Week 1, contractuele vennootschappen en vertegenwoordiging
Het begrip onderneming
Wat is een onderneming? Zie art. 8 onder b Hrw jo. art. 2 lid 1 Hrgb
Art. 8 onder b Hrw: ‘Bij algemene maatregel van bestuur: kan nader worden bepaald
wanneer sprake is van een onderneming’
Art. 2 lid 1 Hrgb (dit is dus de algemene maatregel van bestuur)
‘Van een onderneming is sprake indien een voldoende zelfstandig optredende
organisatorische eenheid van één of meer personen bestaat waarin door voldoende inbreng
van arbeid of middelen, ten behoeve van derden diensten of goederen worden geleverd of
werken tot stand worden gebracht met het oogmerk daarmee materieel voordeel te
behalen.’ (het is dus de bedoeling dat er winst wordt behaald volgens deze wet)
Hoe beoordeel je of aan deze definitie is voldaan? Zie lid 2 Hrgb.
De WOR hanteert een ander (ruimer) begrip
Art. 1 sub c WOR: ‘Elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend organisatorisch
verband waarin krachtens arbeidsovereenkomst of krachtens publiekrechtelijke aanstelling
arbeid wordt verricht’
Verschil met art. 8 onder b Hrw jo. art. 2 lid 1 Hrgb is dat er volgens de definitie van de WOR
geen winst hoeft te worden behaald
Waarom deze verschillende definities? Omdat de definitie is geschreven vanuit het doel van
de wet. Wat wordt er door de wet beoogd met het begrip onderneming.
Het begrip onderneming is meer een bedrijfseconomisch begrip
Ondernemingen en rechtspersonen (art. 2:3 BW) moeten worden ingeschreven in het handelsregister
van de Kamer van Koophandel, art. 5 jo. 6 jo. 18 Hrw.
Een rechtspersoon heeft een eigen identiteit en staat voor de wet gelijk met een natuurlijk persoon.
Het doel van het handelsregister
Artikel 2 jo. 25 Hrw (rechtszekerheid en derdenbescherming)
Rechtszekerheid: het moet duidelijk zijn met wie je te maken hebt, je moet kunnen
terugvinden wie die onderneming drijft en wat voor soort onderneming het is.
Derdenbescherming: je moet ook weten waar je je verhaal kunt halen als de partij waarmee
je handelt onvoldoende aan zijn verplichtingen voldoet.
Gegevens over de onderneming, art. 9 e.v. Hrw
Het ondernemingsrecht kent 3 hoofdthema’s
Interne structuur onderneming (organisatie/inrichting)
Vertegenwoordiging (wie mogen transacties afsluiten?)
Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Hoofdthema’s worden anders ingevuld naar gelang de ondernemingsvorm
,Ondernemingsvormen
Een onderneming wordt juridisch in een bepaalde vorm uitgeoefend: de ondernemingsvorm (= de jas
van de onderneming)
Keuzevrijheid voor ondernemer
Fiscale overwegingen (voordeling belastingregime)
Aansprakelijkheidsoverwegingen
Juridische inrichting
Meest voorkomend is de eenmanszaak, daarna BV
Soorten ondernemingsvormen
Twee varianten
Met rechtspersoonlijkheid
Zonder rechtspersoonlijkheid
De ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid zijn de ondernemingen die bestaan uit personen
van vlees en bloed. De ondernemingen met rechtspersoonlijkheid zijn de ondernemingen die niet
worden gevormd door mensen met vlees en bloed, maar worden gevormd door een zogenaamde
rechtspersoon die voor de wet wel gelijk staat in zijn rechten en plichten aan een natuurlijk persoon.
Welke rechtsvormen zijn er allemaal?
Rechtspersoonlijkheid (boek 2 BW)
Besloten vennootschap
Naamloze vennootschap
Vereniging
Coöperatie
Onderlinge waarborgmaatschappij
Stichting
Zonder rechtspersoonlijkheid (boek 7A BW, WvK)
Eenmanszaak
Vennootschap onder firma
Maatschap
Commanditaire vennootschap
Contractuele vennootschappen en eenmanszaak kenmerken
Eenmanszaak
De natuurlijke persoon die in zijn eentje een onderneming drijft. De natuurlijke persoon die
geen andere rechtsvorm is, maar toch een bedrijf uitoefent.
Maatschap
Art. 7A: 1655 BW
, Obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking: overeenkomst die naar de
deelnemers van de maatschap over en weer verplichtingen schept
Vrije beroepen: arts, tandarts, notaris en advocaat. Gaat vaak om een dienstverlening,
waarbij men kiest voor een bepaalde specifieke persoon. Advocaat omdat je wilt worden
bijgestaan.
Twee soorten: openbare/stille maatschap
Vertegenwoordiging
Samenwerkingsvorm tussen twee of meer maten
Vrije beroepen
• Bestuurshandelingen
• Beheers- vs. Beschikkingshandelingen
• Hoe bepaal je of het om beheers- of beschikkingshandelingen gaat?
• Alledaagse handelingen? > beheer
• Niet-alledaagse handelingen? > beschikking
• Beheershandeling? Iedere maat is bevoegd, art.7A:1676 BW (tenzij preventief vetorecht) → bij
tandarts bijvoorbeeld aanschaf tandarts benodigdheden
• Beschikkingshandeling? Voorafgaande goedkeuring maten → bijvoorbeeld aankoop onroerend goed
Waarom is dat onderscheid tussen beheers- en beschikkingshandelingen van belang?
• Bevoegd gehandeld? > Dan mogen de kosten van de handeling aan de maatschap worden
doorberekend
• Je bindt dus in eerste instantie alleen jezelf
• Eventuele schulden die voortvloeien uit de overeenkomst worden verrekend conform art. 7A:1670
BW (evenredigheid naar inbreng)
• Vertegenwoordiging (handelen namens de maatschap)
• Beheersbevoegdheid (handelen voor rekening van de maatschap)
• Vertegenwoordiging (iemand treedt op namens de maatschap)
• Een maat kan de andere maten niet aan derden binden, indien zij hem geen volmacht hebben
gegeven, art. 7A:1681 BW
• Wel volmacht? Art. 7A:1680 BW aansprakelijk gelijke delen
• Geen volmacht? De maat bindt zichzelf, art. 7A:1681 BW
• Tenzij, goedkeuring, voordeel, goede trouw
Vennootschap onder firma
Art. 16 e.v. WvK
Bijzondere vorm van een maatschap, dus de algemene bepalingen over de maatschap zijn
ook van toepassing op de VOF, maar de specifieke bepalingen over de VOF staan in WvK.
Obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking onder een gemeenschappelijke
naam
Bedrijf: producten of werken tot stand brengen
Vertegenwoordiging
• Derde titel WvK
• Art. 16 WvK maatschap voor bedrijf i.t.t. de maatschap → voor beroep
• Art. 17 lid 1 WvK de vennoten zijn vertegenwoordigingsbevoegd
, • Tenzij, lid 2 → handelingen die geen betrekking hebben op de vof
→ volgens ovk. onbevoegd
• Inschrijven van beperkingen Handelsregister, art. 25 Hrgw
• Let op art. 29 WvK
• Art. 18 WvK hoofdelijke aansprakelijkheid
Commanditaire vennootschap
Art. 19 e.v. WvK
Bijzondere vorm van een maatschap
Beherende en commanditaire vennoten
Beherende vennoot doet alles binnen de vennootschap
De commanditaire vennoot is alleen maar geldschieter
Derde titel WvK
Beherende en commanditaire vennoten
• Commanditaire vennoot is de geldschieter, art. 19 WvK → ‘stille vennoot’ art. 20 lid 1 WvK
• Draagt niet verder bij dan dat wat hij heeft ingebracht, art. 20 lid 3
WvK
• Mag geen daden van beheer verrichten, art. 20 lid 2 WvK
• Toch gedaan? Art. 21 WvK > hoofdelijke aansprakelijkheid voor
alle schulden
• Beherende vennoot
• Zelfde regels als VOF t.a.v. vertegenwoordiging en aansprakelijkheid; zie ook art. 19 lid 2 WvK
De maatschap, VOF en CV
Oprichting: vormvrij, want er hoeft alleen maar een overeenkomst te worden opgericht en daarmee
ontstaat dan ook de ondernemingsvorm. Zodra de overeenkomst er is, waar de afspraken tussen de
vennoten worden vastgelegd, dan bestaat die ondernemingsvorm.
