H1
Doel van het recht:
- Inhoudelijk: rechtvaardigheid, gelijkheid, beschermen van de zwaksten.
o Wat er precies moet worden bereikt, is zaak van politieke keuzes.
Politiek bepaalt de inhoud van het recht (politiek moet antwoord
geven op; is voor de ontwikkeling van kinderen goed als
kinderopvang gratis is?)
- Technisch: ordenen samenleving, geven van regels om conflicten te
voorkomen.
o Definitie: recht is het geheel van overheidsregels dat de
samenleving ordent.
Verdragen;
- Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden
- IVRK
Rechtsgebieden; delen van het recht. Er zijn 4 rechtsgebieden;
- Staatsrecht (publiekrecht); basisregels voor organisatie van de overheid.
Beschrijving van de verschillende organen van de overheid
(gemeenteraad, provinciale staten, eerste en tweede kamer, koning). Het
beschrijft hun onderlinge verhouding, en geeft regels voor relatie tussen
burger en overheid. Gaat bijvoorbeeld over taken van de regering en
tweede kamer. Grondwet hoort bij het staatsrecht. Stemrecht
- Bestuursrecht (publiekrecht); regels voor de uitoefening van de
bestuurstaken van de overheid (zorg milieu, onderwijs, sociale zekerheid).
Bij uitoefenen van de bestuurstaken komt overheid vaak met burgers in
aanraking (vergunning, uitkering). Wat de overheid in dit soort contacten
met de burger wel/niet mag doen staat in het bestuursrecht. Awb,
Jeugdwet, Wet milieubeheer, Participatiewet, hoe je als burger een
bezwaar- en beroepsprocedures tegen de overheid kan starten.
- Strafrecht (publiekrecht); ‘verboden’ gedragingen (diefstal, moord). Wie
zich schuldig maakt aan de ‘verboden gedragingen kan door de rechter
gestraft worden. niet alles wat niet mag wordt als ‘verboden’ gedragingen
gezien. Wetgever neemt alleen die gedragingen in het strafrecht op, die de
rechtsorde zo schenden dat een straf van de overheid moet volgen.
Rechtsorde; rust en veiligheid in de samenleving. Wetboek van Strafrecht
(strafbepalingen), Wetboek strafvordering. (wat gebeurt als een strafbaar
feit is gepleegd) . gang van zaken tijdens een strafproces
- Burgerlijk recht (privaatrecht); regelt rechtsverhoudingen tussen burgers
onderling. 3 onderdelen; 1. Personen en familierecht, familie rechtelijke
relaties tussen mensen worden geregeld (ouderschap, gezag, ots). 2.
Vermogensrecht, regelt zakelijke relaties tussen personen (koop, huur,
hypotheek, erfrecht) 3. Rechtspersonenrecht, organisatie/onderneming die
een zelfstandig leven leidt in het recht. Hoe een rechtspersoon een
, nv/bv/stichting/vereniging opricht. Het Burgerlijk Wetboek, Wetboek van
Burgerlijk Rechtsvordering .
Jeugdrecht bestaat uit alle onderdelen uit de rechtsgebieden die over jeugdigen
gaan of voor ze belangrijk zijn. (0-18 jaar)
Indelingen recht;
- Materieel en formeel recht; kent zowel strafrecht als burgerlijk recht als
bestuursrecht.
o Materieel recht; regels waar wij aan moeten houden, rechten en
plichten burgers.
Strafrecht; strafbepalingen; diefstal, mishandeling. Wetboek
van Strafrecht.
Burgerlijk recht; bevat rechten en plichten. Burgerlijk
Wetboek
Bestuursrecht; beschrijft rechten en plichten
o Formeel recht; procesrecht. Beschrijft wat er gebeurt als materieel
recht geschonden wordt.
Strafrecht; geeft aan wat er gebeurt als een strafbaar feit is
gepleegd. Regels die zich bezighouden met hoe politie een
dader mag arresteren. Regels voor een rechter om iemand te
veroordelen. Regels om inhoudelijke regels te handhaven.
Wetboek van Strafvordering.
