Verbintenissenrecht – cijfer 9,0 Samenvatting Verbintenissenrecht – uitgebreide samenvatting van overeenkomstenrecht, aansprakelijkheid en remedies

SAMENVATTING
VERBINTENISSENRECHT
Inhoud
Samenvatting..................................................................................................................... 2
Week 1:........................................................................................................................... 2
Week 2:........................................................................................................................... 7
Week 3:......................................................................................................................... 12
Week 4:......................................................................................................................... 18
Week 6.......................................................................................................................... 22
Week 7.......................................................................................................................... 26
Week 8.......................................................................................................................... 28
Workshop.......................................................................................................................... 34
Arresten............................................................................................................................ 36
Week 1.......................................................................................................................... 36
Week 2.......................................................................................................................... 37
Week 3.......................................................................................................................... 39
Week 4.......................................................................................................................... 42
Week 6.......................................................................................................................... 44
Week 7.......................................................................................................................... 46
Week 8.......................................................................................................................... 48
Stappenplannen................................................................................................................ 51

,SAMENVATTING

WEEK 1:
Recht heeft twee betekenissen:
 Objectief recht (law): alle regels met betrekking tot de subjectieve rechten en
plichten die onderdeel van een vermogen kunnen vormen
 Subjectief recht (right): een aan iemand toekomende bevoegdheid

Materieel privaatrecht: regels over rechten en plichten
 Personenrecht: personen- en familierecht en rechtspersonenrecht
 Vermogensrecht: regels met betrekking tot de subjectieve rechten en plichten die
onderdeel van een vermogen kunnen vormen
o Goederenrecht: regels mbt goederen
o Verbintenissenrecht: regels mbt personen
Formeel privaatrecht: de wijze waarop burgers jegens elkaar rechten kunnen handhaven
met werking van de rechterlijke instanties.

Objectieve vermogensrecht:
 Goederenrecht: persoon en goed
o Absolute rechten
 Verbintenissenrecht: persoon en persoon
o Relatieve rechten

Subjectieve rechten:
 Absolute rechten: rechten die een rechthebbende tegen een ieder kan inroepen
 Relatieve rechten: rechten die een rechthebbende slechts tegen een bepaalde
persoon kan inroepen

Overeenkomst: een afspraak tussen twee of meer partijen waarbij ze elkaar iets
beloven
 Art. 6:213 BW: meerzijdige rechtshandeling
 Voorbeeld: Lisa verkoopt haar fiets aan Tom voor €100
 Eenzijdige overeenkomst: slechts een partij hoeft een wil te verklaren, de ander
hoeft niet actief in te stemmen
o Voorbeeld: schenking
 Wederkerige overeenkomst: afspraak waarbij beide partijen een verplichting
hebben
o Voorbeeld: bij een koop moet de verkoper leveren en de koper betalen

Een overeenkomst is altijd een meerzijdige rechtshandeling:
 Er zijn altijd minstens twee partijen nodig die hun wil verklaren
Maar kan zowel eenzijdig als wederkerig zijn:
 Gaat over de inhoud, de verbintenis: hebben een of meerdere partijen
verplichtingen

Verbintenis: de vermogensrechtelijke verhouding tussen twee partijen krachten welke
de schuldeiser is gerechtigd tot een op het terrein van het vermogensrecht liggende
gedraging, waartoe de schuldenaar is verplicht, deze ten opzicht van hem te verrichten
 Art. 6:1 BW
 Voorbeeld: Lisa moet de fiets leveren, Tom moet €100 betalen

De schuldeiser heeft een vorderingsrecht

,De schuldenaar heeft een schuld

Elementen van de verbintenis:
 Kern:
o Actieve kant: vorderingsrecht van schuldeiser
o Passieve kant: schuld van schuldenaar
 Veroordelingsmogelijkheid: schuldeiser heeft het recht de schuldenaar voor de
rechter te dagen na niet nakoming (art. 3:296 lid 1 BW) en bij geleden schade. De
schuldeiser kan dan een rechtsvordering instellen
 Executiemogelijkheid: schuldeiser kan dmv de rechtsvordering het vonnis van de
rechter ten uitvoer leggen (executeren).