Maar volgens art. 22 WvK bestaat de onderneming ook als de overeenkomst niet op papier is
vastgelegd.
Art. 22 WvK/de wet wil dat je een overeenkomst op stelt het liefst bij de notaris (authentieke akte)
maar kan ook onderling (onderhandse akte) maar als je dat niet doet betekent dat toch niet dat er
geen onderneming tot stand is gekomen. Conclusie: voor het oprichten van maatschap, VOF en CV
geldt dat het vormvrij kan.
Gevaar -> artikel 29 WvK als je die overeenkomst niet opstelt maar je gaat wel de
samenwerkingsvorm aan, dan vallen straks alle handelingen die je verricht onder die
ondernemingsvorm. Voorbeeld: stel je hebt als onderneming een slagerij en je legt dit nergens vast je
en schrijft dit niet in, maar als je iets anders bestelt bijvoorbeeld een DJ set, dan kan een schuldeiser
de onderneming aanspreken, want die weet niet wat voor onderneming het is. Zolang je het dus niet
duidelijk vastlegt kun je gewoon worden aangesproken. “Geen afspraken = alles is
voor risico van iedereen.”
Iedere onderneming moet worden ingeschreven in het handelsregister (art. 5 jo 18 Hrw, art. 11 jo. 17
Hrb), MAAR dat is niet noodzakelijk/geen voorwaarde voor de oprichting. Dus hoewel je een
onderneming moet inschrijven in het handelsregister betekent dat niet dat een onderneming niet tot
stand komt als je hem niet inschrijft. Inschrijving is niet vereist.
Het begrip onderneming
Wat is een onderneming? Zie art. 8 onder b Hrw jo. art. 2 lid 1 Hrgb
Art. 8 onder b Hrw: ‘Bij algemene maatregel van bestuur: kan nader worden bepaald
wanneer sprake is van een onderneming’
Art. 2 lid 1 Hrgb (dit is dus de algemene maatregel van bestuur)
‘Van een onderneming is sprake indien een voldoende zelfstandig optredende
organisatorische eenheid van één of meer personen bestaat waarin door voldoende inbreng
van arbeid of middelen, ten behoeve van derden diensten of goederen worden geleverd of
werken tot stand worden gebracht met het oogmerk daarmee materieel voordeel te
behalen.’ (het is dus de bedoeling dat er winst wordt behaald volgens deze wet)
Hoe beoordeel je of aan deze definitie is voldaan? Zie lid 2 Hrgb.
De WOR hanteert een ander (ruimer) begrip
Art. 1 sub c WOR: ‘Elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend organisatorisch
verband waarin krachtens arbeidsovereenkomst of krachtens publiekrechtelijke aanstelling
arbeid wordt verricht’
Verschil met art. 8 onder b Hrw jo. art. 2 lid 1 Hrgb is dat er volgens de definitie van de WOR
geen winst hoeft te worden behaald
Waarom deze verschillende definities? Omdat de definitie is geschreven vanuit het doel van
de wet. Wat wordt er door de wet beoogd met het begrip onderneming.
Het begrip onderneming is meer een bedrijfseconomisch begrip
Ondernemingen en rechtspersonen (art. 2:3 BW) moeten worden ingeschreven in het handelsregister
van de Kamer van Koophandel, art. 5 jo. 6 jo. 18 Hrw.
Een rechtspersoon heeft een eigen identiteit en staat voor de wet gelijk met een natuurlijk persoon.
