Moderne tijden/ modernisme
- Bekeken vanuit westers perspectief/geschiedenis
- Westerse kunstgeschiedenis
Belangrijk
Franse revolutie
bracht verandering teweeg → politieke
veranderingen, vrijheidsprincipe, democratie
Industriële revolutie
verandering op economisch vlak → brengt nieuwe sociale orde → Nieuwe rijken,
nieuw proletariaat (arbeidersklasse), kapitalisme, spinning Jenny 18de eeuw
Engeland, machinecultuur, fabrieksarchitectuur, massaproductie
2de Industriële Revolutie: gesymboliseerd door de waterstofbom
3de Revolutie met de Biotechniek en de Digitalisering
,Moderne tijden
Het streven van de moderne mens naar vrijheid en het zich
bevrijden van het traditionele gezag verliep niet zonder
vallen en opstaan.
De revoluties hadden ook impact op het denken van de
mens.
Er ontstond ook een toenemend subjectivisme en
individualisme.
De revoluties zorgden voor optimisme, uitbundigheid en
idealisme maar ook voor twijfel en afschuw.
Nieuwe, soms tegenstrijdige, ideeën → sociologie, filosofie,
economie, psychologie
Belangrijke denkers: Marx, Nietzsche, Freud....
Moderniteit – Modernisme
Moderniteit = bredere term dan modernisme
westerse wereld
definitie Jurgen Habermas: Verlichtingsdenken verspreidt zich over kunst, wetenschap, recht
etc.
definitie Marshall Berman: universele manier van leven onder invloed van technologie en
wetenschap
sleutelbegrippen: vernieuwing en verandering
Moderniteit?
‘Project formulated in the eighteenth century by the philosophers of the Enlightenment to
develop objective science, universal morality and law, and autonomous art according to their
inner logic for the rational organization of everyday social life.’
Jürgen Habermas
‘Mode of vital experience – experience of space, time, of the self and others, of life’s
possibilities and perils – that is shared by men and women all over the world today.’
‘The maelstrom of life, brought about by modernization, the process of scientific,
technical and societal change.’
Marshall Berman
,Modernisme
De term wordt gebruikt voor een culturele beweging die vooral na de Eerste Wereldoorlog in verzet
komt tegen de traditionele opvattingen en vormen van kunst, architectuur, literatuur, geloof,
sociale organisatie en het dagelijks leven.
Centraal in het denken van modernistische kunstenaars was de zoektocht naar originaliteit.
Dit ging gepaard met een zoektocht naar de essentie van kunst, persoonlijke expressie, vorm en
kleur om hierdoor bij de grondslagen van kunst uit te komen.
Men zocht antwoorden over de aard van de kunst en het leven.
Kenmerken van het modernisme zijn: experimenteel, radicaal, readymade, primitief,
internationaal, expressieve waarheid, kunst en kunstnijverheid en het onderbewustzijn.
Stroming + tegenstroming ( verzet tegen traditie en het academische)
ismen: impressionisme, expressionisme, dadaïsme, kubisme, surrealisme, abstract
expressionisme, fauvisme, primitivisme, sociaal realisme,....
ca. Eind 19de eeuw – begin 20ste eeuw
gelinkt aan de moderniteit: verandering
manifesten: verzet tegen traditie
fascinatie machinecultuur
modernisme, postmodernisme, post-postmodernisme
continuïteit van stromingen en tegenstromingen
westerse wereld
verzet traditie en het academische
beginpunt modernisme: 1863, 1855, 1784?
Reacties op elkaar → actie reactie
Opzoek naar originaliteit
Opzoek naar de waarheid (hun eigen waarheid)
Creatie eigen beeldtaal
, Impresionisme
Licht, stilaan afstappen academische regels,
vager en vlugger werken
Vovisten
Kleur
“ik” word belangrijker,
Elke stroming op zijn eigen manier
Belangrijke werken begin modernisme
Eed der horatii – Jacques-Louis David
Nog steeds redelijk academisch (volgen van de
regels)
Maar veel dynamiek door compositie (benen,
armen) → vernieuwend