SAMENVATTING ECONOMIE
HOOFDSTUK 0: INLEIDING (ZELFSTUDIE)
0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
= dat zowel consumenten, producenten als overheden talrijke behoeften ervaren die ze
maximaal mogelijk trachten te bevredigen
à gebeurd door inzet van middelen (schaarse middelen genoemd)
Bijna elke menselijke handeling bevat een economisch aspect (
het feit dat wij keuzes moeten maken)
- Aan de ene kant ervaren we een behoefte die we zo
maximaal mogelijk trachten te bevredigen
- Anderzijds zetten we beperkte economische middelen
(schaarse middelen) te bevrediging van die behoefte
Economische begrippen:
Behoefte:
= een tekort die we ervaren, het heeft een subjectief karakter en een behoeften kunnen we
gaan bevredigen door inzet van middelen ( goederen en diensten).
We onderscheiden primaire en immateriële behoeften
- Primaire behoefte: = een levensnoodzakelijke behoefte die we wensen te bevredigen
Bv. Behoefte om te eten, drinken, huisvesting…
- Imaterieële behoefte: naar mate de maatschappij evolueert zijn er meer immateriële
behoeften Bv. behoefte aan erkenning, onderwijs, ontspanning…
Daarnaast onderscheiden we ook inivudele en collectieve behoeften
- Individuele behoeften: zijn altijd subjectief van aard bv. Een behoeft van ontspannen
de ene zal ontspannen zijn door te gaan shoppen en de andere door te gaan sporten.
Het is dus afhankelijk vanuit je eigen intresses
-
- Collectieve behoeften: zijn behoeften vanuit je gemeenschap, grote groep van
mensen en die hierdoor zullen worden bevredigt Bv. De politieke behoefte aan
defentie, onderwijs, cultuur… (minder subjectief van aard dus)
1
,Schaarse middelen:
= of economische middelen, zijn goederen en diensten waarover de consument beschikt om
zijn veelvuldige behoefte te bevredigen
Nut:
Uit voorgaande volgt dat we steeds verplicht zijn om te kiezen, dat keuze proces staat
centraal binnen de economische wetenschap. Constant ervaren wij een keuzeprobleem ( we
willen zoveel mogelijk behoeften bevredigen maar we moeten met ons beperkt inkomen
een keuze maken)
Nut is dus iets subjectief, en dit nut zal dus de waarde bepalen die wij zullen geven aan een
goed of dienst en zo komen we tot het economisch principe
Economisch principe:
Een rationele mens zal proberen een maximale behoefte bevrediging te bekomen door zijn
beschikbare middelen zo efficiënt mogelijke manier te gaan inzetten. Je zal een individueel
indeelschema moeten opstellen afhv. Zijn subjectief nut en op basis van dat schema keuzes
moeten maken
Economie:
De economie bestudeerd get menselijk naar een bevrediging van behoeften met behulp van
schaarse middelen
--> def. Niet kennen gewoon weten wat het is --> (invullen van behoeften met beperkte
middelen)
0.2 WELVAART EN WELZIJN
Welvaart
Gaat over de waarde waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
Concreet:
Een hoge welvaart betekend dat mensen veel van hun behoeften kunnen bevredigen,
beschikken dus over voldoende koopkracht om schaarse middelen aan te wendelen en hun
behoeften bevrediging te voorzien
Welzijn
Is een bredere invulling, het gaat eigenlijk over het gevoel van welbevinden, je gelukkig
voelen. Zonder schaarse middelen te gaan aanspreken ga je eigenlijk je verlanges gaan
bevredigen. Er wordt dus GEEN beslag gelecgt op schaarse middelen
Bv. Het realiseren van vriendschappen, liefde
In hoevere gaat hoge welvaart gepaard met hoge welzijn?
Veel geld maakt het leven makkelijker, creëert vrije tijd, je kan je makkelijker ontspannen, je
kan meer op reis
à Dit wilt niet zeggen dat je diep vanbinnen gelukkig bent!
