les 1
,Les 1 29/09
inleiding
vak opgericht na WO I
→ geen kort essay meer op voorhand, wel op examen: over boek hyperrealisme van David
Criekemans
- veel nieuws volgen kijk pp voor podcasts, …
- extra teksten die op blackboard kom samenvattend kennen + kritisch over kunnen
denken
- speech Finse president VN
- wordt niet opgenomen
- cursus kopen
- kijk pp voor uitleg vak
01. B
val west Berlijnse muur
- bevrijding oost europa
9/11
- al qaida vs US → war on terror
War diary
- bush vs houssin
- irak oorlog: gevolg
aanslag 22/03
- IS pleegt een aanslag in zaventem
Oekraïense revolutie 2018
- veiligheidszone rond regio's tss rusland en oekraïne
foto macron - poetin
- tafel symboliseert de afstand tussen eu en rusland
zelensky en trump 28/02/2025
- eerste bezoek tussen de twee was dramatisch: vs wil % op mijn bouw Oekraïne voor
steun die ze krijgen van de vs
chinese zee
- China claimt zee en bouwt eilanden voor territorium te bewaken zet ook
gecamoufleerde visboten in voor de boten van ander land weg te jagen
- hun claim is ook niet juridisch aanvaardbaar
griekse crisis
- euro crisis
oil and gas in the arctic
- race om de Arctic
Cop21 in parijs
Gaza
- gaza symboliseert onmacht van internationale politiek
1
,Basisconcepten in de internationale betrekkingen
anarchie → afwezigheid overkoepelend gezag, geen ultieme autoriteit
macht → de mogelijkheid om gebeurtenissen en andere actoren te beïnvloeden zonder
directe interventie
- hard power: ruwe macht politiek (nu aanwezig in baltisch zee gebied)
- soft power: over gedeelde waardes spreken
→ belangrijkste twee factoren binnen internationale betrekkingen
Balance of power → machtsbalans het suggereert dat er in het internationaal systeem een
machtsbalans aanwezig is als dit niet het geval is krijg je te machtige landen
afkomstig van de geopolitiek en het neo liberalisme
veiligheidsdilemma → actie reactie; vb russische federatie kijk nu de drones boven militaire
domeinen in belgië
- De twee partijen voelen zich onveilig en gaan maatregelen nemen. Dit zorgt ervoor
dat we gevangen raken in een actie reactie vicieuze cirkel
- na de koude oorlog afgenomen
interdependentie: onderlinge afhankelijk van landen ten aanzien van elkaar
positief: kans op conflict is kleiner landen zijn onderling verbonden met elkaar
Negatief: ook veel naïviteit bij landen, geen ultieme garantie. Handelsakkoorden zijn niet
gelijk aan garantie voor vrede
globalisering:
ruimte tijd compressie: gsm is hier een resultaat van
- er zijn verschillende dimensies
- technologisch: communicering
- economisch: handel met het buitenland
- milieu:
- cultureel: economische activiteiten heeft impact op cultuur van land
- politiek: alle landen zijn klein buiten China en de VS → zij hebben direct invloed;
kleine landen zijn irrelevanter op het wereldtoneel
→ voor 1945 staat centrisch model meer op het interne, nu veel complexer met veel meer
actoren; transnationalistisch model meer liberalistisch
soevereiniteit: het volk is soeverein de macht komt van onderuit macht komt van het volk:
het parlement bestaat uit volksvertegenwoordigers U kiest.
- “elk land moet voor zichzelf zijn eigen beleid kunnen beslissen” → maakt een opmars
economische foto: adhv parameters meet hij de openheid van economie:
→ Nu zijn er economische grootheden; verandert vaak omwille van technologische
veranderingen. Door de de economische macht ook politieke macht bv: → kijk belgië
farmaceutische bedrijven
globalisering kan je ook zien als een proces van de-territorialisering
de-territorialisering zorgt ook voor territorialisering
→ kijk naar de eu + de micro regio's (baskenland, vlaanderen)
2
, omcirkelings politiek: in de omcirkelings politiek probeer je vooral opkomende machten
tegen te houden door allianties te bouwen vb china; ze worden economisch afgeremd door
de allianties die de VS bouwt met australië, filippijnen, … .
