Biologische grondslagen cognitie
Cursus bestaat uit twee delen
Deel 1- Het brein
Het eerste deel – Het brein – bestaat uit drie studietaken, die gericht zijn op inzicht
krijgen in 1) de anatomie, 2) de ontwikkeling en 3) de beeldvorming van de hersenen.
1. Het brein ontleed > 1.1 hersenanatomie >1.2 neuron en actiepotentiaal > 1.3
mindmap en quiz
2. Het brein in ontwikkeling > 2.1 structurele en functionele breinontwikkeling>
nature vs nurture> de invloed van de omgeving> flashcards en quiz
3. Het brein in beeld> 3.1 activeren van de voorkennis> EEG> flashcards en quiz
Deel 2
Deel 2 – Cognitieve functies
Het tweede deel – Cognitieve functies – bestaat uit zes studietaken en gaat in op de
fysiologie van de hersenen, waarbij per studietaak wordt gekeken naar bepaalde
cognitieve functies. In de studietaken komen de volgende cognitieve functies aan bod:
4) horen, 5) aandacht, 6) actie, 7) geheugen, 8) executieve functies en 9) emoties.
4. Horen > 4.1 voorkennis testen> 4.2 kernbegrippen>4.3 van oor naar brein> 4.4
muziekperceptie> 4.5 spraakperceptie> 4.6 flashcards en quiz
5. Aandacht> 5.1 beperking van onze aandacht> 5.2 spatiele en niet spatiele
aandacht> 5.3 aandacht theorieën >5.4 neglect (5.4.1 opdracht en 5.4.2
opdracht)> 5.5 flashcard en quiz
6. Actie> 6.1 Corticale basis van actie en gerelateerde aandoeningen> 6.2
Subcorticale basis van actie en gerelateerde aandoeningen> 6.3 Flashcards en
quiz
7. Geheugen> 7.1 Kortetermijngeheugen en werkgeheugen> 7.2
Langetermijngeheugen> 7.3 Geheugenmechanismen> 7.4 De rol van de
prefrontale cortex in het langetermijngeheugen> 7.5 Flashcards en quiz
8. Executieve functies> 8.1 Tests om executief functioneren te meten> 8.2 De
anatomie van executieve functies> 8.3 De organisatie van executieve
functies>8.4 Flashcards en quiz
9. Emoties>9.1 Emotietheorieën> 9.2 Sociale interactie> 9.3 Neuraal
mechanisme> 9.4 Flashcards en quiz
Leerdoelen:
Na het volgen van deze cursus heb/kun je
• kennis van en inzicht in de anatomie van het brein
, • verschillende hersenstructuren aanwijzen, benoemen en herkennen
• de ontwikkeling van het brein gedurende het leven beschrijven
• beschrijven welke technieken gebruikt kunnen worden om het brein in beeld te
brengen
• de fysiologie en anatomie van de hersengebieden toelichten die betrokken zijn
bij horen, aandacht, actie, geheugen, executieve functies en emoties.
Boek:
Ward, J. (2020). The Studenttis Guide to Cognitive Neuroscience (4de ed.). Routledge.
Tips:
Verwerk de (abstracte) leerstof actief: gebruik beelden en videotis, zoek extra info over
hersenanatomie, leg stof uit aan anderen en toets jezelf. Maak vooral flashcards van
belangrijke termen en oefen die dagelijks; dat is een zeer effectieve leerstrategie. Kies
daarnaast een studiemethode die bij jou past.
,Studietaak 1
Het brein ontleed
Na deze studietaak kun je
• De anatomie en fysiologie van het brein toelichten
• De verschillende richtingen in het centraal zenuwstelsel benoemen.
, Hoofdstuk 2 introducing the brain 19/34
Basale ganglia
Belangrijk bij het wisselen van gedrag, de controle van vrijwillige bewegingen en postuur.
- Ziekte van Parkinson
- Ziekte van Huntington
- Cerebellum (kleine hersenen)
Cruciaal in motorische controle en verantwoordelijk voor coördinatie, precisie en timing van
motorische activiteiten.
