,De Inhoudsopgave
Introductie in de positieve psychologie....................................................................................................................2
Wat verder ook belangrijk is in de positieve psychologie........................................................................................6
De geschiedenis van de positieve psychologie en welbevinden..............................................................................8
Renaissance (15e – 17e eeuw)................................................................................................................................11
Romanticisme (19e eeuw)......................................................................................................................................12
20e eeuw, voor WOII.............................................................................................................................................13
20e eeuw, na WOII.................................................................................................................................................14
Humanistische psychologie (midden 20e eeuw)....................................................................................................14
De huidige staat van de positieve psychologie.......................................................................................................15
Liefde, uitmuntendheid en welbevinden................................................................................................................15
Wat voorspelt relatietevredenheid en stabiliteit?...................................................................................................16
Wat is gerelateerd aan relatiestabiliteit?.................................................................................................................18
Het subjectief welbevinden....................................................................................................................................26
Top-down predictoren............................................................................................................................................34
Emoties, motivatie, het welbevinden.....................................................................................................................41
(Vrije)tijdsbesteding, mindfulness en prestaties....................................................................................................51
Positieve psychologie de interventies.....................................................................................................................61
Welbevinden gedurende de levensloop..................................................................................................................73
Samenvatting Levensloopperspectief.....................................................................................................................84
Positieve gezondheid..............................................................................................................................................85
Optimaal welbevinden............................................................................................................................................96
Wijsheid en Persoonlijkheidsontwikkeling............................................................................................................97
Fully functioning person......................................................................................................................................104
Zelfactualisatie.....................................................................................................................................................106
De optimale persoonlijkheid................................................................................................................................108
Successful ouder worden (aging).........................................................................................................................112
Positieve instituties...............................................................................................................................................119
Ethiek van personen.............................................................................................................................................122
Gezondheidszorg..................................................................................................................................................124
Positieve educatie.................................................................................................................................................126
Hoe komen positieve instituties tot stand?...........................................................................................................127
Introductie in de positieve psychologie
2
,Wat is positieve psychologie?
Traditionele psychologie
Legt de nadruk op pathologie en wat er mis is met de mens. De focus ligt op het genezen
van stoornissen, maar de positieve psychologie stelt dat 'genezen' niet gelijkstaat aan het
leiden van een betekenisvol of vervullend leven.
Positieve psychologie
De wetenschappelijke studie naar wat individuen en gemeenschappen in staat stelt om
voorspoed te ervaren en te floreren. Het onderzoekt de factoren die ervoor zorgen dat
mensen het extreem goed doen en richt zich op goed functioneren als een continuüm,
waarbij betekenisgeving in het leven centraal staat.
Floreren (Flourishing)
Een toestand waarin een individu beter functioneert dan de normale standaard. Dit wordt
gekenmerkt door een hoge mate van levenstevredenheid, het ervaren van welbevinden en
de mogelijkheid tot zelfontplooiing (groei en bloei). Onderzoek wijst uit dat floreren
samenhangt met positieve emoties en adaptief gedrag, wat leidt tot positieve
levensuitkomsten.
Integratie van de discipline
Hoewel positieve psychologie begon als een aparte stroming, wordt het steeds meer
geïntegreerd in andere velden zoals de sociale, persoonlijkheids- en klinische psychologie.
Daarnaast vindt het toepassingen in de humanistische psychologie, psychiatrie, sociologie
en biologie. Het uiteindelijke doel is volledige integratie in plaats van een op zichzelf staande
stroming te blijven.
Wat zijn belangrijke thema’s binnen de positieve psychologie?
Positieve subjectieve staten
Dit betreft kortdurende gevoelens en emoties die onderhevig zijn aan fluctuaties. Het omvat
positieve emoties zoals blijheid, liefde en intimiteit, evenals constructieve gedachten over
de toekomst en het zelf, zoals optimisme, hoop, energie en zelfverzekerdheid. Het zijn
tijdelijke staten en geen stabiele persoonlijkheidskenmerken.
Positieve individuele karaktertrekken (Traits)
Relatief stabiele persoonlijkheidstrekken die op de lange termijn aanwezig zijn bij
individuen, zoals creativiteit, excellentie en specifieke deugden. Interventies in de positieve
psychologie richten zich vaak op het ontdekken en effectief inzetten van deze sterke kanten
om het welbevinden te verhogen.
