Goederenrecht – Samenvatting goederenrecht – complete samenvatting met arresten, extra literatuur en stappenplannen

SAMENVATTING
GOEDERENRECHT
Inhoud
Samenvatting..................................................................................................................... 3
Week 1: goederen en rechten op goederen.....................................................................3
Week 2: bezit en houderschap.......................................................................................10
Week 3: verkrijging en verlies van goederen |...............................................................14
Week 4: verkrijging en verlies van goederen ||..............................................................18
Week 6: beperkte genotsrechten...................................................................................23
Week 7: zekerheidsrechten........................................................................................... 27
Week 8: goederenrecht en vermogensrecht..................................................................34
Arresten............................................................................................................................ 38
Week 1:......................................................................................................................... 38
HR Portacabin............................................................................................................. 38
HR Watertoren 2......................................................................................................... 39
HR Grensoverschrijdende garage...............................................................................39
HR Kraaien en roeken................................................................................................. 40
HR Sleepboot Egbertha............................................................................................... 40
HR Depex/curatoren................................................................................................... 41
Week 2:......................................................................................................................... 42
HR Blaauboer/Berlips:................................................................................................. 42
Week 3.......................................................................................................................... 43
HR Uitslag/Wolterink:.................................................................................................. 43
HR Damhof/Staat:....................................................................................................... 44
Week 4.......................................................................................................................... 45
HR Breda/Antonius...................................................................................................... 45
HR Hinck/Van der Werff (Love Love)...........................................................................46
HR Hollanders Kuikenbroederij...................................................................................46
Week 6.......................................................................................................................... 47
HR Curaçao/Boyé........................................................................................................ 47
Extra literatuur................................................................................................................. 48
Week 1.......................................................................................................................... 48
Week 2.......................................................................................................................... 50
Week 3.......................................................................................................................... 51
Week 4.......................................................................................................................... 55

, Week 6.......................................................................................................................... 59
Week 7.......................................................................................................................... 61
Week 8.......................................................................................................................... 63
Beknopte samenvattingen extra literatuur....................................................................65
Stappenplannen................................................................................................................ 68
Week 1.......................................................................................................................... 68
Week 2.......................................................................................................................... 68
Week 3.......................................................................................................................... 68
Week 4.......................................................................................................................... 69
Week 5.......................................................................................................................... 69
Week 6.......................................................................................................................... 69
Week 7.......................................................................................................................... 69
Week 8.......................................................................................................................... 69

,SAMENVATTING
WEEK 1: GOEDEREN EN RECHTEN OP GOEDEREN
Privaatrecht bestaat uit:
 Verbintenissenrecht
o Personen onder elkaar
 Goederenrecht
o Personen en een goed

Soorten:
 Materiële privaatrecht: regels over rechten en plichten
o Personenrecht
o Vermogensrecht
 Verbintenissenrecht
 Goederenrecht
 Formele privaatrecht: hoe rechten worden gehandhaafd via de rechter (proces)

Een persoon kan op twee manieren een verhouding hebben tot een goed:
 Feitelijke verhouding: bezit en houderschap
o Iemand oefent de feitelijke macht over een goed uit
 Juridische verhouding: kan zowel verbintenisrechtelijk (huur) als
goederenrechtelijk (eigendom)

Burgerlijk Wetboek:
 Boek 3 regelt het vermogensrecht in het algemeen
 Boek 5 regelt de zakelijke rechten

Kenmerken goederenrecht:
 Absolute werking: rechten op goederen die de rechthebbende in beginsel
tegenover iedereen kan inroepen
 Gesloten systeem (numerus clausus): alle goederenrechtelijke rechten zijn
geregeld in de wet, deze wet regelt de inhoud van de rechten
o Kun je zien aan de systematiek van artikel 3:81 lid 1 BW, waarin staat dat
beperkte rechten alleen kunnen worden gevestigd uit de rechten die de
wet toestaat
 Dwingend recht: partijen kunnen vaak niet contractueel van de wet afwijken

Terminologie:
Goederen (art. 3:1 BW): alle zaken en alle vermogensrechten
 Zaken
 Vermogensrechten
Zaken (art. 3:2 BW): de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten
Onroerende zaken (art. 3:3 lid 1 BW): zaken die je niet kunt verplaatsen, zoals de
grond, de met de grond verenigde beplantingen of gebouwen
 Arrest Portacabin: gaat over de term duurzaam met de grond verenigd
Roerende zaken (art. 3:3 lid 2 BW): alle niet onroerende zaken
Bestanddelen (art. 3:4 BW): een zaak bestaat dan uit meerdere onderdelen
 Immateriële band: lid 1
o Als het op grond van de verkeersopvattingen tot die zaak behoort
 Materiële band: lid 2
o Als het zodanig met de hoofdzaak is verbonden dat zij niet kan worden
gescheiden zonder beide objecten ernstig te beschadigen

, Arrest Dépex/Curatoren Bergel: twee aanwijzingen ter invulling van de
verkeersopvattingen (lid 1):
 Is er sprake van een constructieve afstemming?
 Is de hoofdzaak onvoltooid zonder het bestanddeel?
Vermogensrechten (art. 3:6 BW): rechten
 Afzonderlijk overdraagbaar
 Tezamen met een ander recht overdraagbaar
 Ertoe strekken de rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen
 Verkregen in ruil voor in het vooruitzicht gesteld stoffelijk voordeel
Zakelijk recht: een goederenrechtelijk (absoluut) recht dat werkt op een goed (vaak een
zaak)
Registergoederen: een goed waarvoor inschrijving in de openbare registers constitutief
is voor overdracht of vestiging (art. 3:10 BW)
 Een bestaande register waar het goed kán worden ingeschreven
 Bestaande register moet openbaar zijn
 Inschrijving moet constitutief zijn
 Andere vereisten dan normaal goed (art. 3:84 jo. 3:89 BW)
Categorieën registergoederen:
 Onroerende zaken (art. 3:89 BW): notariële akte vereist
 Teboekstaande schepen en luchtvaartuigen (art. 8:199, 8:790 en 8:1306
BW): inschrijving in openbare registers
 Beperkte rechten op registergoederen (art. 3:98 BW): zelfde regels als voor
de overdracht van het goed waarop het beperkte recht wordt gevestigd

Absolute rechten: kan tegenover iedereen worden ingeroepen
Relatieve rechten: kan tegenover een bepaald persoon worden ingeroepen

Het is belangrijk om te weten of een goed een registergoed is, omdat:
 Er zijn voor overdracht van een registergoed andere vereisten (zie art. 3:84 jo.
3:89 BW)
 Hypotheekrecht kan alleen op onroerende zaken
 Pandrecht kan alleen op roerende zaken

Registergoed: inschrijving openbaar register bij overdracht vereist

Belangrijkste kenmerken goederenrechtelijke rechten:
 Absolute werking
o Rechthebbende kan zijn recht tegenover iedereen handhaven
 Droit de suite (zaaksgevolg)
o Rechthebbende behoudt recht wanneer het goed waarop zijn recht
betrekking heeft wordt overgedragen
 Rechthebbende is een separatist in faillissement
o Als bezitter in faillissement verkeert, kan eigenaar zijn recht uitoefenen
zonder dat het faillissement hem treft

Beperkte rechten: art. 3:8 BW
 Eigenaar kan een deel van zijn bevoegdheid over een recht afstaan aan een ander
 Genotsrechten: gebruik en genot van de zaak
 Zekerheidsrechten: zekerheid ter verzekering van een vordering

Goederenrechtelijke rechten (ook wel absolute rechten)
Meestomvattend recht: