Begrippenlijst sport & exercise psychology
College 1: hoofdstuk 1
Studie Onderzoeker observeert zonder iets te manipuleren
Experiment Onderzoeker manipuleert variabele terwijl hij deze
observeert. Daarna wordt gekeken hoe deze gemanipuleerde
variabele de rest beinvloed.
3 benaderingen sport psych
1. Psycho-physiological Onderzoek lichamelijke processen zoals brein.
2. Social-psychologival Gedrag ontstaat door sociale omgeving en de interpretatie
3. Cognitive-behavioral Gedrag ontstaat uit cognities of gedachten van de atleet.
Ethical standards - Competence
- Integrity
- Professional responsibility
- Respect people‟s rights and dignity
- Concern welfare others
- Social responsibility
Theorie een theorie wordt ook wel omschreven als een set van feiten
die een fenomeen omschrijven om hiermee iets te
voorspellen voor in de toekomst. Hiermee kan een
onderzoeker veel feiten verklaren en begrijpen.
Social facilitation theory Wanneer iemand een simpele taak moest oplossen zal
publiek deze taak positief beïnvloeden. Echter wanneer de
taak moeilijk is of complex zal publiek de taak negatief
beïnvloeden.
College 2: hoofdstuk 2,3,4,7,8,9,10
2. persoonlijkheid & sport
Persoonlijkheid Een mix van karakteristieken die een persoon uniek maken
De 3 niveaus van
persoonlijkheid
1. Psychological core Houding, waarden, geloof in je zelf, meest stabiel echte jij
2. Typical responses Hoe wordt gereageerd op omgeving introvert/extravert
3. Role related behavior Hoe gedragen in sociale situatie zeer veranderbaar
bijvoorbeeld coach of een ouder.
5 manieren bestuderen
persoonlijkheid
1. Psychodynamische
2. Trait approach
3. Situational approach
4. Interactional
5. Phenomenological
Psychodynamische approach Ziet persoonlijkheid als iets dynamisch wat constant
veranderd en in conflict kan zijn met elkaar. 2 onderdelen,
het onderbewuste (het ID volgens Freud). Het tweede
onderdeel richt zich op persoonlijkheid als een geheel en
niet als afzonderlijke delen. Weinige impact op sport
pscychologie want moeilijk te testen en weinig invloed op
sociale aspect.
Trait approach Gaat er van uit dat persoonlijkheid bestaat uit relatief
stabiele traits (trekken) en dat deze stabiel zijn in
verschillende situaties. Verschil in gedrag komt dus vanuit
, de persoon zelf en verschilt weinig per situatie. Extraversie
en conscientiousness positief gerelateerd met fysieke
activiteit.
Situational approach Gedrag wordt bepaald door de omgeving. Oftewel beloning
en feedback. Gebaseerd op social learning theory van
Bandura.
Interactional approach Situatie en persoon bepalen samen gedrag. Geweldadige
trek zal niet in elke situatie gewelddadig zijn.
Phenomenoligical approach Gedrag beste verklaard door situatie en persoonlijke trekken
maar hierbij ligt de focus op hoe de sporter de situatie
interpreteert. Theorieen die hieronder vallen: Self
determination theorie, cognitive evaluation theorie,
achievement goal theorie, self efficacy theorie. Meeste wat
sport psychologen onderzoeken valt in deze benadering.
Intra-individuele benadering Bekijken hoe atleten ze zich relatief voelen in vergelijking
met hoe ze zich normaal voelen. Dus vergelijken met hun
eigen standaarden en niet vergelijken met die van anderen.
Mental health model Effectief in het voorspellen van atletisch succes. Dit model
zegt dat positieve mentale gezondheid goede prestaties
voorspelt. Succesvolle atleten worden volgens dit model
ook wel iceberg profile genoemd. Deze zijn dus mentaal in
goede staat. Dit model wordt nog steeds gebruikt maar er is
ook kritiek. Verschil succes vol en niet succesvol zou maar
1% verschillen.