indammingspolitiek: term uit de koude oorlog; in militaire context plaatsen. militaire steun
geven aan andere landen om opkomende militaire macht tegen te houden
ontradingspolitiek: investeren in militaire capaciteiten om andere landen af te schrikken. Het
moet de calculus van de andere partij veranderen. kijk naar kernwapens, drones
MAD: ontstaan in jaren 50 en 60 nadat de vs en USSR waren aan het investeren in
nucleaire wapens, een vervolg van ontradingspolitiek: de paradox is sinds de creatie van de
nucleaire wapens we geen wereldoorlog meer hebben gehad?!. Die dreiging leidt tot
stabiliteit → paradox
Failed state: aspecten die nodig zijn; territorium, regering, internationale erkenning, een
bevolking, het geweldsmonopolie. Als dit niet aanwezig is → anarchie. Bij een failed state is
het niet duidelijk wie de geweldsmonopolie beheert.
asymmetrische oorlogsvoering vs hybride oorlogvoering
asymmetrische oorlogsvoering
- bv vietnamoorlog, geen twee klassieke legers tegen elkaar
- vaak succesvol
vs hybride oorlogvoering
- oorlogsvoering op meerdere domeinen
- klassieke, cyber, ruimte
voetnoot van de prof; Russische hybride oorlog
→ De Russen die je op het verkeerde been proberen zetten, ze proberen misleidend
te werken, verkeerde signalen geven
→ vleermuis symbool militaire inlichtingendienst in Rusland voeren achter de schermen
destabilisatie uit.
Terrorisme: zaaien van angst onder de bevolking
diplomatie: begint bij empathie, we proberen meningsverschillen te overbruggen.
- De diplomaten gaan de meningsverschillen van de andere landen dichter bij elkaar
proberen brengen.
- kansen tot toenadering in kaart brengen
niveau van analyses → kijk thuis goed na
in grote lijnen komen hier later op terug: The development of IB thinking
- de historische context heeft invloed op de theoretische debatten binnen
internationale betrekkingen
3
,Les 1 29/09
inleiding
vak opgericht na WO I
→ geen kort essay meer op voorhand, wel op examen: over boek hyperrealisme van David
Criekemans
- veel nieuws volgen kijk pp voor podcasts, …
- extra teksten die op blackboard kom samenvattend kennen + kritisch over kunnen
denken
- speech Finse president VN
- wordt niet opgenomen
- cursus kopen
- kijk pp voor uitleg vak
01. B
val west Berlijnse muur
- bevrijding oost europa
9/11
- al qaida vs US → war on terror
War diary
- bush vs houssin
- irak oorlog: gevolg
aanslag 22/03
- IS pleegt een aanslag in zaventem
Oekraïense revolutie 2018
- veiligheidszone rond regio's tss rusland en oekraïne
foto macron - poetin
- tafel symboliseert de afstand tussen eu en rusland
zelensky en trump 28/02/2025
- eerste bezoek tussen de twee was dramatisch: vs wil % op mijn bouw Oekraïne voor
steun die ze krijgen van de vs
chinese zee
- China claimt zee en bouwt eilanden voor territorium te bewaken zet ook
gecamoufleerde visboten in voor de boten van ander land weg te jagen
- hun claim is ook niet juridisch aanvaardbaar
griekse crisis
- euro crisis
oil and gas in the arctic
- race om de Arctic
Cop21 in parijs
Gaza
- gaza symboliseert onmacht van internationale politiek
1
,Basisconcepten in de internationale betrekkingen
anarchie → afwezigheid overkoepelend gezag, geen ultieme autoriteit
macht → de mogelijkheid om gebeurtenissen en andere actoren te beïnvloeden zonder
directe interventie
- hard power: ruwe macht politiek (nu aanwezig in baltisch zee gebied)
- soft power: over gedeelde waardes spreken
→ belangrijkste twee factoren binnen internationale betrekkingen
Balance of power → machtsbalans het suggereert dat er in het internationaal systeem een
machtsbalans aanwezig is als dit niet het geval is krijg je te machtige landen
afkomstig van de geopolitiek en het neo liberalisme
veiligheidsdilemma → actie reactie; vb russische federatie kijk nu de drones boven militaire