- Cerebrale cortex (grijze massa)
Verantwoordelijk voor veel hogere functies, zoals taal en informatieverwerking.
- Cerebrum
Controleert vrijwillige bewegingen en is in mensen het centrum van emotie, gedachten,
geheugen en taal.
- Corpus callosum (hersenbalk)
Dikke bundel zenuwvezels waaronder neuronen die verbinding maken met beide kanten van
de hersenen, belangrijk voor de communicatie tussen de hemisferen.
- Derde ventrikel
Een van de vier met vloeistof gevulde holten van het ventriculair systeem.
- Frontale kwab
Kortetermijngeheugen, motoriek en hogere cognitieve functies als aandacht en planning.
- Hersenstam
Alle motorische en sensorische verbindingen tussen hersenen en lichaam komen hier langs.
- Hypofyse (pituitary gland)
Produceert hormonen die andere klieren controleren en aantal lichaamsfuncties reguleren.
- (Laterale) ventrikels
Doorgang voor circulatie van cerebrospinale vloeistof, beschermt tegen zwelling trauma.
- Mammillaire lichamen
Bestaande uit grijze massa en onderdeel van het limbisch systeem, ze functioneren als een
relaisstation voor de zenuwimpulsen op bepaalde structuren in de hersenen.
- Occipitale kwab
Het centrum van het visuele perceptiesysteem.
- Olfactorische reukkolven (olfactory bulbs)
Onderdeel van het limbisch systeem en verantwoordelijk voor het reukvermogen.
- Optisch chiasme
De plek waar de axonen van de oogzenuwen elkaar kruisen.
- Pariëtale kwab
De belangrijkste functies zijn sensatie, perceptie en integratie van sensorische input.
- Pons
Betekent “brug” en is verantwoordelijk voor het overdragen van zenuwsignalen.
- Temporale kwab
Verwerking van gehoor, taal en sensatie, zoals temperatuur, smaak enz.
- Thalamus
Cursus bestaat uit twee delen
Deel 1- Het brein
Het eerste deel – Het brein – bestaat uit drie studietaken, die gericht zijn op inzicht
krijgen in 1) de anatomie, 2) de ontwikkeling en 3) de beeldvorming van de hersenen.
1. Het brein ontleed > 1.1 hersenanatomie >1.2 neuron en actiepotentiaal > 1.3
mindmap en quiz
2. Het brein in ontwikkeling > 2.1 structurele en functionele breinontwikkeling>
nature vs nurture> de invloed van de omgeving> flashcards en quiz
3. Het brein in beeld> 3.1 activeren van de voorkennis> EEG> flashcards en quiz
Deel 2
Deel 2 – Cognitieve functies
Het tweede deel – Cognitieve functies – bestaat uit zes studietaken en gaat in op de
fysiologie van de hersenen, waarbij per studietaak wordt gekeken naar bepaalde
cognitieve functies. In de studietaken komen de volgende cognitieve functies aan bod:
4) horen, 5) aandacht, 6) actie, 7) geheugen, 8) executieve functies en 9) emoties.