2
,Op de foto zie je een onderzoek uit 2012 in Europa
- In Scandinavië waar een hoge welvaart is het welzijn van de
bevolking erg laag is
- De cijfers op de foto zijn het aantal zelfdodingen per 100 000
inwoners
- België met een score van 14 scoort erg slecht/ hoog op het vlak
van zelfdoden
à Hoge welvaart gaat dus niet gepaard met hoog welzijn
0.3 SOORTEN GOEDEREN
Er zijn verschillende soorten goederen (deze defenities kennen!)
We maken eerst een onderscheid tussen vrije goederen en economische goederen
Vrije Goederen
Zijn in overvloed in de natuur aanwezig, dat telkens aan de voledige behoeften kan voldaan.
Ze zijn niet schaars.
Bv. Lucht, water uit een bergrivier…
Economische goederen
Oftewel schaarse goederen, zijn goederen en diensten
We kunnen 3 soorten onderscheiden
1. Zuiver individuele goederen
Worden door bedrijven geproduceert, de marktprijs dekt de kosten en maakt hierdoor winst
mogenlijk. Er is hier telkens sprake van rivaliteit en uitsluiting van gebruik.
Bv. Als je een nieuwe smartphone koopt kan iemand anders niet exact diezelfde smartphone
kopen.
2. Zuiver collectieve goederen
Dit zijn goederen die aan de samenleving als een geheel aangegeven worden en iedereen
moet indirect bijdragen aan de hand van belastingen (of je er nu gebruik van maakt of niet,
je betaald sws) . Worden door bedrijven geproduceert en aangeboden door de overheid.
Bv. Defentie, brandweer…
3. Quasicollectieve goederen
Kunnen inprincipe door verkoop aangeboden worden maar door voornamelijk sociale en
praktische overwegingen biedt de overheid deze goederen of diensten aan. Rivalisering en
uitsluiting zijn hier ook mogenlijk.
Bv. Wens je gebruik te maken van het wegennetwerk in frankrijk dan moet je een tol
betalen.
Deze komen altijd vanuit de overheid!
3
, We kunnen ook nog een onderscheid maken tussen consumptie en investeringsgoederen en
deze kunnen we elk nog 2 keer opsplitsen
Consumptiegoederen Investeringsgoederen
Verbruiksgoederen Kapitaalgoederen
- Je verbruikt het goed 1 maal - Ookwel duurzame
Bv. Een flesje cola, voeding investeringsgoederen genoemd,
deze zullen min. 1 jaar aanwezig zijn
in het bedrijf
Bv. Machines, instalaties, gebouwen,
wagens
Gebruiksgoederen Vlottende investeringsgoederen
- Goederen die we meermaals gaan - Dit zijn de niet-duurzame
gebruiken investeringsgoederen, deze worden
Bv. GSM, laptop tijdens het productieproces
werkelijk vernietigd
Bv. Grondstoffen, hulpstoffen ( deze
worden tijdens het productieproces
verwerkt)
LET OP! à niet de aard van het goed maar het gebruik ervan zal bepalen of iets onder
consumptie of investering valt
Bv. Een wagen kan beide zijn
0.4 CONSUMPTIE EN PRODUCTIE
Verschil tussen consumptie en productie
Consumptie
= gezinnen zullen hun inkomen investeren aan economische goederen voor niet-productieve
doeleinden, we spreken dan van consumeren
Productie
= bedrijven zullen hun inkomen trachten te verwerven door waarde te creeëren aan
economische goederen
Producctie ontstaat door samenvoeging van 3 productiefactoren en zijn vereist voor de
productie:
1. Natuur
Belangrijk omwille van zijn rol als leverancier van grondstoffen en energie die nodig zijn om
te kunnen overgaan tot produceren. Een nadeel is wel dat de rijkdommen van de natuur
schaarser worden en we hier dus veel zuiniger moeten gaan mee omgaan.
2. Arbeid
Zowel fysieke als intellectuele arbeid perstaties van arbeiders en bedienden, maar ook
management in het algemeen die mensen opleiden en dingen cordineren.
