Rules:
Artikel 6 EVRM à self-incrimination
HR Post-De Legé-arrest:
1. Is er sprake van dwang die uitgeoefend wordt op de betrokkene?
a. Om belastende informatie in een strafrechtelijke procedure te verkrijgen?
b. Om belastende informatie buiten een strafrechtelijke procedure te verkrijgen?
2. Valt de onder dwang verkregen informatie toch buiten het bereik van het nemo tenetur-beginsel?
a. Wilsafhankelijk materiaal à wel bescherming
- Denk hierbij aan (mondelinge/schriftelijke) verklaringen
b. Wilsonafhankelijk materiaal à geen bescherming
- Denk hierbij aan lichaamsmateriaal
- Tenzij: (1) er sprake is van bewijsmateriaal dat verkregen is op grond van ‘fishing ‘expeditions’
of (2) materiaal in strijd is verkregen met artikel 3 EVRM.
3. Is de ‘very essence’ van het nemo tenetur-beginsel geschonden?
a. Aard en hoogte van druk of sanctie waarmee wordt gedreigd
b. Procedurele waarborgen
c. Gebruik van materiaal (bv. als bewijsmiddel)?
1. Is nemo tenetur (NT) van toepassing?
a. Zekere mate van druk?
i. Druk uitgeoefend om informatie te verkrijgen binnen strafzaak
ii. Informatie onder druk gekregen buiten een strafzaak, maar wordt gebruikt in een strafzaak.
2. Valt het binnen het bereik van nemo tenetur-beginsel?
a. Wilsafhankelijk à verklaringen (mondeling en schriftelijk) à valt onder het bereik van NT.
b. Wilsonafhankelijk à dingen die al bestaan, maar nog niet gegeven zijn (bloed, documenten, etc.)
à valt in beginsel niet onder NT, maar 2 uitzonderingen:
i. Materiaal in strijd verkregen met artikel 3 EVRM (folteringsverbod)
ii. Fishing expedition
3. Is de essentie van NT geschonden?
a. Aard en mate van druk
b. Procedurele waarborgen (bijv. cautie, aanwezigheid advocaat, proportionaliteit en subsidiariteit)
c. Belang van het verkregen materiaal
Application:
,1. Sprake van druk, want meneer van de Belastingdienst slaat met vuist op tafel en schreeuwt en dreigen
naar FIOD sturen en boot in beslag te nemen. Het gaat hier om informatie onder druk gekregen buiten
een strafzaak, omdat het ging om een gesprek bij de Belastingdienst, er was nog geen sprake van een
strafzaak. En uiteindelijk wordt deze informatie wel gebruikt in een strafzaak à witwaspraktijken.
2. Verklaring is wilsafhankelijk, dus valt eronder. Aankoopbewijs is wilsonafhankelijk, dus in principe niet.
Ook geen uitzonderingen (geen fishing expedition, want ze hebben om het document gevraagd ‘weigert
te geven’). Dus verklaring valt wel onder NT, aankoopbewijs niet.
3. Aard en mate druk was hoog à zie 1. Procedurele waarborgen ook erg te kort, alleen advocaat was
aanwezig. Belang was voor een witwaszaak, dit was cruciaal.
Conclusion:
Aankoopbewijs valt niet onder het NT, verklaring wel. Dus aankoopbewijs mag niet gebruikt worden bij
witwas. Raadsvrouw en OvJ hebben beide beetje gelijk.
Uitdeelopdracht
Is niet van toepassing, want wilsonafhankelijk en ook niet in strijd met artikel 3 EVRM en fishing expedition.
Specifieke foto wel onder bescherming NT.
Het gaat hier om de vingerafdruk. De vingerafdruk is verkregen met forcering. Als er bijvoorbeeld een pistool
wordt gehouden is er sprake van strijd met artikel 3 EVRM, dus bescherming op NT. Kan hier geen fishing
expedition, want geen meerdere vingerafdrukken.
Opgave 2
a. Stel je bent opsporingsambtenaar en komt in een controlesituatie zoals in het filmpje terecht.
Zou je op dezelfde manier handelen als de opsporingsambtenaren in het filmpje? Waarom
wel/niet?
