Hoofdstuk 4 Bijzondere overeenkomsten
4.1 Inleiding
Art. 7:610 e.v. BW, arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij een werknemer in
dienst is van een werkgever en tegen betaling werkzaamheden verricht.
Art. 7:400 e.v. BW, overeenkomst van opdracht, opdrachtnemers verrichten tegen betaling
werkzaamheden (verlenen van diensten) voor een opdrachtgever. Opdrachtnemers zijn
daarbij zelfstandigen. Een aannemingsovereenkomst is gericht op het tot stand brengen van
werken van stoffelijke aard.
4.2 Vaststellen arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 BW =
1. De werknemer moet (zelf) arbeid verrichten
2. De werkgever moet loon betalen
3. De werknemer is in dienst bij de werkgever, waardoor er een gezagsverhouding tot
de werkgever bestaat
In het arrest Groen – Schoevers heeft de Hoge Raad bevestigd dat voor de vraag van
wat voor overeenkomst sprake is, gekeken moet worden naar alle omstandigheden
van het geval. Hoe partijen een overeenkomst noemen of wat hun bedoeling is, is dus
wel van belang, maar niet doorslaggevend. Ook de feitelijke situatie moet worden
meegewogen. De rechter zal op alle omstandigheden letten en deze toetsen aan de
drie elementen van art. 7:610 lid 1 BW.
Enkele belangrijke beoordelingsaspecten:
Hoe vrij is degene die arbeid verricht om zijn werkindeling te bepalen?
Hoe vindt beloning plaats? (Ondernemersrisico)
Draagt degene die arbeid verricht zelf zorg voor grond- en hulpstoffen en
hulpmiddelen?
Wordt er doorbetaald bij vakantie, ziekte of verlof?
Verricht degene die arbeid verricht ook nog werkzaamheden voor andere
partijen?
Wat is verder de maatschappelijke positie van partijen?
4.3 Belangrijke bepalingen rondom (het einde van) de arbeidsovereenkomst
Art. 7:611 BW bevat een algemene hoofdregel: werkgever en werknemer zijn verplicht zich
als goed werknemer en werkgever te gedragen. Deze regel benadrukt de redelijkheid en
billijkheid die werkgever en werknemer op basis van de arbeidsovereenkomst naar elkaar
moeten betrachten.
Een arbeidsovereenkomst kan in de volgende gevallen eindigen:
1. Na afloop van een in de overeenkomst bepaalde tijd
De werkgever heeft bij een arbeidsovereenkomst van langer dan zes maanden wel
een aanzegplicht (art. 7:668 lid 1 BW), dit houdt in dat hij uiterlijk een maand voor
het einde van de overeenkomst laat weten of hij de overeenkomst wel of niet wil
voortzetten.
Art. 7:668a BW stelt grenzen aan de hoeveelheid en duur van de overeenkomst voor
bepaalde tijd.
, Hoofdstuk 4 Bijzondere overeenkomsten
2. Opzegging door werknemer
Tussentijds opzeggen is alleen niet mogelijk bij overeenkomsten voor bepaalde tijd
(art. 7:667 lid 3 BW).
3. Opzegging door werkgever
Volgens art. 7:669 lid 1 BW kan de werkgever alleen opzeggen als er een redelijke
grond is (bedrijfseconomische redenen of ziekte). In deze gevallen moet de
werkgever voor opzegging eerst toestemming vragen bij het UWV, die toetst of er
inderdaad een redelijke grond is.
Art. 7:677 BW geeft de werkgever en de werknemer het recht de overeenkomst per
direct op te zeggen (ontslag op staande voet) als er sprake is van een dringende
reden (diefstal, bedreiging etc.)
4. Ontbinden
Volgens art. 7:671b BW kan de kantonrechter de arbeidsovereenkomst op verzoek
van de werkgever ontbinden.
5. Overlijden
Art. 7:674 jo 7:675 BW.
6. Wederzijds goedvinden
Beëindigingsovereenkomst, art. 7:670b BW geeft het recht er binnen 14 dagen op
terug te komen (lid 2).
4.4 Schema: verschillen tussen de drie overeenkomsten ->
4.5 Opdracht: inleiding
Het kenmerk van opdracht is dus het verrichten van
bepaalde werkzaamheden die niet mogen bestaan uit:
Het tot stand brengen van een werk van stoffelijke
aard
Het bewaren van zaken
Het uitgeven van werken
Het vervoeren of doen van personen of zaken
Werkzaamheden die worden verricht in het kader
van een arbeidsovereenkomst
Alle andere overeenkomsten waarbij werkzaamheden
worden verricht, kunnen als een overeenkomst van
opdracht worden aangemerkt.
4.6 Gekwalificeerde vormen van opdracht
De wettelijke regeling van opdracht loopt van art. 7:400 tot
art. 7:468 BW.
De lastgevingsovereenkomst (art. 7:414 BW) bestrijkt de
gevallen waarin een opdrachtnemer – de lasthebber – voor
een opdrachtgever – de lastgever – rechtshandelingen zal verrichten.
Bij een bemiddelingsovereenkomst (art. 7:425 BW) spant de opdrachtnemer zich in om voor
de opdrachtgever overeenkomsten tot stand te brengen. Bemiddeling kan gecombineerd
worden met lastgeving.