Burgerlijk recht; gang van zaken tijdens zitting, positie
advocaat. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Bestuursrecht; mogelijkheden om beroep in te stellen tegen
een besluit van de overheid, gang van zaken tijdens zitting
- Nationaal en internationaal recht;
o Nationaal recht; regels die gelden op het grondgebied van dat land
o Internationaal recht; regelt rechtsrelaties tussen verschillende
staten. Wordt vaak vastgesteld in internationale verdragen, die
afspraken bevatten tussen landen. Soms kennen deze verdragen
ook regels waarmee de burgers direct te maken hebben (regels
Europese Unie). Europese wetgeving heeft steeds meer invloed op
onze nationale wetgeving (alle landen EU geldt Europese
privacyregels, AVG)
H2; personen- en familierecht
Moeder is de vrouw uit wie het kind geboren is. De biologische moeder is de
juridische moeder. Dit geldt ook als bij de bevruchting waarbij een eicel van een
andere vrouw is ingebracht.
Draagmoederschap: als een vrouw voor een andere vrouw een kind ter wereld
brengt. Geen regeling, wel wetvoorstel voor draagmoederschap. Als wetvoorstel
wordt goedgekeurd kunnen wensouders meteen bij de geboorte juridische ouders
worden. Draagmoeder en wensmoeder moeten dan voor de conceptie, via een
advocaat samen een verzoek indienen bij de rechtbank waarin afspraken staan
over de draagmoederschap. De rechtbank kan dit verzoek afwijzen (twijfelen
vrijwilligheid, toekenning niet in belang van kind). Dit geldt als draagmoeder en
minstens één van de wensouders in Nederland wonen en een Nederlandse
identiteit hebben of als vreemdeling legaal in Nederland verblijven. In principe
,moet één van de wensouders genetisch verwant zijn aan het kind (eicel moeder,
of spermacel vader).
Juridische vader; man
- Die bij de geboorte met moeder is gehuwd
- Die de jeugdige heeft erkend
- Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld
- Die de jeugdige heeft geadopteerd
(juridische) vader van het kind is; de man die op het moment van de geboorte
getrouwd is met de vrouw die het kind ter wereld brengt. Als man overlijdt tijdens
huwelijk en brengt vrouw een kind ter wereld binnen 306 dagen na dit overlijden,
dan wordt de overleden man gezien als juridische vader van het kind. men gaat
ervan uit de dat bevruchting heeft plaatsgevonden toen de man leefde.
Voor de man die op het moment van de geboorte de geregistreerde partner van
moeder is geldt dezelfde regel (vanaf 2014), hij wordt automatisch de juridische
vader van het kind. De man, vrouw en het kind kan de
rechtbank verzoeken het vaderschap dat door huwelijk is ontstaan, te ontkennen
(de verwekker (biologische vader) kan dit niet). Dit kan alleen als het duidelijk is
dat de man niet de biologische vader is van het kind (bepaald door DNA).
Rechtbank stemt in met ontkenningsverzoek -> man niet langer juridische vader
van het kind. Als een vrouw op het moment van de geboorte
geen formele relatie heeft, krijgt het kind alleen een moeder. Een man kan dan
de juridische vader worden door het kind te erkennen.
Erkennen; man verklaart bij de Burgerlijke Stand van de gemeente dat hij de
juridische vader van het kind wil zijn. De man schept door de erkenning een
familierechtelijke relatie tussen hem en de jeugdige. Erkenning niet mogelijk bij:
wie vader is overleden, na een echtscheiding. Een kind dat eenmaal een
juridische vader heeft, houdt deze man in principe zijn hele leven als juridische
vader. Voor erkenning van een jeugdige tot 12 jaar heeft de man toestemming
van moeder nodig. is de jeugdige tussen 12 en 16 jaar, dan moeten de moeder
en jeugdige beiden toestemming geven. Is de jeugdige 16 jaar of ouder, dan is
alleen de toestemming van de jeugdige nodig.
Wanneer moeder/jeugdige geen toestemming geeft gaat de erkenning niet door.