domeinen in belgië
- De twee partijen voelen zich onveilig en gaan maatregelen nemen. Dit zorgt ervoor
dat we gevangen raken in een actie reactie vicieuze cirkel
- na de koude oorlog afgenomen
interdependentie: onderlinge afhankelijk van landen ten aanzien van elkaar
positief: kans op conflict is kleiner landen zijn onderling verbonden met elkaar
Negatief: ook veel naïviteit bij landen, geen ultieme garantie. Handelsakkoorden zijn niet
gelijk aan garantie voor vrede
globalisering:
ruimte tijd compressie: gsm is hier een resultaat van
- er zijn verschillende dimensies
- technologisch: communicering
- economisch: handel met het buitenland
- milieu:
- cultureel: economische activiteiten heeft impact op cultuur van land
- politiek: alle landen zijn klein buiten China en de VS → zij hebben direct invloed;
kleine landen zijn irrelevanter op het wereldtoneel
→ voor 1945 staat centrisch model meer op het interne, nu veel complexer met veel meer
actoren; transnationalistisch model meer liberalistisch
soevereiniteit: het volk is soeverein de macht komt van onderuit macht komt van het volk:
het parlement bestaat uit volksvertegenwoordigers U kiest.
- “elk land moet voor zichzelf zijn eigen beleid kunnen beslissen” → maakt een opmars
economische foto: adhv parameters meet hij de openheid van economie:
→ Nu zijn er economische grootheden; verandert vaak omwille van technologische
veranderingen. Door de de economische macht ook politieke macht bv: → kijk belgië
farmaceutische bedrijven
globalisering kan je ook zien als een proces van de-territorialisering
de-territorialisering zorgt ook voor territorialisering
→ kijk naar de eu + de micro regio's (baskenland, vlaanderen)
2
, omcirkelings politiek: in de omcirkelings politiek probeer je vooral opkomende machten
tegen te houden door allianties te bouwen vb china; ze worden economisch afgeremd door
de allianties die de VS bouwt met australië, filippijnen, … .
indammingspolitiek: term uit de koude oorlog; in militaire context plaatsen. militaire steun
geven aan andere landen om opkomende militaire macht tegen te houden
ontradingspolitiek: investeren in militaire capaciteiten om andere landen af te schrikken. Het
moet de calculus van de andere partij veranderen. kijk naar kernwapens, drones
MAD: ontstaan in jaren 50 en 60 nadat de vs en USSR waren aan het investeren in
nucleaire wapens, een vervolg van ontradingspolitiek: de paradox is sinds de creatie van de
nucleaire wapens we geen wereldoorlog meer hebben gehad?!. Die dreiging leidt tot
stabiliteit → paradox
Failed state: aspecten die nodig zijn; territorium, regering, internationale erkenning, een
bevolking, het geweldsmonopolie. Als dit niet aanwezig is → anarchie. Bij een failed state is
het niet duidelijk wie de geweldsmonopolie beheert.
asymmetrische oorlogsvoering vs hybride oorlogvoering
asymmetrische oorlogsvoering
- bv vietnamoorlog, geen twee klassieke legers tegen elkaar
- vaak succesvol
vs hybride oorlogvoering
- oorlogsvoering op meerdere domeinen
- klassieke, cyber, ruimte
voetnoot van de prof; Russische hybride oorlog
→ De Russen die je op het verkeerde been proberen zetten, ze proberen misleidend
te werken, verkeerde signalen geven
→ vleermuis symbool militaire inlichtingendienst in Rusland voeren achter de schermen
destabilisatie uit.
Terrorisme: zaaien van angst onder de bevolking
diplomatie: begint bij empathie, we proberen meningsverschillen te overbruggen.
- De diplomaten gaan de meningsverschillen van de andere landen dichter bij elkaar
proberen brengen.
- kansen tot toenadering in kaart brengen
niveau van analyses → kijk thuis goed na
in grote lijnen komen hier later op terug: The development of IB thinking
- de historische context heeft invloed op de theoretische debatten binnen
internationale betrekkingen
3