3
, Positieve instituties
De maatschappelijke en organisatorische context die mensen in staat stelt om op te bloeien.
Dit heeft betrekking op scholen, werkomgevingen en de buurt. Het onderzoek richt zich op
hoe de creatie en ontwikkeling van deze contexten de groei van individuen kan vormen en
stimuleren.
The good life
The good life
Een concept dat de vraag stelt wat de meeste waarde heeft in het leven. Het refereert aan
factoren die bijdragen aan een vervullend leven, zoals kwaliteiten die het leven verrijken,
zinvol maken en een sterk karakter bevorderen.
Martin Seligman
De grondlegger van de hedendaagse positieve psychologie. Hij definieert 'the good life' als
het dagelijks gebruiken van je kenmerkende sterke punten om authentiek geluk en
overvloedige voldoening te genereren.
Positieve connecties met anderen
Een van de drie componenten van the good life. Dit omvat het vermogen om lief te hebben,
altruïsme, het vermogen tot vergeving en de aanwezigheid van spirituele of religieuze
connecties die zorgen voor een diepere betekenis en een doel.
Positieve individuele karaktertrekken (The good life)
De tweede component van the good life, bestaande uit eigenschappen zoals integriteit, het
vermogen om te spelen, creativiteit en morele deugden zoals moed en nederigheid.
Life regulation qualities
De derde component van the good life, die betrekking heeft op kwaliteiten die gedrag
sturen. Dit bevat een gevoel van autonomie, een hoge mate van zelfcontrole en de
aanwezigheid van wijsheid als gids voor wat goed is voor zowel het individu als de wereld.
Complete mentale gezondheid (Keyes & Lopez)
Complete mentale gezondheid
Een model dat stelt dat mentaal welbevinden meer is dan alleen de afwezigheid van
mentale problemen. Het model gebruikt twee assen: een verticale as voor welbevinden
(well-being) en een horizontale as voor mentale problemen (mental illness).
4
Introductie in de positieve psychologie....................................................................................................................2
Wat verder ook belangrijk is in de positieve psychologie........................................................................................6
De geschiedenis van de positieve psychologie en welbevinden..............................................................................8
Renaissance (15e – 17e eeuw)................................................................................................................................11
Romanticisme (19e eeuw)......................................................................................................................................12
20e eeuw, voor WOII.............................................................................................................................................13
20e eeuw, na WOII.................................................................................................................................................14
Humanistische psychologie (midden 20e eeuw)....................................................................................................14
De huidige staat van de positieve psychologie.......................................................................................................15
Liefde, uitmuntendheid en welbevinden................................................................................................................15
Wat voorspelt relatietevredenheid en stabiliteit?...................................................................................................16
Wat is gerelateerd aan relatiestabiliteit?.................................................................................................................18
Het subjectief welbevinden....................................................................................................................................26
Top-down predictoren............................................................................................................................................34
Emoties, motivatie, het welbevinden.....................................................................................................................41
(Vrije)tijdsbesteding, mindfulness en prestaties....................................................................................................51
Positieve psychologie de interventies.....................................................................................................................61
Welbevinden gedurende de levensloop..................................................................................................................73
Samenvatting Levensloopperspectief.....................................................................................................................84
Positieve gezondheid..............................................................................................................................................85
Optimaal welbevinden............................................................................................................................................96
Wijsheid en Persoonlijkheidsontwikkeling............................................................................................................97
Fully functioning person......................................................................................................................................104
Zelfactualisatie.....................................................................................................................................................106
De optimale persoonlijkheid................................................................................................................................108
Successful ouder worden (aging).........................................................................................................................112
Positieve instituties...............................................................................................................................................119
Ethiek van personen.............................................................................................................................................122
Gezondheidszorg..................................................................................................................................................124
Positieve educatie.................................................................................................................................................126
Hoe komen positieve instituties tot stand?...........................................................................................................127
Introductie in de positieve psychologie
2
,Wat is positieve psychologie?