4.1 Inleiding
Art. 7:610 e.v. BW, arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij een werknemer in
dienst is van een werkgever en tegen betaling werkzaamheden verricht.
Art. 7:400 e.v. BW, overeenkomst van opdracht, opdrachtnemers verrichten tegen betaling
werkzaamheden (verlenen van diensten) voor een opdrachtgever. Opdrachtnemers zijn
daarbij zelfstandigen. Een aannemingsovereenkomst is gericht op het tot stand brengen van
werken van stoffelijke aard.
4.2 Vaststellen arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 BW =
1. De werknemer moet (zelf) arbeid verrichten
2. De werkgever moet loon betalen
3. De werknemer is in dienst bij de werkgever, waardoor er een gezagsverhouding tot
de werkgever bestaat
In het arrest Groen – Schoevers heeft de Hoge Raad bevestigd dat voor de vraag van
wat voor overeenkomst sprake is, gekeken moet worden naar alle omstandigheden
van het geval. Hoe partijen een overeenkomst noemen of wat hun bedoeling is, is dus
wel van belang, maar niet doorslaggevend. Ook de feitelijke situatie moet worden
meegewogen. De rechter zal op alle omstandigheden letten en deze toetsen aan de
drie elementen van art. 7:610 lid 1 BW.
Enkele belangrijke beoordelingsaspecten:
Hoe vrij is degene die arbeid verricht om zijn werkindeling te bepalen?
Hoe vindt beloning plaats? (Ondernemersrisico)
Draagt degene die arbeid verricht zelf zorg voor grond- en hulpstoffen en
hulpmiddelen?
Wordt er doorbetaald bij vakantie, ziekte of verlof?
Verricht degene die arbeid verricht ook nog werkzaamheden voor andere
partijen?
Wat is verder de maatschappelijke positie van partijen?
4.3 Belangrijke bepalingen rondom (het einde van) de arbeidsovereenkomst
Art. 7:611 BW bevat een algemene hoofdregel: werkgever en werknemer zijn verplicht zich
als goed werknemer en werkgever te gedragen. Deze regel benadrukt de redelijkheid en
billijkheid die werkgever en werknemer op basis van de arbeidsovereenkomst naar elkaar
moeten betrachten.
Een arbeidsovereenkomst kan in de volgende gevallen eindigen:
1. Na afloop van een in de overeenkomst bepaalde tijd
De werkgever heeft bij een arbeidsovereenkomst van langer dan zes maanden wel
een aanzegplicht (art. 7:668 lid 1 BW), dit houdt in dat hij uiterlijk een maand voor
het einde van de overeenkomst laat weten of hij de overeenkomst wel of niet wil
voortzetten.
Art. 7:668a BW stelt grenzen aan de hoeveelheid en duur van de overeenkomst voor
bepaalde tijd.
, Hoofdstuk 4 Bijzondere overeenkomsten
2. Opzegging door werknemer
Tussentijds opzeggen is alleen niet mogelijk bij overeenkomsten voor bepaalde tijd
(art. 7:667 lid 3 BW).
3. Opzegging door werkgever
Volgens art. 7:669 lid 1 BW kan de werkgever alleen opzeggen als er een redelijke
grond is (bedrijfseconomische redenen of ziekte). In deze gevallen moet de
werkgever voor opzegging eerst toestemming vragen bij het UWV, die toetst of er
inderdaad een redelijke grond is.
Art. 7:677 BW geeft de werkgever en de werknemer het recht de overeenkomst per
direct op te zeggen (ontslag op staande voet) als er sprake is van een dringende
reden (diefstal, bedreiging etc.)
4. Ontbinden
Volgens art. 7:671b BW kan de kantonrechter de arbeidsovereenkomst op verzoek
van de werkgever ontbinden.
5. Overlijden
Art. 7:674 jo 7:675 BW.
6. Wederzijds goedvinden
Beëindigingsovereenkomst, art. 7:670b BW geeft het recht er binnen 14 dagen op
terug te komen (lid 2).
4.4 Schema: verschillen tussen de drie overeenkomsten ->
4.5 Opdracht: inleiding
Het kenmerk van opdracht is dus het verrichten van
bepaalde werkzaamheden die niet mogen bestaan uit:
Het tot stand brengen van een werk van stoffelijke
aard
Het bewaren van zaken
Het uitgeven van werken
Het vervoeren of doen van personen of zaken
Werkzaamheden die worden verricht in het kader
van een arbeidsovereenkomst
Alle andere overeenkomsten waarbij werkzaamheden
worden verricht, kunnen als een overeenkomst van
opdracht worden aangemerkt.
4.6 Gekwalificeerde vormen van opdracht
De wettelijke regeling van opdracht loopt van art. 7:400 tot
art. 7:468 BW.
De lastgevingsovereenkomst (art. 7:414 BW) bestrijkt de
gevallen waarin een opdrachtnemer – de lasthebber – voor
een opdrachtgever – de lastgever – rechtshandelingen zal verrichten.
Bij een bemiddelingsovereenkomst (art. 7:425 BW) spant de opdrachtnemer zich in om voor
de opdrachtgever overeenkomsten tot stand te brengen. Bemiddeling kan gecombineerd
worden met lastgeving.
