WG Beginselen van de Democratische Rechtsstaat
Werkgroepdocent: Jasper Kennis.
Vraag 1:
a) Bij gezag heb je bevoegdheid gekregen door de wet. Gezag is gelegitimeerde dwang.
b) Gezag, want er is een bevoegdheid nodig en die vloeit voort uit de Grondwet (of de wet in
formele zin). De Grondwet kan van dwang gezag maken.
- Waarom kan de Grondwet van dwang gezag maken/gezag kan legitimeren: er is een
democratische legitimatie waardoor wij gezag toekennen aan de Grondwet en de wet in
formele zin.
Vraag 2: B – regering is uitvoerende macht maar ook mede wetgever (artikel 81; de vaststelling
geschiedt samen, p. 2759). Checks and balances waardoor verschillende machten elkaar kunnen
controleren. Tekst reader: de leer der machtenscheiding is in haar zuivere vorm in het Nederlandse
bestel nimmer gerealiseerd.
Vraag 3:
a) Rijkswet op het Nederlanderschap: p. 3453. Voor deze vraag artikel 6.g: woont er nog geen
15 jaar, dus verkrijgt het niet op deze basis. Hoofdstuk 4 artikel 8 sub 1, als taal beheerst is
eraan voldaan.
b) Bij kijken naar verlies: kijk naar art 15 sub 1 E. Kan het niet verliezen, want gaat om de twee
woorden ‘ vreemde krijgsdienst’ FARC valt niet onder categorie vreemde krijgsdienst.
Geen sprake van deelname maar werving, zou je ook kunnen beredeneren.
Bij kijken naar verkrijgen: artikel 9 sub 1A, afwijzing als ernstige vermoedens gevaar voor
Koninkrijk. Handleiding: verwachtingen toekomstig gedrag staan centraal, gebaseerd op
heden en verleden. Als 4 jaar voor aanvraag veroordeeld voor misdrijf afwijzing. Artikel 97A
strafrecht: misdrijf is het steunen van buitenlandse omwentelingen.
c) Kan het verkrijgen op basis van artikel 3 lid 1.
d) Kan het verkrijgen op basis van artikel 5.
Vraag 4:
a) Eerst met feodale stelsel ging het vooral om belang van de koning en de adel waarmee de
koning een verbond had gesloten; begrenzing macht koning door wederkerige afspraken
vorst en leenmannen. Belang van beide partijen was land en leger; vorst had leenmannen
nodig om oorlog te voeren, leenmannen wilden er iets voor terug. Natuurrecht: het belang
van het individu (bevolking) wordt voorop gesteld, algemeen belang. Machtsuitoefening is
gericht op welzijn volk.
b) Magna Carta & Blijde Incomste & Plakkaat van Verlatinge & Amerikaanse
Onafhankelijksverklaring.
c) Feodalisme gaat uit van het collectief, bij natuurrecht dat elk individu rechten toekomen.
Natuurrechtelijk contractsleer: individuele rechten van vrije onverbonden mensen (p. 7 & 8).
Vraag 5:
a) Niet volledig, deel zijn gaan uitmaken van VN en EU, moeten ons houden aan hun wetten en
is gebonden aan wetgeving van de EU. Soevereiniteit is overdragen rechtsmacht en niet
gebonden zijn aan andere regels. NL heeft deel overgedragen aan internationale organisaties
zoals EU, waardoor we niet meer volledig soeverein zijn (soevereiniteit is niet volledig in
handen IO’s, zoals Brexit; je kan eruit stappen).
- Raad van Europa & EU. NL is bij beide aangesloten, maar is niet hetzelfde, dus niet door
elkaar halen!
b) Artikel 92. Deze bepaling is in 1953 in de grondwet opgenomen, toen is de EGKS opgericht.
, Vraag 6:
a) Legaliteitsbeginsel: als overheid burgers wil beperken moet dit berusten op een door de wet
gegeven bevoegdheid.
b) Bij rule of law volg je uitspraken rechters en bij principe FA de wet. Rule of law en principe de
legalite zijn de legaliteitsbeginselen van GB en FA. Verschil: onze rechtsstaat is gebaseerd op
rijtje bevolking, land etc. Onze rechtsstaat is daardoor op veel meer gebaseerd dan alleen het
legaliteitsbeginsel (p. 12 en 18 van het handboek).
Vraag 7:
a) Trefwoord voor de overheid die het recht handhaaft, rechtsstaat als garant van de
grondrechten, rol van onafhankelijke rechters.
b) Als een rechter een fout maakt kan dit in hoger beroep of cassatie hoge raad hersteld
worden. Goed dat die mogelijkheid bestaat: risico fouten te minimaliseren, dus vertrouwen
in de rechtspraak. Doordat dat mechanisme er is, moeten politici niet zo zeuren als het een
keer mis gaat, want systeem biedt mogelijkheid om te herstellen.
c) Ballin zou aansluiten bij de rechters. P. 25. (goed antwoord ). Verbindende factor tussen
rechtstaat en democratie: legaliteitsbeginsel. Democratie werkt voer de band van
legaliteitsbeginsel door in de rechtsstaat. Fundamentele rechten zijn nodig om in
samenleving te kunnen functioneren, de rechters waarborgen die fundamentele rechten.