4
HOOFDSTUK 0: INLEIDING (ZELFSTUDIE)
0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
= dat zowel consumenten, producenten als overheden talrijke behoeften ervaren die ze
maximaal mogelijk trachten te bevredigen
à gebeurd door inzet van middelen (schaarse middelen genoemd)
Bijna elke menselijke handeling bevat een economisch aspect (
het feit dat wij keuzes moeten maken)
- Aan de ene kant ervaren we een behoefte die we zo
maximaal mogelijk trachten te bevredigen
- Anderzijds zetten we beperkte economische middelen
(schaarse middelen) te bevrediging van die behoefte
Economische begrippen:
Behoefte:
= een tekort die we ervaren, het heeft een subjectief karakter en een behoeften kunnen we
gaan bevredigen door inzet van middelen ( goederen en diensten).
We onderscheiden primaire en immateriële behoeften
- Primaire behoefte: = een levensnoodzakelijke behoefte die we wensen te bevredigen
Bv. Behoefte om te eten, drinken, huisvesting…
- Imaterieële behoefte: naar mate de maatschappij evolueert zijn er meer immateriële
behoeften Bv. behoefte aan erkenning, onderwijs, ontspanning…
Daarnaast onderscheiden we ook inivudele en collectieve behoeften
- Individuele behoeften: zijn altijd subjectief van aard bv. Een behoeft van ontspannen
de ene zal ontspannen zijn door te gaan shoppen en de andere door te gaan sporten.
Het is dus afhankelijk vanuit je eigen intresses
-
- Collectieve behoeften: zijn behoeften vanuit je gemeenschap, grote groep van
mensen en die hierdoor zullen worden bevredigt Bv. De politieke behoefte aan
defentie, onderwijs, cultuur… (minder subjectief van aard dus)
1
,Schaarse middelen:
= of economische middelen, zijn goederen en diensten waarover de consument beschikt om
zijn veelvuldige behoefte te bevredigen
Nut:
Uit voorgaande volgt dat we steeds verplicht zijn om te kiezen, dat keuze proces staat
centraal binnen de economische wetenschap. Constant ervaren wij een keuzeprobleem ( we
willen zoveel mogelijk behoeften bevredigen maar we moeten met ons beperkt inkomen
een keuze maken)
Nut is dus iets subjectief, en dit nut zal dus de waarde bepalen die wij zullen geven aan een
goed of dienst en zo komen we tot het economisch principe
Economisch principe:
Een rationele mens zal proberen een maximale behoefte bevrediging te bekomen door zijn
beschikbare middelen zo efficiënt mogelijke manier te gaan inzetten. Je zal een individueel
indeelschema moeten opstellen afhv. Zijn subjectief nut en op basis van dat schema keuzes
moeten maken
Economie:
De economie bestudeerd get menselijk naar een bevrediging van behoeften met behulp van
schaarse middelen
--> def. Niet kennen gewoon weten wat het is --> (invullen van behoeften met beperkte
middelen)
0.2 WELVAART EN WELZIJN
Welvaart
Gaat over de waarde waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voorzien
Concreet:
Een hoge welvaart betekend dat mensen veel van hun behoeften kunnen bevredigen,
beschikken dus over voldoende koopkracht om schaarse middelen aan te wendelen en hun
behoeften bevrediging te voorzien
Welzijn
Is een bredere invulling, het gaat eigenlijk over het gevoel van welbevinden, je gelukkig
voelen. Zonder schaarse middelen te gaan aanspreken ga je eigenlijk je verlanges gaan
bevredigen. Er wordt dus GEEN beslag gelecgt op schaarse middelen
Bv. Het realiseren van vriendschappen, liefde
In hoevere gaat hoge welvaart gepaard met hoge welzijn?
Veel geld maakt het leven makkelijker, creëert vrije tijd, je kan je makkelijker ontspannen, je
kan meer op reis
à Dit wilt niet zeggen dat je diep vanbinnen gelukkig bent!