Type A gedrag Gevoel hebben van urgentie, makkelijk agressief wordende,
en competitieve drive. Relatie met exercise is dat een studie
laat zien dat twee weken fitness zorgt voor vermindering in
type A gedrag en daarmee toename in de gezondheid.
Zelf concept Exercise heeft ook een positief effect op zelf concept. Gaat
vaak om het geloof fitter te zijn geworden dan dat dit in
werkelijkheid zo is. Ook neemt eigenwaarde toe.
Mental plans Plan van atleet die ze maken voor een wedstrijd.
Systematische strategieën om te gebruiken voor en tijdens
de wedstrijd. Dit werkt vooral bij atleten die lage sense of
control hebben.
3. Motivatie
Motivatie Richting en intensiteit van persoon zijn inspanning
o Richting Of persoon een situatie benaderd of zich aangetrokken voelt
o Intensiteit Hoeveel een inidividu inspant
3 benaderingen motivatie
1. Trait centered gemotiveerd gedrag is het gevolg van een karakteristiek van
een individu. Hierbij wordt de omgeving genegeerd.
2. Situation centered Motivatie alleen afhankelijk van de situatie.
3. Interactional view Meeste toegepast in sport psychologie. Motivatie resulteert
uit een combinatie van verschillende factoren. Persoonlijke
factoren en situatie factoren interacteren
, Theorieen prestatie motivatie
1. Need achievement Persoonlijke en situationele factoren zijn belangrijk voor
theorie het voorspellen van gedrag. 5 factoren:
Persoonlijke factoren: low/high achiever
Situatiefactoren: kans op succes wordt mee genomen
Emotionele reactie: focus op trots of schaamte
Achievement gedrag
2. Attribution theorie Focus op hoe mensen hun succes en mislukking verklaren.
Onder te verdelen in 3 attributie categorieen. 1)Stabiliteit 2)
Locus of causaliteit 3) Locus of control. Success of
mislukking kan verschillende oorzaken hebben. Stabiele
oorzaak = mijn talent een interne oorzaak = mijn inspanning
bij de laatste 50 meter. En een factor die je kan controleren
= mijn lack aan effort.
3. Achievement goal 3 factoren interacteren om motivatie te bepalen
theorie 1)Doelorientatie (outcome/task oriented)
2)Perceived ability
3)Achievement behavior
4. Competence Men is gemotiveerd omdat men zich competent wil voelen.
motivation theory Of gecontroleerd gevoel wil hebben.
Outcome goal orientation Gericht op het willen winnen
(competitive goal orientation)
Task orientation Focust zich op het volbrengen van een taak & zichzelf
(mastery goal orientation) verbeteren. Beste oriëntatie.
Etnity view Deze menzen zijn gericht op outcome goals en zij zien hun
bekwaamheid als bepaald en onveranderbaar
Incremental view Nemen aan task goal perspective aan en geloven dat ze hun
vermogen kunnen veranderen door hard werken
4. Arousal, stress, anxiety
Arousal Mengeling van psychologische en fysiologische activiteit in
een persoon. Te zien als een continuum van helemaal niet
aroused tot heel erg aroused. Hoeft niet altijd negatief te
zijn
Angst Negatieve emotionele staat gekarakteriseerd door onrust en
arousal. Angst met een gedachten component wordt ook
wel
o Cognitive state angst De mate waarin men zich zorgen maakt over dingen of
negatieve gedachten heeft.
o State anxiety Als angst een stabiele eigenschap van iemand is.
o Somatic anxiety Verandering van moment tot moment in fysiologische
activatie. Gaat vooral om de perceptie van de persoon niet
perse of het echt zo is.
o Trait anxiety Hier is anxiety een onderdeel van je persoonlijkheid.
