Strafrecht – Samenvatting strafrecht – complete samenvatting van strafrechtelijke leerstukken, strafprocesrecht en arresten

SAMENVATTING STRAFRECHT
Inhoud
Samenvatting..................................................................................................................... 2
Week 1 strafbaar feit en legaliteit....................................................................................2
Week 2 opzet en culpa.................................................................................................... 7
Week 3 de strafuitsluitingsgronden...............................................................................10
Week 5 introductie strafprocesrecht..............................................................................15
Week 6 vooronderzoek en dwangmiddelen...................................................................18
Week 7 vervolging en onderzoek ter terechtzitting.......................................................20
Week 8 sanctierecht...................................................................................................... 23
Arresten............................................................................................................................ 24
Week 1.......................................................................................................................... 24
Week 2.......................................................................................................................... 26
Week 3.......................................................................................................................... 28
Week 5.......................................................................................................................... 32
Week 6.......................................................................................................................... 33
Week 7.......................................................................................................................... 36
Week 8.......................................................................................................................... 38

,SAMENVATTING

WEEK 1 STRAFBAAR FEIT EN LEGALITEIT
Begripsomschrijvingen:
 Delictsomschrijving: omschrijving van het strafbare feit in de wet
 Bestanddelen: onderdelen van de delictsomschrijving
 Elementen: wederrechtelijkheid en schuld
 Strafbepalingen: delictsomschrijvingen (evt kwalificatie-aanduiding en
strafbedreiging)

Geschiedenis van het strafrecht:
Karel V wilde de rechtspraak centraliseren en het strafrecht gebruiken als instrument
voor openbare orde.
Constitutio Criminalis Carolina (1532):
 Eerste poging tot eenheid
 Structuur en systematiek
 Strafrecht wordt instrument van overheid
 Meer nadruk op orde en afschrikking

Eeuw van de verlichting:
Cesare Beccaria (1764): italiaanse jurist en filosoof
 Geen straf zonder wet (legaliteitsbeginsel)
 Straf moet proportioneel zijn
 Geen foltering of willekeur

De Franse tijd en codificatie:
 1811: Franse Code pénal ingevoerd in Nederland
o Begin van gecodificeerd strafrecht
 1886: invoering Wetboek van Strafrecht

Ontwikkeling in een notendop:
 Van wraak naar recht
 Van willekeur naar wet
 Van gemeenschap naar overheid

Theorieën uit de geschiedenis:
 Absolute theorieën: rechtvaardiging van de straf in vergelding zoeken
 Relatieve theorieën: het effect dat de straf op daders en de samenleving zal
hebben
Nederland gaat uit van een verenigingstheorie: zowel absolute als relatieve theorieën

Plaats van het strafrecht:
 Publiekrecht
o Staats- en bestuursrecht
o Strafrecht
 Materieel
 Commuun
 bijzonder
 Formeel
 Penitentiaire
 Civielrecht

,Doelen strafrecht:
 Systeem
 Waarborgt rechtsorde en beschermt fundamentele rechtsgoederen
 Begrenst overheidsmacht en garandeert rechtsbescherming
 Bevordert handhaving en normbevestiging

Doelen straffen:
 Instrument binnen het systeem
 Vergelding
 Preventie (generale en speciale)
 Resocialisatie
 Beveiliging
 Voorkomen eigenrichting

Verschil privaatrecht en strafrecht: in het strafrecht kan men elkaar niet dagvaarden voor
gepleegde strafbare feiten. Dit kan alleen de officier van justitie (OvJ). Een OvJ
vertegenwoordigt het Openbaar Ministerie (OM) (Art. 124 Wet Ro).

Doel opleggen straf:
 Vergelding: morele genoegdoening (rechtvaardiging)
 Preventie:
o Speciale preventie: mensen die al in aanraking zijn geweest met het
strafrecht gaan twee keer nadenken voordat zij nog eens de mist in gaan.
o Generale preventie: andere burgers bewust maken van de gevolgen.

Soorten regels:
 Materieel recht: welke gedraging niet zijn toegestaan en welke personen
daarvoor kunnen worden gestraft. Ook wel: de inhoud (voornamelijk Wetboek van
Strafrecht).
o Materieel omschreven delict: het handelen is naar het gevolg omschreven
(dood door schuld).
 Formeel recht: geheel van voorschriften dat aangeeft hoe het strafrecht op de
concrete feiten moet worden toegepast. Ook wel: welke procedure moet worden
gevolgd bij een gepleegd strafbaar feit (voornamelijk Wetboek van
Strafvordering).
o Formeel omschreven delict: het handelen is in de delictsomschrijving
scherp getypeerd (diefstal).
 Sanctierecht: inhoud van de strafrechtelijke sancties en hun wijze van
tenuitvoerlegging.

Commuun strafrecht: strafrecht in wetboeken (zoals Sr en Sv)
Bijzonder strafrecht: strafrecht in andere wetten

Strafbaar feit (art. 350 Sv): een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van
een wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan zijn schuld te wijten. Er
zijn dus vier vereisten:
Bestanddelen:
 Een menselijke gedraging: handelen of nalaten
 Die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving:
legaliteitsbeginsel
Elementen:
 Wederrechtelijkheid: is de gedraging in strijd met het objectieve recht

,  Verwijtbaar aan verdachte: is de verdachte schuldig (bijvoorbeeld
ontoerekeningsvatbaar)

In een strafbepaling vind je:
 Delictsomschrijving
 Kwalificatie-aanduiding (niet altijd aanwezig)
 Strafbedreiging

Soorten delictsomschrijvingen:
 Misdrijven en overtredingen
o Boek 2: misdrijven
o Boek 3: overtredingen
 Doleuze of culpoze misdrijven
o Opzet of culpa (schuld)
 Commissie- en omissiedelicten
o Handelen of nalaten
o Commissie: doen of nalaten
o Omissie: nalaten
 Oneigenlijke omissiedelicten: een positief gevolg wordt door nalaten
bewerkstelligt
 Formele en materiële delicten
o Handeling en gevolg daarvan
 Gekwalificeerde delicten vs. geprivilegieerde delicten
o Gekwalificeerd: strafverzwarend
o Geprivilegieerd: strafvermindering

Bestanddelen: onderdelen van een delictsomschrijving. Of: wat er letterlijk in de
wettekst van de delictsomschrijving te vinden is
 Objectieve delictsbestanddelen: zien op objectieve feiten, dus:
o Een gedraging
o Gevolg van gedraging (soms strafverhogend of strafverlagend:
gekwalificeerde en geprivilegieerde delicten)
o Begeleidende omstandigheden
o Wederrechtelijkheid
o Bijkomende omstandigheden
 Subjectieve delictsbestanddelen: zien in op geestesgesteldheid van de dader,
dus:
o Schuldbestanddelen (opzet of culpa)
o Hoedanigheid van de dader

Elementen: ongeschreven voorwaarden
 De wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid

Art. 348 Sv: formele vragen van het strafrecht > is de dagvaarding geldig?
1. Is de rechter zelf bevoegd om kennis te nemen van de zaak?
2. Is de OvJ ontvankelijk?
3. Zijn er geen redenen tot schorsing van de vervolging?
 Overal aan voldaan, dan over naar de materiële vragen:

Art. 350 Sv: materiële vragen van het strafrecht
1. Is het ten laste gelegde feit bewezen verklaard?