WG 2: 21-9
Voor essayvraag inleveren: wij zijn WG01.
Budgetrecht: waarom werd in 1840/1850 gebruikt oorlog met Belgie. Oorlogsinspanningen kosten
veel geld, Tweede Kamer was het er niet mee eens. 1839 tegengehouden.
Strafrechtelijke MV: bij ambtsmisdrijf kan je vervolgd worden; wordt in de praktijk niet vaak gebruikt
en staat niet in de grondwet maar in het wetboek van strafrecht: art. 355 Sr.
Politieke MV: ministers moeten verantwoording afleggen bij parlement. (art. 42 lid 1, Gw)
Vraag2c: Willem III wilde Luxemburg verkopen aan Frankrijk… Blijkt dat het parlement het laatste
woord. Sinds Luxemburgse kwestie is er de regel dat de Kamer niet tweemaal mag worden
ontbonden voor hetzelfde feit. Kwestie leidde tot vertrouwensregel, liet strijd tussen koning en
parlement zien.
Vraag 3A; Constitutionele rol en persoonlijke rol. Constitutionele rol: art. 42 lid 1 Gw, ook art. 82 Gw.
Persoonlijke rol: art. 24 e.v. (en verder).
Bij constitutionele rol wordt woord Koning gebruikt, maar dan wordt de regering bedoeld. Zoals bij
art. 82 wetsvoorstellen indienen.
3C: in de praktijk is de Minister President vaak de formateur. Wat doet de TK direct na de
verkiezingen vergaderen, in die vergadering worden informateur en formateur gekozen. In oude
procedure: koning had in de procedure veel meer macht; hield na de verkiezingen consultaties voor
advies. Hij benoemde de informateur en formateur: p. 113 boek. Waarom procedure nu verandert:
koning had veel invloed op politiek maar was niet gekozen. Staat filmpje op blackboard over dit
proces. Staat in reglement van orde van de TK in art. 139A (VII.6 p. 2799).
Redenen: er was te veel macht & geen verantwoordelijk, dus veranderd naar nieuwe procedure; nu
wel verantwoordelijkheid is gerealiseerd door de machtsverschuiving.
Vraag 4a: Reglement van Orde van de TK: art. 140; bij afzonderlijke regeling en vastgesteld door de
Kamer.
Reglement van Orde van de EK: art. 128. Voorstel kan door 1 of meer leden worden gedaan. Art. 131
lid 1: de Kamer beslist tot onderzoek.
Werkgroepdocent: Jasper Kennis.
Vraag 1:
a) Bij gezag heb je bevoegdheid gekregen door de wet. Gezag is gelegitimeerde dwang.
b) Gezag, want er is een bevoegdheid nodig en die vloeit voort uit de Grondwet (of de wet in
formele zin). De Grondwet kan van dwang gezag maken.
- Waarom kan de Grondwet van dwang gezag maken/gezag kan legitimeren: er is een
democratische legitimatie waardoor wij gezag toekennen aan de Grondwet en de wet in
formele zin.
Vraag 2: B – regering is uitvoerende macht maar ook mede wetgever (artikel 81; de vaststelling
geschiedt samen, p. 2759). Checks and balances waardoor verschillende machten elkaar kunnen
controleren. Tekst reader: de leer der machtenscheiding is in haar zuivere vorm in het Nederlandse
bestel nimmer gerealiseerd.
Vraag 3:
a) Rijkswet op het Nederlanderschap: p. 3453. Voor deze vraag artikel 6.g: woont er nog geen
15 jaar, dus verkrijgt het niet op deze basis. Hoofdstuk 4 artikel 8 sub 1, als taal beheerst is
eraan voldaan.
b) Bij kijken naar verlies: kijk naar art 15 sub 1 E. Kan het niet verliezen, want gaat om de twee
woorden ‘ vreemde krijgsdienst’ FARC valt niet onder categorie vreemde krijgsdienst.
Geen sprake van deelname maar werving, zou je ook kunnen beredeneren.
Bij kijken naar verkrijgen: artikel 9 sub 1A, afwijzing als ernstige vermoedens gevaar voor
Koninkrijk. Handleiding: verwachtingen toekomstig gedrag staan centraal, gebaseerd op
heden en verleden. Als 4 jaar voor aanvraag veroordeeld voor misdrijf afwijzing. Artikel 97A
strafrecht: misdrijf is het steunen van buitenlandse omwentelingen.
c) Kan het verkrijgen op basis van artikel 3 lid 1.
d) Kan het verkrijgen op basis van artikel 5.
Vraag 4:
a) Eerst met feodale stelsel ging het vooral om belang van de koning en de adel waarmee de
koning een verbond had gesloten; begrenzing macht koning door wederkerige afspraken
vorst en leenmannen. Belang van beide partijen was land en leger; vorst had leenmannen
nodig om oorlog te voeren, leenmannen wilden er iets voor terug. Natuurrecht: het belang
van het individu (bevolking) wordt voorop gesteld, algemeen belang. Machtsuitoefening is
gericht op welzijn volk.
b) Magna Carta & Blijde Incomste & Plakkaat van Verlatinge & Amerikaanse
Onafhankelijksverklaring.
c) Feodalisme gaat uit van het collectief, bij natuurrecht dat elk individu rechten toekomen.