Ja, volgens het Dynamische verkeerscontrole-arrest is het rechtmatig om een auto te checken, nadat
er om een rijbewijs/kentekenbewijs is gevraagd. Zij zijn er toen ook achter gekomen dat hij vaker is
veroordeeld voor verdovende middelen in bezit hebben. Ze hebben hem ook netjes gevraagd of hij
middelen bij zich heeft en dat ze hem verdacht over vinden komen. Ze hebben niet discriminerend
gehandeld, want de auto stond gewoon verkeerd.
b. Stel je bent wetenschapper en je schrijft een artikel waarin je afweegt wat de voor- en nadelen
zijn van werken volgens ‘het blauwe boekje’ met de methode ‘vragen staat vrij’. Geef twee voor-
en twee nadelen van deze manier van werken.
Blauwe boekje = Opsporingsambtenaren mogen hun controlebevoegdheden inzetten t.b.v. opsporing.
Veel vragen stellen om informatie te krijgen, voordat je de cautie moet geven/dat er sprake is van een
verdenking.
Voordelen
1. Minder snel cautie inroepen, dus minder snel geen antwoorden van verdachten.
2. Sneller en gerichter actie ondernemen.
Nadelen
1. Onduidelijk waarvoor er controle is.
2. Misbruik van bevoegdheden.
c. Stel je bent beleidsadviseur en je moet een adviesrapport schrijven voor de politie om etnische
profileren uit te bannen. Geef de organisatie twee concrete adviezen.
Wet opgenomen waarop je uiteindelijk iemand mag aanspreken. (STOP-formulier herintroduceren)
Verplichte trainingen.
Meer bewustwording.
, Aantekeningen
Vriend belt jou, is aan de kant gezet door de politie en vraagt om advies. Moet hij de kofferbak openen?
Nee hoeft niet, artikel 96b Sv, alleen bij verdenking misdrijf. Hij moet wel vragen wat het doel is; controle of
opsporing.
Week 1
Werkgroepopdrachten
Opgave 1
Issue:
Is er bij het verkrijgen van de documenten m.b.t. het aankoopbewijs in strijd gehandeld met het nemo
tenetur-beginsel? En is het gebruiken van de verklaring van Van Eeghens in strijd met het nemo tenetur-
beginsel?
Rules:
Artikel 6 EVRM à self-incrimination
HR Post-De Legé-arrest:
1. Is er sprake van dwang die uitgeoefend wordt op de betrokkene?
a. Om belastende informatie in een strafrechtelijke procedure te verkrijgen?
b. Om belastende informatie buiten een strafrechtelijke procedure te verkrijgen?
2. Valt de onder dwang verkregen informatie toch buiten het bereik van het nemo tenetur-beginsel?
a. Wilsafhankelijk materiaal à wel bescherming
- Denk hierbij aan (mondelinge/schriftelijke) verklaringen
b. Wilsonafhankelijk materiaal à geen bescherming
- Denk hierbij aan lichaamsmateriaal
- Tenzij: (1) er sprake is van bewijsmateriaal dat verkregen is op grond van ‘fishing ‘expeditions’
of (2) materiaal in strijd is verkregen met artikel 3 EVRM.
3. Is de ‘very essence’ van het nemo tenetur-beginsel geschonden?
a. Aard en hoogte van druk of sanctie waarmee wordt gedreigd
b. Procedurele waarborgen
c. Gebruik van materiaal (bv. als bewijsmiddel)?
1. Is nemo tenetur (NT) van toepassing?
a. Zekere mate van druk?
i. Druk uitgeoefend om informatie te verkrijgen binnen strafzaak
ii. Informatie onder druk gekregen buiten een strafzaak, maar wordt gebruikt in een strafzaak.
2. Valt het binnen het bereik van nemo tenetur-beginsel?
a. Wilsafhankelijk à verklaringen (mondeling en schriftelijk) à valt onder het bereik van NT.
b. Wilsonafhankelijk à dingen die al bestaan, maar nog niet gegeven zijn (bloed, documenten, etc.)