2
,Op de foto zie je een onderzoek uit 2012 in Europa
- In Scandinavië waar een hoge welvaart is het welzijn van de
bevolking erg laag is
- De cijfers op de foto zijn het aantal zelfdodingen per 100 000
inwoners
- België met een score van 14 scoort erg slecht/ hoog op het vlak
van zelfdoden
à Hoge welvaart gaat dus niet gepaard met hoog welzijn
0.3 SOORTEN GOEDEREN
Er zijn verschillende soorten goederen (deze defenities kennen!)
We maken eerst een onderscheid tussen vrije goederen en economische goederen
Vrije Goederen
Zijn in overvloed in de natuur aanwezig, dat telkens aan de voledige behoeften kan voldaan.
Ze zijn niet schaars.
Bv. Lucht, water uit een bergrivier…
Economische goederen
Oftewel schaarse goederen, zijn goederen en diensten
We kunnen 3 soorten onderscheiden
1. Zuiver individuele goederen
Worden door bedrijven geproduceert, de marktprijs dekt de kosten en maakt hierdoor winst
mogenlijk. Er is hier telkens sprake van rivaliteit en uitsluiting van gebruik.
Bv. Als je een nieuwe smartphone koopt kan iemand anders niet exact diezelfde smartphone
kopen.
2. Zuiver collectieve goederen
Dit zijn goederen die aan de samenleving als een geheel aangegeven worden en iedereen
moet indirect bijdragen aan de hand van belastingen (of je er nu gebruik van maakt of niet,
je betaald sws) . Worden door bedrijven geproduceert en aangeboden door de overheid.
Bv. Defentie, brandweer…
3. Quasicollectieve goederen
Kunnen inprincipe door verkoop aangeboden worden maar door voornamelijk sociale en
praktische overwegingen biedt de overheid deze goederen of diensten aan. Rivalisering en
uitsluiting zijn hier ook mogenlijk.
Bv. Wens je gebruik te maken van het wegennetwerk in frankrijk dan moet je een tol
betalen.
Deze komen altijd vanuit de overheid!
3
, We kunnen ook nog een onderscheid maken tussen consumptie en investeringsgoederen en
deze kunnen we elk nog 2 keer opsplitsen
Consumptiegoederen Investeringsgoederen
Verbruiksgoederen Kapitaalgoederen
- Je verbruikt het goed 1 maal - Ookwel duurzame
Bv. Een flesje cola, voeding investeringsgoederen genoemd,
deze zullen min. 1 jaar aanwezig zijn
in het bedrijf
Bv. Machines, instalaties, gebouwen,
wagens
Gebruiksgoederen Vlottende investeringsgoederen
- Goederen die we meermaals gaan - Dit zijn de niet-duurzame
gebruiken investeringsgoederen, deze worden
Bv. GSM, laptop tijdens het productieproces
werkelijk vernietigd
Bv. Grondstoffen, hulpstoffen ( deze
worden tijdens het productieproces
verwerkt)
LET OP! à niet de aard van het goed maar het gebruik ervan zal bepalen of iets onder
consumptie of investering valt
Bv. Een wagen kan beide zijn
0.4 CONSUMPTIE EN PRODUCTIE
Verschil tussen consumptie en productie
Consumptie
= gezinnen zullen hun inkomen investeren aan economische goederen voor niet-productieve
doeleinden, we spreken dan van consumeren
Productie
= bedrijven zullen hun inkomen trachten te verwerven door waarde te creeëren aan
economische goederen
Producctie ontstaat door samenvoeging van 3 productiefactoren en zijn vereist voor de
productie:
1. Natuur
Belangrijk omwille van zijn rol als leverancier van grondstoffen en energie die nodig zijn om
te kunnen overgaan tot produceren. Een nadeel is wel dat de rijkdommen van de natuur
schaarser worden en we hier dus veel zuiniger moeten gaan mee omgaan.
2. Arbeid
Zowel fysieke als intellectuele arbeid perstaties van arbeiders en bedienden, maar ook
management in het algemeen die mensen opleiden en dingen cordineren.
4