Natuurrechtelijk contractsleer: individuele rechten van vrije onverbonden mensen (p. 7 & 8).
Vraag 5:
a) Niet volledig, deel zijn gaan uitmaken van VN en EU, moeten ons houden aan hun wetten en
is gebonden aan wetgeving van de EU. Soevereiniteit is overdragen rechtsmacht en niet
gebonden zijn aan andere regels. NL heeft deel overgedragen aan internationale organisaties
zoals EU, waardoor we niet meer volledig soeverein zijn (soevereiniteit is niet volledig in
handen IO’s, zoals Brexit; je kan eruit stappen).
- Raad van Europa & EU. NL is bij beide aangesloten, maar is niet hetzelfde, dus niet door
elkaar halen!
b) Artikel 92. Deze bepaling is in 1953 in de grondwet opgenomen, toen is de EGKS opgericht.
, Vraag 6:
a) Legaliteitsbeginsel: als overheid burgers wil beperken moet dit berusten op een door de wet
gegeven bevoegdheid.
b) Bij rule of law volg je uitspraken rechters en bij principe FA de wet. Rule of law en principe de
legalite zijn de legaliteitsbeginselen van GB en FA. Verschil: onze rechtsstaat is gebaseerd op
rijtje bevolking, land etc. Onze rechtsstaat is daardoor op veel meer gebaseerd dan alleen het
legaliteitsbeginsel (p. 12 en 18 van het handboek).
Vraag 7:
a) Trefwoord voor de overheid die het recht handhaaft, rechtsstaat als garant van de
grondrechten, rol van onafhankelijke rechters.
b) Als een rechter een fout maakt kan dit in hoger beroep of cassatie hoge raad hersteld
worden. Goed dat die mogelijkheid bestaat: risico fouten te minimaliseren, dus vertrouwen
in de rechtspraak. Doordat dat mechanisme er is, moeten politici niet zo zeuren als het een
keer mis gaat, want systeem biedt mogelijkheid om te herstellen.
c) Ballin zou aansluiten bij de rechters. P. 25. (goed antwoord ). Verbindende factor tussen
rechtstaat en democratie: legaliteitsbeginsel. Democratie werkt voer de band van
legaliteitsbeginsel door in de rechtsstaat. Fundamentele rechten zijn nodig om in
samenleving te kunnen functioneren, de rechters waarborgen die fundamentele rechten.
WG 2: 21-9
Voor essayvraag inleveren: wij zijn WG01.
Budgetrecht: waarom werd in 1840/1850 gebruikt oorlog met Belgie. Oorlogsinspanningen kosten
veel geld, Tweede Kamer was het er niet mee eens. 1839 tegengehouden.
Strafrechtelijke MV: bij ambtsmisdrijf kan je vervolgd worden; wordt in de praktijk niet vaak gebruikt
en staat niet in de grondwet maar in het wetboek van strafrecht: art. 355 Sr.
Politieke MV: ministers moeten verantwoording afleggen bij parlement. (art. 42 lid 1, Gw)
Vraag2c: Willem III wilde Luxemburg verkopen aan Frankrijk… Blijkt dat het parlement het laatste
woord. Sinds Luxemburgse kwestie is er de regel dat de Kamer niet tweemaal mag worden
ontbonden voor hetzelfde feit. Kwestie leidde tot vertrouwensregel, liet strijd tussen koning en
parlement zien.
Vraag 3A; Constitutionele rol en persoonlijke rol. Constitutionele rol: art. 42 lid 1 Gw, ook art. 82 Gw.
Persoonlijke rol: art. 24 e.v. (en verder).
Bij constitutionele rol wordt woord Koning gebruikt, maar dan wordt de regering bedoeld. Zoals bij
art. 82 wetsvoorstellen indienen.
3C: in de praktijk is de Minister President vaak de formateur. Wat doet de TK direct na de
verkiezingen vergaderen, in die vergadering worden informateur en formateur gekozen. In oude
procedure: koning had in de procedure veel meer macht; hield na de verkiezingen consultaties voor
advies. Hij benoemde de informateur en formateur: p. 113 boek. Waarom procedure nu verandert:
koning had veel invloed op politiek maar was niet gekozen. Staat filmpje op blackboard over dit
proces. Staat in reglement van orde van de TK in art. 139A (VII.6 p. 2799).
Redenen: er was te veel macht & geen verantwoordelijk, dus veranderd naar nieuwe procedure; nu
wel verantwoordelijkheid is gerealiseerd door de machtsverschuiving.
Vraag 4a: Reglement van Orde van de TK: art. 140; bij afzonderlijke regeling en vastgesteld door de
Kamer.
Reglement van Orde van de EK: art. 128. Voorstel kan door 1 of meer leden worden gedaan. Art. 131
lid 1: de Kamer beslist tot onderzoek.