à valt in beginsel niet onder NT, maar 2 uitzonderingen:
i. Materiaal in strijd verkregen met artikel 3 EVRM (folteringsverbod)
ii. Fishing expedition
3. Is de essentie van NT geschonden?
a. Aard en mate van druk
b. Procedurele waarborgen (bijv. cautie, aanwezigheid advocaat, proportionaliteit en subsidiariteit)
c. Belang van het verkregen materiaal
Application:
,1. Sprake van druk, want meneer van de Belastingdienst slaat met vuist op tafel en schreeuwt en dreigen
naar FIOD sturen en boot in beslag te nemen. Het gaat hier om informatie onder druk gekregen buiten
een strafzaak, omdat het ging om een gesprek bij de Belastingdienst, er was nog geen sprake van een
strafzaak. En uiteindelijk wordt deze informatie wel gebruikt in een strafzaak à witwaspraktijken.
2. Verklaring is wilsafhankelijk, dus valt eronder. Aankoopbewijs is wilsonafhankelijk, dus in principe niet.
Ook geen uitzonderingen (geen fishing expedition, want ze hebben om het document gevraagd ‘weigert
te geven’). Dus verklaring valt wel onder NT, aankoopbewijs niet.
3. Aard en mate druk was hoog à zie 1. Procedurele waarborgen ook erg te kort, alleen advocaat was
aanwezig. Belang was voor een witwaszaak, dit was cruciaal.
Conclusion:
Aankoopbewijs valt niet onder het NT, verklaring wel. Dus aankoopbewijs mag niet gebruikt worden bij
witwas. Raadsvrouw en OvJ hebben beide beetje gelijk.
Uitdeelopdracht
Is niet van toepassing, want wilsonafhankelijk en ook niet in strijd met artikel 3 EVRM en fishing expedition.
Specifieke foto wel onder bescherming NT.
Het gaat hier om de vingerafdruk. De vingerafdruk is verkregen met forcering. Als er bijvoorbeeld een pistool
wordt gehouden is er sprake van strijd met artikel 3 EVRM, dus bescherming op NT. Kan hier geen fishing
expedition, want geen meerdere vingerafdrukken.
Opgave 2
a. Stel je bent opsporingsambtenaar en komt in een controlesituatie zoals in het filmpje terecht.
Zou je op dezelfde manier handelen als de opsporingsambtenaren in het filmpje? Waarom
wel/niet?
Ja, volgens het Dynamische verkeerscontrole-arrest is het rechtmatig om een auto te checken, nadat
er om een rijbewijs/kentekenbewijs is gevraagd. Zij zijn er toen ook achter gekomen dat hij vaker is
veroordeeld voor verdovende middelen in bezit hebben. Ze hebben hem ook netjes gevraagd of hij
middelen bij zich heeft en dat ze hem verdacht over vinden komen. Ze hebben niet discriminerend
gehandeld, want de auto stond gewoon verkeerd.
b. Stel je bent wetenschapper en je schrijft een artikel waarin je afweegt wat de voor- en nadelen
zijn van werken volgens ‘het blauwe boekje’ met de methode ‘vragen staat vrij’. Geef twee voor-
en twee nadelen van deze manier van werken.
Blauwe boekje = Opsporingsambtenaren mogen hun controlebevoegdheden inzetten t.b.v. opsporing.
Veel vragen stellen om informatie te krijgen, voordat je de cautie moet geven/dat er sprake is van een
verdenking.
Voordelen
1. Minder snel cautie inroepen, dus minder snel geen antwoorden van verdachten.
2. Sneller en gerichter actie ondernemen.
Nadelen
1. Onduidelijk waarvoor er controle is.
2. Misbruik van bevoegdheden.
c. Stel je bent beleidsadviseur en je moet een adviesrapport schrijven voor de politie om etnische
profileren uit te bannen. Geef de organisatie twee concrete adviezen.
Wet opgenomen waarop je uiteindelijk iemand mag aanspreken. (STOP-formulier herintroduceren)
Verplichte trainingen.
Meer bewustwording.
, Aantekeningen
Vriend belt jou, is aan de kant gezet door de politie en vraagt om advies. Moet hij de kofferbak openen?
Nee hoeft niet, artikel 96b Sv, alleen bij verdenking misdrijf. Hij moet wel vragen wat het doel is; controle of
opsporing.
