Samenvatting OWG 8.3 Obesitas in Zwangerschap | Verloskunde | Hogeschool Zuyd | 2025/26

OWG 8.3 – Te zwaar, te groot, te veel?
Leerdoelen:
1. Wanneer constateer je obesitas?
a. BMI
b. Leefstijl
c. Gedrag
2. Welke risico’s heeft obesitas en wat voor invloed op de zwangerschap?
3. Welke risico’s heeft obesitas op de bevalling?
4. Wat is het beleid omtrent macrosomie, polyhydramnion, schouderdystocie en positieve dyscongruentie?
a. Rijtje Joke
b. Zorgpad
5. EBM-artikel OWG 8.2 moodle


Wanneer constateer je obesitas?
Obesitas ➔ Obesitas is gebaseerd op de Body Mass Index, BMI (kg/m2). Er
is sprake van obesitas bij een BMI ≥ 30,00 kg/m2. Voor de berekening van
de BMI in de zwangerschap wordt het preconceptie gewicht of gewicht in
het eerste trimester gebruikt.




Incidentie
In 2022 had 50,2% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder
overgewicht.
Iets meer dan 15% van de volwassenen heeft ernstig overgewicht
(obesitas)

Risicogroepen
- Laagopgeleiden
- Kinderen en jongeren met een niet-westerse achtergrond

Oorzaken
Bij het ontstaan van overgewicht en obesitas spelen meerdere factoren
een rol:
- Persoonsgebonden factoren (bijvoorbeeld leeftijd, geslacht,
bloeddruk, genen)
- Leefstijl en gewoonten (bijvoorbeeld voeding, beweging, slaap,
stress
- Leef-, woon- en werkomstandigheden (bijvoorbeeld inkomen, sociaal
netwerk, huisvesting)
Vaak gaat het om een optelsom van deze factoren.

,Complicaties
Algemeen:
- Artrose
- Hypertensie (bij 40% van mensen met obesitas)
- Hoog cholesterol
- Diabetes (type 2)
- Hart- en vaatziekten
- Hypoventilatie (obesitas-hypoventilatiesyndroom
- Slaapapneu
- Vruchtbaarheid
- Mentale gevolgen

Zwangerschap verhoogde kans op:
- Verminderde fertiliteit (anovulatie PCOS)
- Miskraam
- GDM
- Hypertensie/PE
- Foetale sterfte > 22 weken
- Serotiniteit

Baring verhoogde kans op:
- Foetale nood
- MHVW
- Niet-vorderende baring
GEEN relatie met schouderdystocie
- Moeizamer verlopen van inleiding
- Moeizamer inbrengen van epidurale katheter
- Kunstverlossing
- Fluxus

Kraamperiode verhoogde kans op:
- VTE
- Post partum infectie
- Minder intentie om borstvoeding te geven en minder succesvolle
borstvoeding
- Verminderde melkproductie (verminderde prolactine respons)
- Verstoring van huid-op-huid contact (medische interventies)

Kind meer kans op:
- Macrosomie
- Lage Apgar na 5 minuten
- Hypoglycemie
- Beschermend effect op SGA
- Aangeboren afwijkingen

Behandeling

Beleid
Preconceptioneel:
 Adviseren om af te vallen en voor hulp eventueel doorverwijzen

,  Tensie meten
 Screening pre-existente diabetes: Glucose bepalen: bij voorkeur
nuchter
 Schildklierscreening: TSH, FT4 bepalen.
 Adviseer foliumzuur te slikken vanaf tenminste 1 maand voor
conceptie t/m het eerste trimester.
 Tenminste 0,5 mg/dag. Indien BMI>40 zijn er in de literatuur
aanwijzingen dat foliumzuur 5 mg/dag zinvol is waarbij haar dieet in
acht wordt genomen.
 Adviseer Vit D 10mcg/dag, ivm het vaker voorkomen van vit D
deficiëntie bij obese zwangere.

Prenataal:
1e lijn
 BMI berekenen, indien BMI >35 ascal bespreken, indien BMI > 40
verwijzing 2e lijn.
 Foliumzuur + vitamine D bespreken
 Schildklierscreening: TSH en FT4, indien nog niet preconceptioneel
bekend, in het 1e trimester.
 Perinatale diagnostiek/SEO graag voor 20 weken (dus 19w2d/19w3d
wk): bij counseling aandacht voor verhoogde kans op congenitale
afwijkingen.
 OGTT bij 26 weken
 Groeiecho’s
2e lijn
 Screenen op zwangerschapsdiabetes. BMI > 40 kg/m2 screening
met 75 gr OGTT bij 16 en 26 weken.
 Schildklierscreening: TSH en FT4, alsnog niet preconceptioneel
bekend, in het 1e trimester.
 Groeiecho’s tussen 28-36 wkn, iedere 4 weken.
 Consult anesthesist 34 weken zwangerschap
 Bij een BMI>45 kg/m2 kan, bij significante co-morbiditeit, een
consult/overdracht 3e lijn worden overwogen. Bij een BMI>50 kg/m2
is overdracht 3e lijn wenselijk.

Nataal:
1e lijn:
 Inschatten thuissituatie (beneden bevallen)
 Bij BMI > 35 plaats indicatie en venflon
2e lijn
 Venflon bij BMI > 35, 2e venflon bij BMI >40
 Indien BMI >45, anesthesist op de hoogte brengen bij actieve fase
 CTG-registratie zo optimaal mogelijk maken met schedelelektrode
 Actief leiden nageboorte tijdperk
Post partum
- BMI >40: Geef Fragmin 5000IE voor 7 dagen ongeacht mode of
delivery.
- BMI >35: Overweeg Fragmin 5000IE voor 7 dagen bij tenminste 1
risicofactor na overleg met gynaecoloog (verminderde mobiliteit,