Schematische weergave:
Actief (schuldeiser) Passief (schuldenaar)
Kern Vorderingsrecht Schuld
Veroordelingsmogelijkheid Rechtsvordering (art. 3:296 Aansprakelijkheid
lid 1 BW)
Executiemogelijkheid Executierecht Uitwinbaarheid

Art. 6:1 BW: verbintenissen kunnen slechts ontstaan, indien dit uit de wet voortvloeit
Dit kan op drie manieren:
 De wet wijst rechtstreeks feiten aan als bron van verbintenissen
o Art. 6:213 lid 1 BW: overeenkomst
o Art. 6:162 lid 1 BW: onrechtmatige daad
 De wet wijst via het ongeschreven recht bepaalde feiten aan als bronnen van
verbintenissen
o Bijvoorbeeld art. 6:162 lid 2 BW: redelijkheid en billijkheid
 De wet wijst geen directe bron aan. Het feit doet echter toch een verbintenis
ontstaan, omdat dit past in het stelsel van de wet en aansluit bij de in de wet
geregelde gevallen
o Vindt zijn grondslag in arrest Quint/Te Poel

Rechtshandeling: een handeling met een beoogd rechtsgevolg, waarbij wil en
verklaring overeenstemmen
 Art. 3:33 BW
 Soorten:
o Eenzijdig: een persoon -> testament opstellen
o Meerzijdig: meerdere personen -> koopovereenkomst
o Gericht: op iemand anders gericht -> huur opzeggen
o Ongericht: niet op iemand anders gericht -> testament opstellen
 Voorbeeld: jij zegt: ‘ik verkoop mijn laptop aan jou voor €300’ dit is een
meerzijdige, gerichte rechtshandeling

Ongerechtvaardigde verrijking: wanneer iemand ongerechtvaardigd voordeel heeft
ten koste van een ander, zonder rechtsgrond
 Art. 6:212 BW
 Voorbeeld: de muur van de buurman is geverfd ipv die van jou

Zaakwaarneming: wanneer iemand bewust het belang van een ander behartigt zonder
daartoe verplicht te zijn
 Art. 6:198 BW
 Voorbeeld: jij laat het raam van je buurman repareren terwijl hij op vakantie is

, Rechtsregels: een regel uit het objectieve recht
Rechtsfeit: feit waaraan het objectieve recht een rechtsgevolg koppelt
Rechtsgevolg: het gevolg dat door het recht aan bepaalde feiten of handelingen wordt
verbonden
Rechtsregels -> rechtsfeit -> rechtsgevolg


Overzicht rechtsfeiten:

 Rechtsfeit
 Bloot rechtsfeit
 Gedraging van een persoon
 Rechtshandeling
 Eenzijdig
o Gericht
o Ongericht
 Meerzijdig
o Overeenkomst
o Overige handelingen
 Andere gedraging
 Rechtmatige daad
 Onrechtmatige daad

Voorbeeld overeenkomst ex art. 6:217 BW:
1. Art. 6:217 BW is een rechtsregel. Volgens deze rechtsregel ontstaat er een
overeenkomst wanneer er sprake is van aanbod en de aanvaarding daarvan.
2. Stel dat A een aanbod doet aan B en B aanvaardt dit aanbod. Er is dan sprake van
een rechtsfeit, omdat het objectieve recht een rechtsgevolg koppelt aan dit feit.
3. Het rechtsgevolg is dat er een overeenkomst is ontstaan waaruit verbintenissen
voortvloeien.

Voorbeeld onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW:
1. Art. 6:162 lid 1 BW is een rechtsregel. Krachtens deze rechtsregel is degene die
tegenover een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden
toegerekend, verplicht de schade te vergoeden die de ander dientengevolge leidt.
Het is de wet die aan het plegen van een onrechtmatige daad een rechtsgevolg
toekent.
2. Stel dat A de laptop van B voor de lol kapot gooit. Dit is aan te merken als een
onrechtmatige daad. Het plegen van dit feit is aan te merken als een rechtsfeit,
omdat het objectieve recht een rechtsgevolg koppelt aan dit feit.
3. Het rechtsgevolg is namelijk dat er een verplichting voor A ontstaat tot het
betalen van schadevergoeding, met andere woorden een verbintenis tot
schadevergoeding.

Rechtshandeling: het tot stand brengen van een rechtsgevolg (dat het objectieve recht
toestaat)
 Het objectieve recht moet het rechtsgevolg toestaan
 Er wordt voldaan aan eventuele door het objectieve recht betreffende
rechtshandeling gestelde vereisten

Vereisten rechtshandeling: art. 3:33 BW:
 Wil: een op een rechtsgevolg gerichte wil
 Verklaring: een uitdrukkelijke of een stilzwijgende verklaring van de wil