4. Horen > 4.1 voorkennis testen> 4.2 kernbegrippen>4.3 van oor naar brein> 4.4
muziekperceptie> 4.5 spraakperceptie> 4.6 flashcards en quiz
5. Aandacht> 5.1 beperking van onze aandacht> 5.2 spatiele en niet spatiele
aandacht> 5.3 aandacht theorieën >5.4 neglect (5.4.1 opdracht en 5.4.2
opdracht)> 5.5 flashcard en quiz
6. Actie> 6.1 Corticale basis van actie en gerelateerde aandoeningen> 6.2
Subcorticale basis van actie en gerelateerde aandoeningen> 6.3 Flashcards en
quiz
7. Geheugen> 7.1 Kortetermijngeheugen en werkgeheugen> 7.2
Langetermijngeheugen> 7.3 Geheugenmechanismen> 7.4 De rol van de
prefrontale cortex in het langetermijngeheugen> 7.5 Flashcards en quiz
8. Executieve functies> 8.1 Tests om executief functioneren te meten> 8.2 De
anatomie van executieve functies> 8.3 De organisatie van executieve
functies>8.4 Flashcards en quiz
9. Emoties>9.1 Emotietheorieën> 9.2 Sociale interactie> 9.3 Neuraal
mechanisme> 9.4 Flashcards en quiz
Leerdoelen:
Na het volgen van deze cursus heb/kun je
• kennis van en inzicht in de anatomie van het brein
, • verschillende hersenstructuren aanwijzen, benoemen en herkennen
• de ontwikkeling van het brein gedurende het leven beschrijven
• beschrijven welke technieken gebruikt kunnen worden om het brein in beeld te
brengen
• de fysiologie en anatomie van de hersengebieden toelichten die betrokken zijn
bij horen, aandacht, actie, geheugen, executieve functies en emoties.
Boek:
Ward, J. (2020). The Studenttis Guide to Cognitive Neuroscience (4de ed.). Routledge.
Tips:
Verwerk de (abstracte) leerstof actief: gebruik beelden en videotis, zoek extra info over
hersenanatomie, leg stof uit aan anderen en toets jezelf. Maak vooral flashcards van
belangrijke termen en oefen die dagelijks; dat is een zeer effectieve leerstrategie. Kies
daarnaast een studiemethode die bij jou past.
,Studietaak 1
Het brein ontleed
Na deze studietaak kun je
• De anatomie en fysiologie van het brein toelichten
• De verschillende richtingen in het centraal zenuwstelsel benoemen.
, Hoofdstuk 2 introducing the brain 19/34
Basale ganglia
Belangrijk bij het wisselen van gedrag, de controle van vrijwillige bewegingen en postuur.
- Ziekte van Parkinson
- Ziekte van Huntington
- Cerebellum (kleine hersenen)
Cruciaal in motorische controle en verantwoordelijk voor coördinatie, precisie en timing van
motorische activiteiten.
- Cerebrale cortex (grijze massa)
Verantwoordelijk voor veel hogere functies, zoals taal en informatieverwerking.
- Cerebrum
Controleert vrijwillige bewegingen en is in mensen het centrum van emotie, gedachten,
geheugen en taal.
- Corpus callosum (hersenbalk)
Dikke bundel zenuwvezels waaronder neuronen die verbinding maken met beide kanten van
de hersenen, belangrijk voor de communicatie tussen de hemisferen.
- Derde ventrikel
Een van de vier met vloeistof gevulde holten van het ventriculair systeem.
- Frontale kwab
Kortetermijngeheugen, motoriek en hogere cognitieve functies als aandacht en planning.
- Hersenstam
Alle motorische en sensorische verbindingen tussen hersenen en lichaam komen hier langs.
- Hypofyse (pituitary gland)
Produceert hormonen die andere klieren controleren en aantal lichaamsfuncties reguleren.
- (Laterale) ventrikels
Doorgang voor circulatie van cerebrospinale vloeistof, beschermt tegen zwelling trauma.
- Mammillaire lichamen
Bestaande uit grijze massa en onderdeel van het limbisch systeem, ze functioneren als een
relaisstation voor de zenuwimpulsen op bepaalde structuren in de hersenen.
- Occipitale kwab
Het centrum van het visuele perceptiesysteem.
- Olfactorische reukkolven (olfactory bulbs)
Onderdeel van het limbisch systeem en verantwoordelijk voor het reukvermogen.
- Optisch chiasme
De plek waar de axonen van de oogzenuwen elkaar kruisen.
- Pariëtale kwab
De belangrijkste functies zijn sensatie, perceptie en integratie van sensorische input.
- Pons
Betekent “brug” en is verantwoordelijk voor het overdragen van zenuwsignalen.
- Temporale kwab
Verwerking van gehoor, taal en sensatie, zoals temperatuur, smaak enz.
- Thalamus