Het doel van het handelsregister
Artikel 2 jo. 25 Hrw (rechtszekerheid en derdenbescherming)
Rechtszekerheid: het moet duidelijk zijn met wie je te maken hebt, je moet kunnen
terugvinden wie die onderneming drijft en wat voor soort onderneming het is.
Derdenbescherming: je moet ook weten waar je je verhaal kunt halen als de partij waarmee
je handelt onvoldoende aan zijn verplichtingen voldoet.
Gegevens over de onderneming, art. 9 e.v. Hrw
Het ondernemingsrecht kent 3 hoofdthema’s
Interne structuur onderneming (organisatie/inrichting)
Vertegenwoordiging (wie mogen transacties afsluiten?)
Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Hoofdthema’s worden anders ingevuld naar gelang de ondernemingsvorm
,Ondernemingsvormen
Een onderneming wordt juridisch in een bepaalde vorm uitgeoefend: de ondernemingsvorm (= de jas
van de onderneming)
Keuzevrijheid voor ondernemer
Fiscale overwegingen (voordeling belastingregime)
Aansprakelijkheidsoverwegingen
Juridische inrichting
Meest voorkomend is de eenmanszaak, daarna BV
Soorten ondernemingsvormen
Twee varianten
Met rechtspersoonlijkheid
Zonder rechtspersoonlijkheid
De ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid zijn de ondernemingen die bestaan uit personen
van vlees en bloed. De ondernemingen met rechtspersoonlijkheid zijn de ondernemingen die niet
worden gevormd door mensen met vlees en bloed, maar worden gevormd door een zogenaamde
rechtspersoon die voor de wet wel gelijk staat in zijn rechten en plichten aan een natuurlijk persoon.
Welke rechtsvormen zijn er allemaal?
Rechtspersoonlijkheid (boek 2 BW)
Besloten vennootschap
Naamloze vennootschap
Vereniging
Coöperatie
Onderlinge waarborgmaatschappij
Stichting
Zonder rechtspersoonlijkheid (boek 7A BW, WvK)
Eenmanszaak
Vennootschap onder firma
Maatschap
Commanditaire vennootschap
Contractuele vennootschappen en eenmanszaak kenmerken
Eenmanszaak
De natuurlijke persoon die in zijn eentje een onderneming drijft. De natuurlijke persoon die
geen andere rechtsvorm is, maar toch een bedrijf uitoefent.
Maatschap
Art. 7A: 1655 BW
, Obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking: overeenkomst die naar de
deelnemers van de maatschap over en weer verplichtingen schept
Vrije beroepen: arts, tandarts, notaris en advocaat. Gaat vaak om een dienstverlening,
waarbij men kiest voor een bepaalde specifieke persoon. Advocaat omdat je wilt worden
bijgestaan.
Twee soorten: openbare/stille maatschap
Vertegenwoordiging
Samenwerkingsvorm tussen twee of meer maten
Vrije beroepen
• Bestuurshandelingen
• Beheers- vs. Beschikkingshandelingen
• Hoe bepaal je of het om beheers- of beschikkingshandelingen gaat?
• Alledaagse handelingen? > beheer
• Niet-alledaagse handelingen? > beschikking
• Beheershandeling? Iedere maat is bevoegd, art.7A:1676 BW (tenzij preventief vetorecht) → bij
tandarts bijvoorbeeld aanschaf tandarts benodigdheden
• Beschikkingshandeling? Voorafgaande goedkeuring maten → bijvoorbeeld aankoop onroerend goed
Waarom is dat onderscheid tussen beheers- en beschikkingshandelingen van belang?
• Bevoegd gehandeld? > Dan mogen de kosten van de handeling aan de maatschap worden
doorberekend
• Je bindt dus in eerste instantie alleen jezelf
• Eventuele schulden die voortvloeien uit de overeenkomst worden verrekend conform art. 7A:1670
BW (evenredigheid naar inbreng)
• Vertegenwoordiging (handelen namens de maatschap)
• Beheersbevoegdheid (handelen voor rekening van de maatschap)
• Vertegenwoordiging (iemand treedt op namens de maatschap)
• Een maat kan de andere maten niet aan derden binden, indien zij hem geen volmacht hebben
gegeven, art. 7A:1681 BW
• Wel volmacht? Art. 7A:1680 BW aansprakelijk gelijke delen
• Geen volmacht? De maat bindt zichzelf, art. 7A:1681 BW
• Tenzij, goedkeuring, voordeel, goede trouw
Vennootschap onder firma
Art. 16 e.v. WvK
Bijzondere vorm van een maatschap, dus de algemene bepalingen over de maatschap zijn
ook van toepassing op de VOF, maar de specifieke bepalingen over de VOF staan in WvK.
Obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking onder een gemeenschappelijke
naam
Bedrijf: producten of werken tot stand brengen
Vertegenwoordiging
• Derde titel WvK
• Art. 16 WvK maatschap voor bedrijf i.t.t. de maatschap → voor beroep
• Art. 17 lid 1 WvK de vennoten zijn vertegenwoordigingsbevoegd
, • Tenzij, lid 2 → handelingen die geen betrekking hebben op de vof
→ volgens ovk. onbevoegd
• Inschrijven van beperkingen Handelsregister, art. 25 Hrgw
• Let op art. 29 WvK
• Art. 18 WvK hoofdelijke aansprakelijkheid
Commanditaire vennootschap
Art. 19 e.v. WvK
Bijzondere vorm van een maatschap
Beherende en commanditaire vennoten
Beherende vennoot doet alles binnen de vennootschap
De commanditaire vennoot is alleen maar geldschieter
Derde titel WvK
Beherende en commanditaire vennoten
• Commanditaire vennoot is de geldschieter, art. 19 WvK → ‘stille vennoot’ art. 20 lid 1 WvK
• Draagt niet verder bij dan dat wat hij heeft ingebracht, art. 20 lid 3
WvK
• Mag geen daden van beheer verrichten, art. 20 lid 2 WvK
• Toch gedaan? Art. 21 WvK > hoofdelijke aansprakelijkheid voor
alle schulden
• Beherende vennoot
• Zelfde regels als VOF t.a.v. vertegenwoordiging en aansprakelijkheid; zie ook art. 19 lid 2 WvK
De maatschap, VOF en CV
Oprichting: vormvrij, want er hoeft alleen maar een overeenkomst te worden opgericht en daarmee
ontstaat dan ook de ondernemingsvorm. Zodra de overeenkomst er is, waar de afspraken tussen de
vennoten worden vastgelegd, dan bestaat die ondernemingsvorm.
Maar volgens art. 22 WvK bestaat de onderneming ook als de overeenkomst niet op papier is
vastgelegd.
Art. 22 WvK/de wet wil dat je een overeenkomst op stelt het liefst bij de notaris (authentieke akte)
maar kan ook onderling (onderhandse akte) maar als je dat niet doet betekent dat toch niet dat er
geen onderneming tot stand is gekomen. Conclusie: voor het oprichten van maatschap, VOF en CV
geldt dat het vormvrij kan.
Gevaar -> artikel 29 WvK als je die overeenkomst niet opstelt maar je gaat wel de
samenwerkingsvorm aan, dan vallen straks alle handelingen die je verricht onder die
ondernemingsvorm. Voorbeeld: stel je hebt als onderneming een slagerij en je legt dit nergens vast je
en schrijft dit niet in, maar als je iets anders bestelt bijvoorbeeld een DJ set, dan kan een schuldeiser
de onderneming aanspreken, want die weet niet wat voor onderneming het is. Zolang je het dus niet
duidelijk vastlegt kun je gewoon worden aangesproken. “Geen afspraken = alles is
voor risico van iedereen.”
Iedere onderneming moet worden ingeschreven in het handelsregister (art. 5 jo 18 Hrw, art. 11 jo. 17
Hrb), MAAR dat is niet noodzakelijk/geen voorwaarde voor de oprichting. Dus hoewel je een
onderneming moet inschrijven in het handelsregister betekent dat niet dat een onderneming niet tot
stand komt als je hem niet inschrijft. Inschrijving is niet vereist.