Neiging meer angstig te zijn als persoon. Wanneer iemand
College 1: hoofdstuk 1
Studie Onderzoeker observeert zonder iets te manipuleren
Experiment Onderzoeker manipuleert variabele terwijl hij deze
observeert. Daarna wordt gekeken hoe deze gemanipuleerde
variabele de rest beinvloed.
3 benaderingen sport psych
1. Psycho-physiological Onderzoek lichamelijke processen zoals brein.
2. Social-psychologival Gedrag ontstaat door sociale omgeving en de interpretatie
3. Cognitive-behavioral Gedrag ontstaat uit cognities of gedachten van de atleet.
Ethical standards - Competence
- Integrity
- Professional responsibility
- Respect people‟s rights and dignity
- Concern welfare others
- Social responsibility
Theorie een theorie wordt ook wel omschreven als een set van feiten
die een fenomeen omschrijven om hiermee iets te
voorspellen voor in de toekomst. Hiermee kan een
onderzoeker veel feiten verklaren en begrijpen.
Social facilitation theory Wanneer iemand een simpele taak moest oplossen zal
publiek deze taak positief beïnvloeden. Echter wanneer de
taak moeilijk is of complex zal publiek de taak negatief
beïnvloeden.
College 2: hoofdstuk 2,3,4,7,8,9,10
2. persoonlijkheid & sport
Persoonlijkheid Een mix van karakteristieken die een persoon uniek maken
De 3 niveaus van
persoonlijkheid
1. Psychological core Houding, waarden, geloof in je zelf, meest stabiel echte jij
2. Typical responses Hoe wordt gereageerd op omgeving introvert/extravert
3. Role related behavior Hoe gedragen in sociale situatie zeer veranderbaar
bijvoorbeeld coach of een ouder.
5 manieren bestuderen
persoonlijkheid
1. Psychodynamische
2. Trait approach
3. Situational approach
4. Interactional
5. Phenomenological
Psychodynamische approach Ziet persoonlijkheid als iets dynamisch wat constant
veranderd en in conflict kan zijn met elkaar. 2 onderdelen,
het onderbewuste (het ID volgens Freud). Het tweede
onderdeel richt zich op persoonlijkheid als een geheel en
niet als afzonderlijke delen. Weinige impact op sport
pscychologie want moeilijk te testen en weinig invloed op
sociale aspect.
Trait approach Gaat er van uit dat persoonlijkheid bestaat uit relatief
stabiele traits (trekken) en dat deze stabiel zijn in
verschillende situaties. Verschil in gedrag komt dus vanuit
, de persoon zelf en verschilt weinig per situatie. Extraversie
en conscientiousness positief gerelateerd met fysieke
activiteit.
Situational approach Gedrag wordt bepaald door de omgeving. Oftewel beloning
en feedback. Gebaseerd op social learning theory van
Bandura.
Interactional approach Situatie en persoon bepalen samen gedrag. Geweldadige
trek zal niet in elke situatie gewelddadig zijn.
Phenomenoligical approach Gedrag beste verklaard door situatie en persoonlijke trekken
maar hierbij ligt de focus op hoe de sporter de situatie
interpreteert. Theorieen die hieronder vallen: Self
determination theorie, cognitive evaluation theorie,
achievement goal theorie, self efficacy theorie. Meeste wat
sport psychologen onderzoeken valt in deze benadering.
Intra-individuele benadering Bekijken hoe atleten ze zich relatief voelen in vergelijking
met hoe ze zich normaal voelen. Dus vergelijken met hun
eigen standaarden en niet vergelijken met die van anderen.
Mental health model Effectief in het voorspellen van atletisch succes. Dit model
zegt dat positieve mentale gezondheid goede prestaties
voorspelt. Succesvolle atleten worden volgens dit model
ook wel iceberg profile genoemd. Deze zijn dus mentaal in
goede staat. Dit model wordt nog steeds gebruikt maar er is
ook kritiek. Verschil succes vol en niet succesvol zou maar
1% verschillen.
