Culturele diversiteit in de gezondheidszorg
Hoofdstuk 13
Interculturele ouderenzorg
13.1 Oudere migranten in Nederland
13.1.1 Gezondheid van oudere migranten
Een deel van de gezondheidsproblemen blijkt samen te hangen met de lage
sociaaleconomische positie waarin velen van het verkeren. Bij deze generatie komen deze
problemen in nog hogere concentratie voor dan onder autochtone met een vergelijkbare
sociaaleconomische status.
Daarbij komt dat oudere migranten vaak nog steeds leven met onzekerheid en stress die het
vertrek uit het vaderland en het aanpassen aan het laag niveau van sociaal-culturele integratie
blijkt samen te hangen met diverse gezondheidsproblemen als kanker, overgewicht en diabetes
mellitus.
De leefstijl van bepaalde groepen migranten kan gezondheidsproblemen met zich meebrengen.
Andere leefstijlfactoren zijn bij allochtonen weer gunstiger dan bij autochtonen.
13.3 Knelpunten in gebruik en toegang van Nederlandse
ouderenzorg
13.3.1 Communicatiestoornissen
Wanneer een cliënt de Nederlandse taal niet of gebrekkig beheerst, kan dit problemen met zich
meebrengen in de communicatie tussen zorgverlener en cliënt. Ook de toegang tot
zorgvoorzieningen kan erdoor belemmerd worden. Cultuurverschillen kunnen daarnaast ook
een storing in de communicatie veroorzaken. Taalbarrières en ziektebeleving zijn nog meer van
invloed wanneer het om een oudere migrant gaat.
Taalbarrières
Een taalbarrière werkt twee kanten op. Enerzijds bestaat het risico da de presentatie van de
klacht niet goed overkomt op de arts/ zorgverlener en dat hij dientengevolge een verkeerde
diagnose stelt. Anderzijds kan het gebeuren dat de patiënt het advies en de diagnose van de
arts/ zorgverlener niet goed begrijpt en het advies vervolgens niet goed opvolgt.
De communicatie in de dagelijkse zorg is belangrijk voor het gevoel van welbevinden. Kunnen
zeggen wat je voelt, waar je behoefte aan hebt, geeft een gevoel van veiligheid.
Communicatiestoornissen kunnen ook ontstaan doordat een patiënt andere verwachtingen
koestert over een consult, de behandeling of de zorg dan de zorgverlener waarmaakt.
13.3.2 Visie op ouder worden en sterven
In verschillende culturen wordt verschillend gedacht over ziekte en gezondheid en de eigen
verantwoordelijkheid daarvoor, zeker wanneer dit in relatie bekeken wordt met ouderdom. Naast
deze verschillen in visie moet ook rekening worden gehouden met de positie van de cliënt in
relatie tot zijn familie. Dit kan nog wel eens misverstanden opleveren bij de vraag of iemand
doorbehandeld moet worden terwijl dat medisch gezien zinloos is.
Hoofdstuk 13
Interculturele ouderenzorg
13.1 Oudere migranten in Nederland
13.1.1 Gezondheid van oudere migranten
Een deel van de gezondheidsproblemen blijkt samen te hangen met de lage
sociaaleconomische positie waarin velen van het verkeren. Bij deze generatie komen deze
problemen in nog hogere concentratie voor dan onder autochtone met een vergelijkbare
sociaaleconomische status.
Daarbij komt dat oudere migranten vaak nog steeds leven met onzekerheid en stress die het
vertrek uit het vaderland en het aanpassen aan het laag niveau van sociaal-culturele integratie
blijkt samen te hangen met diverse gezondheidsproblemen als kanker, overgewicht en diabetes
mellitus.
De leefstijl van bepaalde groepen migranten kan gezondheidsproblemen met zich meebrengen.
Andere leefstijlfactoren zijn bij allochtonen weer gunstiger dan bij autochtonen.
13.3 Knelpunten in gebruik en toegang van Nederlandse
ouderenzorg
13.3.1 Communicatiestoornissen
Wanneer een cliënt de Nederlandse taal niet of gebrekkig beheerst, kan dit problemen met zich
meebrengen in de communicatie tussen zorgverlener en cliënt. Ook de toegang tot
zorgvoorzieningen kan erdoor belemmerd worden. Cultuurverschillen kunnen daarnaast ook
een storing in de communicatie veroorzaken. Taalbarrières en ziektebeleving zijn nog meer van
invloed wanneer het om een oudere migrant gaat.
Taalbarrières
Een taalbarrière werkt twee kanten op. Enerzijds bestaat het risico da de presentatie van de
klacht niet goed overkomt op de arts/ zorgverlener en dat hij dientengevolge een verkeerde
diagnose stelt. Anderzijds kan het gebeuren dat de patiënt het advies en de diagnose van de
arts/ zorgverlener niet goed begrijpt en het advies vervolgens niet goed opvolgt.
De communicatie in de dagelijkse zorg is belangrijk voor het gevoel van welbevinden. Kunnen
zeggen wat je voelt, waar je behoefte aan hebt, geeft een gevoel van veiligheid.
Communicatiestoornissen kunnen ook ontstaan doordat een patiënt andere verwachtingen
koestert over een consult, de behandeling of de zorg dan de zorgverlener waarmaakt.
13.3.2 Visie op ouder worden en sterven
In verschillende culturen wordt verschillend gedacht over ziekte en gezondheid en de eigen
verantwoordelijkheid daarvoor, zeker wanneer dit in relatie bekeken wordt met ouderdom. Naast
deze verschillen in visie moet ook rekening worden gehouden met de positie van de cliënt in
relatie tot zijn familie. Dit kan nog wel eens misverstanden opleveren bij de vraag of iemand
doorbehandeld moet worden terwijl dat medisch gezien zinloos is.