Maar de man die kan aantonen dat hij de verwekker is van de jeugdige, hoeft het
niet bij de weigering te laten. Hij kan de rechtbank vragen om vervangende
toestemming. De rechter geeft de erkenning als hij; de belangen van het kind
niet zal schaden, de belangen niet zal schaden die de moeder heeft bij een
ongestoorde verhouding met haar kind. Toestemming tot erkenning wordt
kansrijker als man en vrouw al een relatie hebben gehad, zonder geweld. Man of
vrouw die spermadonor of eiceldonor is, heeft recht om de rechtbank een
vervangende toestemming te vragen als de moeder deze weigert. Daarbij is
vooral van belang of het op het moment van het donorschap de bedoeling was
van moeder en donor om een familieband te laten ontstaan tussen kind en donor.
Erkenning niet mogelijk;
- Door een man die, vanwege te nauwe verwantschap, geen huwelijk met
moeder mag sluiten (broer, vader).
- Door een man die nog geen 16 jaar oud is
- Door een man die onder curatele (bewind) sta/at, tenzij hij toestemming
heeft van kantonrechter
, - Als de jeugdige al 2 juridische ouders heeft
Een erkenning kan niet zomaar ongedaan worden gemaakt. Alleen als de
erkenner niet de biologische vader is, zet de wetgever de deur open. een kind
kan na het ontdekken dat zijn erkenner niet zijn biologische vader is de
rechtbank verzoeken om vernietiging van de erkenning. Kind heeft hier vanaf de
ontdekking 3 jaar de tijd voor, als je minderjarig bent en je ontdekt het heb je tot
je 20e jaar om een verzoek tot vernietiging van de erkenning in te dienen. Ook
kan vernietiging plaatvinden door wilsgebrek, er is iets mis met de manier
waarop het besluit is genomen om te erkennen. Er is sprake van;
- dwaling (als moeder en de man beiden dachten dat het kind van de man
was, maar dit niet het geval is
- bedrog ( moeder heeft de man opzettelijk voorgelogen)
- dwang (moeder wordt onderdruk gezet om erkenning te geven)
Gaat het bij de erkenning om een man (biologische vader) die vrijwillig een
vader-kindrelatie aangaat, dan legt de rechter bij de gerechtelijke vaststelling
van het vaderschap het juridisch vaderschap aan de verwekker op. Dit gebeurt
op verzoek van moeder/jeugdige en kan niet door de man die de vaderschap wil
worden gedaan. Als verwekker weigert het kind te herkennen. Kan
moeder/jeugdige aantonen dat de man de verwekker is, dan kunnen moeder (tot
16 jaar) en jeugdige (vanaf 12 jaar) de rechten vragen het vaderschap van de
man vast te stellen. Wordt vaderschap vastgesteld, dan ontstaat er een
juridische vader-kindrelatie met dezelfde gevolgen als andere vormen juridisch
vaderschap. Dit kan ook als een man overlijdt voordat hij het kind heeft erkend.
Vaderschapsactie (niet hetzelfde als het vaderschap); de moeder vraag de
rechter niet om het vaderschap van de verwekker maar om de man te
verplichten een bijdrage te leveren in de kosten van studie en levensonderhoud
van zijn kind.
Sinds 2014 heeft vrouwelijke partner van de moeder bijna dezelfde positie als
een mannelijke partner;
- de vrouw met wie de moeder bij de geboorte is getrouwd wordt
automatisch de duo-ouder als het kind verwekt is met genetisch materiaal
van een donorbank
- een vrouw kan met toestemming van moeder (en kind vanaf 12 e) een kind
erkennen.
- Een vrouw die als levensgezel van de moeder heeft ingestemd met een
daad van verwekking van het kind, heeft het recht om vervangende
toestemming voor de erkenning te vragen bij de rechtbank.
- Moeder en kind kunnen gerechtelijk het duo-ouderschap van een vrouw
laten vaststellen als deze vrouw de levensgezel is van de moeder en heeft
ingestemd met een daad van verweking van het kind.
Als 2 vrouwen aan een vriend vragen om een zaaddonor te zijn (informele donor),
ontstaat door de geboorte bij de vrouw die het kind ter wereld brengt
moederschap. De echtgenote wordt niet automatisch de duo-ouder. Zij moet het
kind eerst erkennen.
Na de rechterlijke uitspraak over adoptie worden de adoptieouders de juridische
ouders van de jeugdige. Adoptie is uitzondering op de regel dat juridische