Traditionele psychologie
Legt de nadruk op pathologie en wat er mis is met de mens. De focus ligt op het genezen
van stoornissen, maar de positieve psychologie stelt dat 'genezen' niet gelijkstaat aan het
leiden van een betekenisvol of vervullend leven.
Positieve psychologie
De wetenschappelijke studie naar wat individuen en gemeenschappen in staat stelt om
voorspoed te ervaren en te floreren. Het onderzoekt de factoren die ervoor zorgen dat
mensen het extreem goed doen en richt zich op goed functioneren als een continuüm,
waarbij betekenisgeving in het leven centraal staat.
Floreren (Flourishing)
Een toestand waarin een individu beter functioneert dan de normale standaard. Dit wordt
gekenmerkt door een hoge mate van levenstevredenheid, het ervaren van welbevinden en
de mogelijkheid tot zelfontplooiing (groei en bloei). Onderzoek wijst uit dat floreren
samenhangt met positieve emoties en adaptief gedrag, wat leidt tot positieve
levensuitkomsten.
Integratie van de discipline
Hoewel positieve psychologie begon als een aparte stroming, wordt het steeds meer
geïntegreerd in andere velden zoals de sociale, persoonlijkheids- en klinische psychologie.
Daarnaast vindt het toepassingen in de humanistische psychologie, psychiatrie, sociologie
en biologie. Het uiteindelijke doel is volledige integratie in plaats van een op zichzelf staande
stroming te blijven.
Wat zijn belangrijke thema’s binnen de positieve psychologie?
Positieve subjectieve staten
Dit betreft kortdurende gevoelens en emoties die onderhevig zijn aan fluctuaties. Het omvat
positieve emoties zoals blijheid, liefde en intimiteit, evenals constructieve gedachten over
de toekomst en het zelf, zoals optimisme, hoop, energie en zelfverzekerdheid. Het zijn
tijdelijke staten en geen stabiele persoonlijkheidskenmerken.
Positieve individuele karaktertrekken (Traits)
Relatief stabiele persoonlijkheidstrekken die op de lange termijn aanwezig zijn bij
individuen, zoals creativiteit, excellentie en specifieke deugden. Interventies in de positieve
psychologie richten zich vaak op het ontdekken en effectief inzetten van deze sterke kanten
om het welbevinden te verhogen.
3
, Positieve instituties
De maatschappelijke en organisatorische context die mensen in staat stelt om op te bloeien.
Dit heeft betrekking op scholen, werkomgevingen en de buurt. Het onderzoek richt zich op
hoe de creatie en ontwikkeling van deze contexten de groei van individuen kan vormen en
stimuleren.
The good life
The good life
Een concept dat de vraag stelt wat de meeste waarde heeft in het leven. Het refereert aan
factoren die bijdragen aan een vervullend leven, zoals kwaliteiten die het leven verrijken,
zinvol maken en een sterk karakter bevorderen.
Martin Seligman
De grondlegger van de hedendaagse positieve psychologie. Hij definieert 'the good life' als
het dagelijks gebruiken van je kenmerkende sterke punten om authentiek geluk en
overvloedige voldoening te genereren.
Positieve connecties met anderen
Een van de drie componenten van the good life. Dit omvat het vermogen om lief te hebben,
altruïsme, het vermogen tot vergeving en de aanwezigheid van spirituele of religieuze
connecties die zorgen voor een diepere betekenis en een doel.
Positieve individuele karaktertrekken (The good life)
De tweede component van the good life, bestaande uit eigenschappen zoals integriteit, het
vermogen om te spelen, creativiteit en morele deugden zoals moed en nederigheid.
Life regulation qualities
De derde component van the good life, die betrekking heeft op kwaliteiten die gedrag
sturen. Dit bevat een gevoel van autonomie, een hoge mate van zelfcontrole en de
aanwezigheid van wijsheid als gids voor wat goed is voor zowel het individu als de wereld.
Complete mentale gezondheid (Keyes & Lopez)
Complete mentale gezondheid
Een model dat stelt dat mentaal welbevinden meer is dan alleen de afwezigheid van
mentale problemen. Het model gebruikt twee assen: een verticale as voor welbevinden
(well-being) en een horizontale as voor mentale problemen (mental illness).
4