Type A gedrag Gevoel hebben van urgentie, makkelijk agressief wordende,
en competitieve drive. Relatie met exercise is dat een studie
laat zien dat twee weken fitness zorgt voor vermindering in
type A gedrag en daarmee toename in de gezondheid.
Zelf concept Exercise heeft ook een positief effect op zelf concept. Gaat
vaak om het geloof fitter te zijn geworden dan dat dit in
werkelijkheid zo is. Ook neemt eigenwaarde toe.
Mental plans Plan van atleet die ze maken voor een wedstrijd.
Systematische strategieën om te gebruiken voor en tijdens
de wedstrijd. Dit werkt vooral bij atleten die lage sense of
control hebben.
3. Motivatie
Motivatie Richting en intensiteit van persoon zijn inspanning
o Richting Of persoon een situatie benaderd of zich aangetrokken voelt
o Intensiteit Hoeveel een inidividu inspant
3 benaderingen motivatie
1. Trait centered gemotiveerd gedrag is het gevolg van een karakteristiek van
een individu. Hierbij wordt de omgeving genegeerd.
2. Situation centered Motivatie alleen afhankelijk van de situatie.
3. Interactional view Meeste toegepast in sport psychologie. Motivatie resulteert
uit een combinatie van verschillende factoren. Persoonlijke
factoren en situatie factoren interacteren
, Theorieen prestatie motivatie
1. Need achievement Persoonlijke en situationele factoren zijn belangrijk voor
theorie het voorspellen van gedrag. 5 factoren:
Persoonlijke factoren: low/high achiever
Situatiefactoren: kans op succes wordt mee genomen
Emotionele reactie: focus op trots of schaamte
Achievement gedrag
2. Attribution theorie Focus op hoe mensen hun succes en mislukking verklaren.
Onder te verdelen in 3 attributie categorieen. 1)Stabiliteit 2)
Locus of causaliteit 3) Locus of control. Success of
mislukking kan verschillende oorzaken hebben. Stabiele
oorzaak = mijn talent een interne oorzaak = mijn inspanning
bij de laatste 50 meter. En een factor die je kan controleren
= mijn lack aan effort.
3. Achievement goal 3 factoren interacteren om motivatie te bepalen
theorie 1)Doelorientatie (outcome/task oriented)
2)Perceived ability
3)Achievement behavior
4. Competence Men is gemotiveerd omdat men zich competent wil voelen.
motivation theory Of gecontroleerd gevoel wil hebben.
Outcome goal orientation Gericht op het willen winnen
(competitive goal orientation)
Task orientation Focust zich op het volbrengen van een taak & zichzelf
(mastery goal orientation) verbeteren. Beste oriëntatie.
Etnity view Deze menzen zijn gericht op outcome goals en zij zien hun
bekwaamheid als bepaald en onveranderbaar
Incremental view Nemen aan task goal perspective aan en geloven dat ze hun
vermogen kunnen veranderen door hard werken
4. Arousal, stress, anxiety
Arousal Mengeling van psychologische en fysiologische activiteit in
een persoon. Te zien als een continuum van helemaal niet
aroused tot heel erg aroused. Hoeft niet altijd negatief te
zijn
Angst Negatieve emotionele staat gekarakteriseerd door onrust en
arousal. Angst met een gedachten component wordt ook
wel
o Cognitive state angst De mate waarin men zich zorgen maakt over dingen of
negatieve gedachten heeft.
o State anxiety Als angst een stabiele eigenschap van iemand is.
o Somatic anxiety Verandering van moment tot moment in fysiologische
activatie. Gaat vooral om de perceptie van de persoon niet
perse of het echt zo is.
o Trait anxiety Hier is anxiety een onderdeel van je persoonlijkheid.
Neiging meer angstig te zijn als persoon. Wanneer iemand
